{"id":2890,"date":"2023-12-04T23:41:47","date_gmt":"2023-12-04T19:41:47","guid":{"rendered":"http:\/\/yurd.info.az\/?p=2890"},"modified":"2023-12-18T02:37:09","modified_gmt":"2023-12-17T22:37:09","slug":"ehalinin-siyahiyaalinmasi-muhum-dovl%c9%99t-t%c9%99dbiridir-zirv%c9%99-info","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=2890","title":{"rendered":"\u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t t\u0259dbiridir \u00bb Zirv\u0259.info"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><span style=\"color: #6600cc;\"><b><i>\u018fhat\u0259liliyin\u0259 v\u0259<br \/>\nmiqyas\u0131na g\u00f6r\u0259<br \/>\n3-c\u00fc siyah\u0131yaalma<br \/>\n\u0259vv\u0259lkil\u0259rind\u0259n<br \/>\nkeyfiyy\u0259tc\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259c\u0259k<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bu il<br \/>\noktyabr ay\u0131n\u0131n 1-10-da<br \/>\nAz\u0259rbaycanda \u0259halinin<br \/>\nn\u00f6vb\u0259ti siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131<br \/>\nke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bu m\u00fch\u00fcm kampaniya \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n<br \/>\naktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131, vacibliyini v\u0259<br \/>\n\u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131<br \/>\nD\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin s\u0259dri, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 Siyasi \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc Tahir Budaqovla m\u00fcsahib\u0259ni oxucular\u0131m\u0131za t\u0259qdim edirik.<!--colorend--><\/p>\n<p><!--\/colorend--><\/p>\n<p><i>\u2013 Tahir m\u00fc\u0259llim, m\u0259lum oldu\u011fu kimi, m\u00fcst\u0259qil respublikam\u0131zda ilk d\u0259f\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n 1999-cu ilin yanvar\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015fdir.<br \/>\nBu f\u0259rman hans\u0131 z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 ilk siyah\u0131yaalma il\u0259 hans\u0131 m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur?<\/i><br \/>\n\u2013 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r v\u0259 itkil\u0259r hesab\u0131na qazan\u0131lan m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011frayan iqtisadiyyat fonunda Az\u0259rbaycan \u0259halisinin demoqrafik t\u0259rkibi ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycanda daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f siyasi qeyri-sabitlikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara ba\u015flad\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 20 faiz \u0259razisi i\u015f\u011fal olundu. N\u0259tic\u0259d\u0259 1,0 milyondan art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \u00f6z evl\u0259rini t\u0259rk etdi, 20 min n\u0259f\u0259r h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259lak, 50 min n\u0259f\u0259r \u0259lil oldu, 4 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 itkin d\u00fc\u015fd\u00fc. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, kitabxanalar, tarixi abid\u0259l\u0259r, muzeyl\u0259r v\u0259 dig\u0259r infrastruktur obyektl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131laraq m\u0259hv edildi. Bundan ba\u015fqa, h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u0259rin iqtisadi v\u0259 siyasi b\u00f6hran \u015f\u0259raitind\u0259 i\u015fsizlik v\u0259 yoxsulluq \u0259halinin aktual sosial problemin\u0259 \u00e7evrildi, minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z i\u015f axtarmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcz tutdu.<br \/>\nYaln\u0131z \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 dair raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olundu, k\u00f6kl\u00fc islahatlara ba\u015flan\u0131ld\u0131 v\u0259 m\u0259hz bu islahatlar hesab\u0131na Az\u0259rbaycanda bazar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na nail olundu, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259ldi, demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn bu qeyd edil\u0259n amill\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 sosial-demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, t\u0259hlili v\u0259 m\u00fcvafiq strateji q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da milli siyah\u0131yaal\u0131nman\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 z\u0259rur\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Sual\u0131n\u0131zda da vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimi, m\u00fcasir statistika tariximizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 m\u0259hz \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201c1999-cu ild\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 1996-c\u0131 il 22 fevral tarixli 442 n\u00f6mr\u0259li F\u0259rman\u0131 il\u0259 ba\u015f tutmu\u015fdur. Bel\u0259likl\u0259, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi b\u0259rpa edildikd\u0259n sonra m\u0259hz \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00f6z \u0259halisi haqq\u0131nda tam v\u0259 dol\u011fun m\u0259lumatlar\u0131 1999-cu ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edib.<br \/>\nBununla yana\u015f\u0131, qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, uzun ill\u0259r davam ed\u0259n Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259tind\u0259 d\u0259rin izl\u0259r buraxmas\u0131na baxmayaraq, 1999-cu il siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131ndan sonrak\u0131 10 il \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan \u00e7ox\u015fax\u0259li islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin say\u0131 artm\u0131\u015f, h\u0259yat \u015f\u0259raiti v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 xeyli yax\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 respublikada demoqrafiya v\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluqla, \u0259hali sakinliyinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 MDB d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f 1999-cu il 9 dekabr tarixli 290 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncamla demoqrafiya v\u0259 \u0259hali sakinliyinin inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 Demoqrafik \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131 t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n Konsepsiya milli maraqlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ratifikasiya edilmi\u015f bir s\u0131ra m\u00fcvafiq beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259rin prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Konsepsiya \u0259sas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda demoqrafiya v\u0259 \u0259hali sakinliyinin inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d haz\u0131rlanaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 11 noyabr 2004-c\u00fc il tarixli 517 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di \u0259halinin optimal t\u0259krar istehsal\u0131na nail olmaq, orta \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011funu art\u0131rmaq, ana v\u0259 u\u015faqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, ail\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli sosial-iqtisadi z\u0259min yaratmaq v\u0259 miqrasiya prosesl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t olmu\u015fdur. Bu Proqram \u00f6lk\u0259d\u0259 demoqrafik inki\u015faf\u0131n ortam\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair q\u0259bul edilmi\u015f dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Proqram\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin normal t\u0259krar istehsal\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r \u00f6z m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tli h\u0259llini taparaq Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na \u00f6z d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259rini vermi\u015fdir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 Konsepsiya \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259hali sakinliyinin inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 davaml\u0131 siyas\u0259tin haz\u0131rlanmas\u0131na v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan vermi\u015f, \u00f6lk\u0259d\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin v\u0259 \u0259halinin ortaillik art\u0131m g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na, \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011funun artmas\u0131na v\u0259 m\u00fcsb\u0259t miqrasiya saldosuna, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259hali sah\u0259sind\u0259 dig\u0259r g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin m\u00fcsb\u0259t tendensiyas\u0131na nail olunmu\u015fdur. Odur ki, Az\u0259rbaycanda \u0259hali haqq\u0131nda geni\u015f v\u0259 dol\u011fun m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin z\u0259ruriliyi bir fakt kimi d\u00f6vl\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259nada Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2006-c\u0131 il 7 iyun tarixli 415 sayl\u0131 F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda \u0259halinin ikinci siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 on il sonra, 2009-cu il aprelin 13-d\u0259n 22-d\u0259k ke\u00e7irilmi\u015fdir.<br \/>\n<i><b><br \/>\n\u2013 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 statistikas\u0131n\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi fikir vermi\u015fdir&#8230;.<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 Tamamil\u0259 do\u011frudur. Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi qurulu\u015funun d\u0259yi\u015fm\u0259si, iqtisadiyyat\u0131n bazar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 istiqam\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259si r\u0259smi statistikada da islahatlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirirdi ki, ulu \u00f6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 statistika i\u015finin yenid\u0259n t\u0259\u015fkili v\u0259 qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu sah\u0259 daim onun diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015fdur.<br \/>\nKe\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r r\u0259smi statistikada ciddi islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131, \u00f6lk\u0259 statistikas\u0131n\u0131n d\u00fcnya statistikas\u0131na inteqrasiyas\u0131n\u0131, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 q\u0259bul olunan standartlar\u0131n t\u0259tbiqini t\u0259l\u0259b edirdi. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259, ilkin olaraq h\u00fcquqi \u0259sas yarad\u0131lmal\u0131 idi v\u0259 bununla \u0259laq\u0259dar \u00f6lk\u0259 Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n 18 fevral 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201cStatistika haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n qanunda Avropa \u0130qtisadi Komissiyas\u0131n\u0131n 1992-ci il aprelin 15-d\u0259 Cenevr\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 47-ci sessiyas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAvropa \u0130qtisadi Komissiyas\u0131 regionunda r\u0259smi statistikan\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259ri\u201dnin t\u0259l\u0259bl\u0259ri \u0259sas\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq statistika sah\u0259sind\u0259 \u0259sas anlay\u0131\u015flar, onun subyektl\u0259rinin h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri, f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas parametrl\u0259ri qanunvericilikl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda iqtisadi subyektl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t reyestrinin v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259snifatlarla uzla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f milli t\u0259snifatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 d\u00f6vl\u0259t statistika m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, statistik sirr, d\u00f6vl\u0259t statistika orqanlar\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259rinin sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 s. il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi madd\u0259l\u0259r qanunda \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131. Qanun \u00f6lk\u0259d\u0259 statistik hesabat intizam\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u0259lumatland\u0131rma sisteminin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259si say\u0131lan milli statistika sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u0259sas rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nBu g\u00fcn biz \u0259minlikl\u0259 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik ki, statistika sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan nailiyy\u0259tl\u0259r d\u00f6vl\u0259tin y\u00fcks\u0259k qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda statistikaya y\u00fcks\u0259k \u00f6n\u0259m verdiyini onun \u201cD\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si \u0259sas d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131ndan biridir\u201d ifad\u0259sind\u0259n d\u0259 ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olar.<\/p>\n<p><i><b>\u2013 \u00d6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev 2016-c\u0131 il 7 sentyabr tarixind\u0259 \u201c2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259mizd\u0259 n\u00f6vb\u0259ti siyah\u0131yaalma ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir. F\u0259rman\u0131n icras\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri bar\u0259d\u0259 oxucular\u0131m\u0131za q\u0131sa m\u0259lumat verm\u0259yinizi xahi\u015f edirik.<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6t\u0259n siyah\u0131yaalmadan sonrak\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 10 il\u0259 s\u0131\u011fmayan ciddi u\u011furlar \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 198,3 milyard manat investisiya y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f, \u00f6lk\u0259 regionlar\u0131n\u0131n infrastrukturu dem\u0259k olar ki, yenid\u0259n qurulmu\u015f, \u0259halinin rifah hal\u0131 y\u00fcks\u0259l\u0259r\u0259k g\u0259lirl\u0259ri 2,6 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015f, 1,4 milyon yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 2,0 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox azalm\u0131\u015f, beyn\u0259lxalq miqrasiyada davaml\u0131 olaraq h\u0259r il m\u00fcsb\u0259t saldoya nail olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 sosial layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Son 10 il \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t\u0259, \u0259hali sakinliyin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k n\u00f6vb\u0259ti siyah\u0131yaal\u0131nman\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasl\u0131 z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Qeyd olunanlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq \u00f6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n 2016-c\u0131 il 7 sentyabr tarixind\u0259 \u201c2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nS\u00f6z\u00fcged\u0259n F\u0259rman\u0131n icras\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201c2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131na haz\u0131rl\u0131q v\u0259 onun ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2016-c\u0131 il 16 dekabr tarixli 517 n\u00f6mr\u0259li q\u0259rar\u0131 il\u0259 h\u0259m D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f v\u0259 h\u0259min q\u0259rara uy\u011fun olaraq aidiyy\u0259ti q\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcvafiq haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Siyah\u0131yaalma il\u0259 \u0259laq\u0259dar haz\u0131rl\u0131q v\u0259 onun ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f t\u0259dbirl\u0259rin vaxt\u0131nda v\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil yerin\u0259 yetirilm\u0259sini, qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin operativ sur\u0259td\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisi s\u0259drinin birinci m\u00fcavininin, \u00f6lk\u0259nin dig\u0259r regionlar\u0131 \u00fczr\u0259 is\u0259 \u015f\u0259h\u0259r, rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r rayonlar\u0131n\u0131n icra hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fcavinl\u0259rinin s\u0259drliyi il\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131na yard\u0131m komissiyalar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nD\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n siyah\u0131yaalma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015fkilati i\u015fl\u0259ri, siyah\u0131yaalma materiallar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 \u00e7ap\u0131, kadr t\u0259minat\u0131, k\u00fctl\u0259vi izahat i\u015fl\u0259rinin t\u0259\u015fkili, texniki t\u0259minat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, siyah\u0131yaalman\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rin q\u0259bulu, siyah\u0131yaalma m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si, yekunlar\u0131n\u0131n d\u0259rc edilm\u0259si v\u0259 yay\u0131lmas\u0131, siyah\u0131yaalma materiallar\u0131n\u0131n arxivl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u201c2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlan\u0131b ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259qvim plan\u0131\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 2017-ci il 17 yanvar tarixli 01\/05s n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncamla t\u0259sdiq edilmi\u015fdir.<br \/>\nT\u0259qvim plan\u0131na uy\u011fun olaraq, \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259sini v\u0259 onun ke\u00e7irilm\u0259sini, yekunlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sini, n\u0259tic\u0259l\u0259rinin d\u0259rc edil\u0259r\u0259k yay\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 25.01.2017-ci il tarixli 07t n\u00f6mr\u0259li \u0259mri il\u0259 Siyah\u0131yaalma qrupu yarad\u0131lm\u0131\u015f, \u201cSiyah\u0131yaalma qrupunun i\u015f\u00e7il\u0259rinin ayl\u0131q v\u0259zif\u0259 maa\u015flar\u0131n\u0131n v\u0259 siyah\u0131yaalma m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin i\u015f\u00e7il\u0259rinin xidm\u0259t haqlar\u0131n\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si qaydalar\u0131\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si v\u0259 Maliyy\u0259 nazirlikl\u0259ri il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131laraq t\u0259sdiq edilmi\u015fdir.<br \/>\n\u00d6lk\u0259mizd\u0259 akkredit\u0259 olunmu\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, o c\u00fcml\u0259d\u0259n BMT-nin \u018fhali Fondunun, U\u015faq Fondunun, \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n, Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259k T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, Beyn\u0259lxalq Miqrasiya T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. BMT-nin \u201c2020-ci il m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 \u0259hali v\u0259 m\u0259nzil fondunun siyah\u0131yaal\u0131nmalar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 dair Avropa statistikl\u0259ri konfrans\u0131n\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri\u201d il\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n siyah\u0131yaalma proqram\u0131, Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259r, MDB-y\u0259 \u00fczv olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin statistika xidm\u0259tl\u0259ri r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u015euras\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq q\u0259rar\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f sosial-iqtisadi siyas\u0259t kursuna uy\u011fun q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu \u00fc\u00e7\u00fcn statistik m\u0259lumatlara olan t\u0259l\u0259bat n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla siyah\u0131yaalma v\u0259 sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259l\u0259ri haz\u0131rlanm\u0131\u015f, dig\u0259r metodoloji s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. \u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131na haz\u0131rl\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259n vacib t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n biri olan v\u0259 siyah\u0131yaalma zaman\u0131 \u0259halinin tam \u0259hat\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dol\u011fun u\u00e7otun t\u0259\u015fkil edilm\u0259si, siyah\u0131yaalman\u0131n rayonla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259h\u0259r, q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin \u0259razil\u0259rinin siyah\u0131yaalma, t\u0259limat\u00e7\u0131 v\u0259 say\u0131c\u0131 m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00fczg\u00fcn b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan \u015f\u0259h\u0259r, rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r rayonlar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilati planlar\u0131n t\u0259rtib olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 formalar, habel\u0259 \u201c\u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n inzibati \u0259razi vahidl\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilati planlar\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259sin\u0259 dair g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u201d t\u0259sdiq edilib. Haz\u0131rlanm\u0131\u015f 50-y\u0259 yax\u0131n metodoloji v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i s\u0259n\u0259dl\u0259r \u018fhalinin Siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131na Yard\u0131m \u00fczr\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komissiyada t\u0259msil olunan 19 d\u00f6vl\u0259t qurumu, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan H\u0259mkarlar \u0130ttifaqlar\u0131 Konfederasiyas\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131laraq t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu s\u0259n\u0259dl\u0259r 2018-ci ilin 1-10 oktyabr tarixl\u0259rind\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonunda apar\u0131lm\u0131\u015f \u0259halinin s\u0131naq siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 zaman\u0131 u\u011furla s\u0131naqdan ke\u00e7irilib.<br \/>\nBildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, s\u0131naq siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri 2 d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri Novruz M\u0259mm\u0259dovun s\u0259drliyi il\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin iclaslar\u0131nda, 2 d\u0259f\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ba\u015f nazirinin m\u00fcavini \u018fli H\u0259s\u0259novun s\u0259drliyi il\u0259 \u018fhalinin Siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131na Yard\u0131m \u00fczr\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komissiyan\u0131n \u00fczvl\u0259rinin v\u0259 yerli komissiyalar\u0131n s\u0259drl\u0259ri &#8211; rayon, \u015f\u0259h\u0259r icra hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fcavinl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 etdiyi m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015f, aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259rin icras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f vaxtlarda t\u0259min edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar verilmi\u015fdir.<br \/>\nS\u0131naq siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131ndan sonra D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2017-ci il 29 dekabr tarixli 08\/SQs n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201c\u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n inzibati \u0259razi vahidl\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilati planlar\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259sin\u0259 dair g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u201d v\u0259 onlar\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259sin\u0259 dair m\u00fcvafiq formalar \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn yerli statistika orqanlar\u0131na g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f, \u015f\u0259h\u0259r, q\u0259s\u0259b\u0259, k\u0259nd v\u0259 sah\u0259 inzibati \u0259razi dair\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfatba\u015f\u0131na u\u00e7ot s\u0259n\u0259dl\u0259ri \u0259sas\u0131nda t\u0259rtib olunmu\u015f 1-\u015f\u0259h\u0259r \u2116-li, 2-k\u0259nd \u2116-li formalar\u0131n, 2-k\u0259nd \u2116-li formaya \u0259lav\u0259nin m\u0259lumatlar\u0131, \u018fmlak M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si yan\u0131nda Da\u015f\u0131nmaz \u018fmlak\u0131n Kadastr\u0131 v\u0259 \u00dcnvan Reyestri Xidm\u0259tinin Kadastr v\u0259 Yerqurulu\u015fu Layih\u0259-T\u0259dqiqat M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanaraq D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sin\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f 56 inzibati \u0259razi vahidinin sxematik x\u0259rit\u0259si v\u0259 3454 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin sxematik planlar\u0131 \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n inzibati \u0259razi vahidl\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilati planlar t\u0259rtib olunmu\u015f, yerli icra hakimiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131laraq D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015fdir.<br \/>\nM\u0259lum oldu\u011fu kimi, siyah\u0131yaalman\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n inzibatil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 siyah\u0131yaalmaya c\u0259lb olunacaq m\u00fcvafiq kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r ki, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n inzibati \u0259razi vahidl\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilati planlar\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisi 720 siyah\u0131yaalma, 6777 t\u0259limat\u00e7\u0131 v\u0259 33907 say\u0131c\u0131 m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcb. Siyah\u0131yaal\u0131nmaya c\u0259lb olunacaq i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 olan t\u0259l\u0259bat m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259r\u0259k siyah\u0131yaalma m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin i\u015f\u00e7il\u0259rl\u0259 komplektl\u0259\u015fdirm\u0259si i\u015fi ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Tabelikl\u0259rind\u0259ki rejimli obyektl\u0259rd\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 siyah\u0131yaalma materiallar\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq forma Daxili \u0130\u015fl\u0259r, M\u00fcdafi\u0259, F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar, \u018fdliyy\u0259, S\u0259hiyy\u0259, T\u0259hsil nazirlikl\u0259rin\u0259, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Xidm\u0259tin\u0259, D\u00f6vl\u0259t Miqrasiya Xidm\u0259tin\u0259, D\u00f6vl\u0259t S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f v\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k rejimli obyektl\u0259rin v\u0259 onlardak\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir.<br \/>\n\u018fhalinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n rejimli obyektl\u0259rd\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ya\u015fayan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f metodoloji v\u0259 dig\u0259r s\u0259n\u0259dl\u0259rin inzibati \u0259razi vahidl\u0259ri v\u0259 aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fc apar\u0131laraq yerli statistika orqanlar\u0131na v\u0259 aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259min edilib.<br \/>\nYerli statistika orqanlar\u0131n\u0131n r\u0259isl\u0259rinin v\u0259 Siyah\u0131yaalma qrupu r\u0259hb\u0259rinin \u015f\u0259h\u0259r, rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r rayonlar\u0131 \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin t\u0259limatland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sind\u0259 seminarlar t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. M\u00fcvafiq t\u0259lim proqram\u0131na uy\u011fun ke\u00e7irilmi\u015f seminarlar \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si qaydalar\u0131n\u0131n, siyah\u0131yaalma v\u0259 sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259l\u0259rinin doldurulmas\u0131na dair g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rin, yerli statistika orqanlar\u0131 r\u0259isl\u0259rinin v\u0259 Siyah\u0131yaalma qrupu r\u0259hb\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin, siyah\u0131yaalma m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin m\u00fcdirl\u0259ri v\u0259 m\u00fcavinl\u0259rinin, t\u0259limat\u00e7\u0131-n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259rin, say\u0131c\u0131lar\u0131n siyah\u0131yaal\u0131nma il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rinin, \u00fcmumilikd\u0259 siyah\u0131yaalma zaman\u0131 istifad\u0259 olunacaq s\u0259n\u0259dl\u0259rin \u0259yani n\u00fcmun\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda izahl\u0131 t\u0259qdimat\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. T\u0259lim proqramlar\u0131 \u0259sas\u0131nda v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f tarixl\u0259rd\u0259 yerli statistika orqanlar\u0131n\u0131n r\u0259isl\u0259ri v\u0259 Siyah\u0131yaalma qrupu r\u0259hb\u0259rinin \u015f\u0259h\u0259r, rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r rayonu \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n siyah\u0131yaalma i\u015f\u00e7il\u0259rinin, y\u0259ni siyah\u0131yaalma m\u0259nt\u0259q\u0259si m\u00fcdirl\u0259rinin v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcavinl\u0259rinin, t\u0259limat\u00e7\u0131-n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259rin, say\u0131c\u0131lar\u0131n t\u0259limatland\u0131r\u0131lmas\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nSiyah\u0131yaal\u0131nma il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259halinin m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259\u015fviqat materiallar\u0131 &#8211; baner, plakat v\u0259 video\u00e7arxlar haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Plakat v\u0259 banerl\u0259r yerli icra hakimiyy\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f dislokasiya \u00fczr\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Haz\u0131rlanm\u0131\u015f video\u00e7arxlar is\u0259 televiziya kanallar\u0131 v\u0259 apar\u0131c\u0131 elektron media vasit\u0259l\u0259rind\u0259, Bak\u0131 Metropolitenind\u0259, D\u0259nizk\u0259nar\u0131 Milli Park v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Reklam Agentliyinin paytaxt\u0131n m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 prospektl\u0259rind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f elektron l\u00f6vh\u0259l\u0259rind\u0259 yay\u0131mlan\u0131r. Siyah\u0131yaalmaya dair Komit\u0259nin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qal\u0259l\u0259r haz\u0131rlanaraq d\u0259rc edilmi\u015f, bundan ba\u015fqa, m\u00fcxt\u0259lif K\u0130V-l\u0259rd\u0259 f\u0259rdi jurnalist yaz\u0131lar\u0131n\u0131n da stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin \u0130nki\u015faf\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Fondu il\u0259 birg\u0259 cari il iyul ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 m\u00fcsabiq\u0259 d\u0259 elan edilmi\u015fdir.<br \/>\nHesab edirik ki, \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259halinin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 u\u011furla ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bu g\u00fcn \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, biz art\u0131q say\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259r qalan \u0259halinin n\u00f6vb\u0259ti siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131 aparma\u011fa tam haz\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><i><b>\u2013 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sayca 3-c\u00fc d\u0259f\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki siyah\u0131yaalmalardan f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 Siyah\u0131yaalman\u0131n f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hesab edir\u0259m ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259l\u0259rinin m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlill\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 daha d\u00fczg\u00fcn olard\u0131. Bel\u0259 ki, 1999-cu ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u0259halinin ilk siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131nda t\u0259rtib edilmi\u015f sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 17 sual v\u0259 siyah\u0131yaalma v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 4 sual olmaqla c\u0259mi 21 sual qeyd edilmi\u015fdir, 2009-cu ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131nda 29 sual sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 v\u0259 6 sual siyah\u0131yaalma v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 olmaqla \u00fcmumilikd\u0259 35 sual \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Cari siyah\u0131yaalmada is\u0259 sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 46 sual, siyah\u0131yaalma v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 is\u0259 6 sual olmaqla \u00fcmumilikd\u0259 52 sual \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu ilin oktyabr\u0131nda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k siyah\u0131yaalmada suallar \u00f6z \u0259hat\u0259liliyi, miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f dig\u0259r iki siyah\u0131yaalmada t\u0259rtib olunmu\u015f suallardan f\u0259rql\u0259nir. Bel\u0259 ki, bu il ke\u00e7iril\u0259c\u0259k siyah\u0131yaalmada \u0259vv\u0259lki iki siyah\u0131yaalmadan f\u0259rqli olaraq, suallar daha geni\u015f formada t\u0259tbiq edilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, ilk d\u0259f\u0259 olaraq insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259lilliyi v\u0259 sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131nda m\u0259hdudluqla ba\u011fl\u0131 suallar \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu suallarda \u00f6lk\u0259d\u0259 sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar\u0131n v\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitin\u0259, t\u0259hsilin\u0259, m\u0259\u015f\u011fullu\u011funa v\u0259 \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 toplanan dig\u0259r g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 dair m\u0259lumatlar \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 ya\u015f qruplar\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259c\u0259k. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, \u0259lill\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri m\u0259lumatlara olan t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si s\u0259viyy\u0259sini art\u0131racaq. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259ld\u0259 edil\u0259c\u0259k m\u0259lumatlar Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ratifikasiya edilmi\u015f bir s\u0131ra m\u00fcvafiq beyn\u0259lxalq konvensiyalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n BMT-nin \u201c\u018flill\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u00f6hd\u0259likl\u0259rin milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 icras\u0131n\u0131n daha dol\u011fun statistik qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan daxil olan \u0259halinin bu kontingentin\u0259 dair sor\u011fular\u0131n \u0259hat\u0259li cavabland\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><i><b>\u2013 \u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda hans\u0131 q\u0259rarlar\u0131n verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olacaq, bilm\u0259k olacaqm\u0131 ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fc\u0259llim, h\u0259kim, m\u00fch\u0259ndis v\u0259 s. laz\u0131md\u0131r v\u0259 yaxud, hans\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259ni harada tikm\u0259y\u0259 ehtiyac vard\u0131r?<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 M\u0259lumdur ki, insan inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq, layiqli ya\u015fay\u0131\u015f standart\u0131na cavab ver\u0259n m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raiti, keyfiyy\u0259tli tibb v\u0259 t\u0259hsil xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259lyet\u0259rlilik v\u0259 s. \u0259sas sosial-iqtisadi sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lik D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 v\u0259 strategiyalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 demoqrafik m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda statistik qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r.<br \/>\nQeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, \u0259halinin iqtisadi ehtiyaclar\u0131 v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 ictimai h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259rql\u0259nir v\u0259 onlar\u0131n ya\u015f-cins strukturunda ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. U\u015faqlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin sa\u011flam m\u00fchitd\u0259 formala\u015fmas\u0131 s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259l\u0259rin\u0259 investisiyalar\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259halinin say\u0131, t\u0259rkibi v\u0259 m\u0259skunla\u015fmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 art\u0131m tendensiyas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar m\u00fch\u00fcm iqtisadi, siyasi v\u0259 elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u0259hali haqq\u0131nda \u0259n dol\u011fun m\u0259lumatlar m\u0259hz \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.<br \/>\nSiyas\u0259t\u00e7il\u0259r, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u0259halinin \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fmas\u0131, yerl\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 balans\u0131, harada v\u0259 hans\u0131 sayda istehsal, ictimai-ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rin\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259, x\u0259st\u0259xanalara, sanatoriya v\u0259 istirah\u0259t evl\u0259rin\u0259 ehtiyac\u0131n olmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. U\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131n\u0131n, k\u00f6rp\u0259l\u0259r evl\u0259rinin, klub v\u0259 teatrlar\u0131n, dig\u0259r sosial \u0259h\u0259miyy\u0259tli obyektl\u0259rin tikintisinin, istehlak m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259halinin cinsin\u0259, ya\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 say\u0131, habel\u0259 onlar\u0131n t\u0259rkibi haqq\u0131nda m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir.<br \/>\nDemoqrafik m\u0259lumatlar \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Eyni zamanda ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n say\u0131, t\u0259rkibi v\u0259 onlar\u0131n m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raiti haqq\u0131nda m\u0259lumatlar olmadan m\u0259nzil tikintisinin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nYuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u0259hali haqq\u0131nda m\u0259lumatlar sosial-iqtisadi siyas\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan m\u00fch\u00fcm statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 aiddir.<br \/>\n\u018fhalinin art\u0131m s\u00fcr\u0259tinin elmi ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 siyah\u0131yaal\u0131nman\u0131n b\u00f6y\u00fck rolu vard\u0131r. Do\u011fulan v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlara malik olsaq da, \u0259halinin f\u0259rqli qruplar\u0131nda bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin daha d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si yaln\u0131z siyah\u0131yaal\u0131nman\u0131n m\u0259lumatlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 \u0259halinin art\u0131m tendensiyas\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k imkan\u0131n\u0131 yarad\u0131r.<br \/>\n\u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri ed\u0259n dig\u0259r ba\u015fl\u0131ca amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 budur ki, iqtisadi t\u0259hlil, sosial-iqtisadi sah\u0259d\u0259 siyasi q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 deyil, respublikan\u0131n k\u0259nd, q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin h\u0259r biri \u00fczr\u0259 \u0259hali haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif demoqrafik \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 dezaqreqasiya olunmu\u015f geni\u015f informasiyalar t\u0259l\u0259b olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, bel\u0259 informasiyalara iqtisadiyyat\u0131n bu v\u0259 ya dig\u0259r sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin \u00fcmumi say\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n cins, ya\u015f qruplar\u0131 v\u0259 t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, nikahda olan ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n ya\u015f qruplar\u0131 \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p><i><b>\u2013 Tahir m\u00fc\u0259llim, soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259si xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Rusiyada, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259) ya\u015fay\u0131r, i\u015fl\u0259yir, oxuyur. Ancaq \u00f6lk\u0259mizin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131d\u0131rlar, Az\u0259rbaycanda qeydiyyatdad\u0131rlar. Onlar\u0131n siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 nec\u0259 t\u0259\u015fkil olunacaq, \u00fcmumilikd\u0259 miqrasiya, daimi v\u0259 m\u00f6vcud \u0259hali il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulubmu?<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 \u0130\u015fl\u0259m\u0259k, t\u0259hsil almaq v\u0259 dig\u0259r m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 onlarla ya\u015fayan ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 \u201c2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131na haz\u0131rl\u0131q v\u0259 onun ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2016-c\u0131 il 16 dekabr tarixli 517 n\u00f6mr\u0259li q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri v\u0259 konsulluqlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lacaq. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259, y\u0259ni i\u015fl\u0259m\u0259k, t\u0259hsil almaq v\u0259 dig\u0259r m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri v\u0259 konsulluqlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn siyah\u0131yaalma materiallar\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 m\u0259ktubla m\u00fcraci\u0259t edilmi\u015f v\u0259 xaricd\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ya\u015fayan Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131na dair \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. H\u0259min saya uy\u011fun z\u0259ruri siyah\u0131yaalma materiallar\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 t\u0259hvil verilmi\u015fdir.<br \/>\nM\u0259lumdur ki, h\u0259r il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 minl\u0259rl\u0259 insan ya\u015fay\u0131\u015f yerini d\u0259yi\u015fir, bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n v\u0259 ya k\u0259ndd\u0259n ba\u015fqas\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr, dig\u0259r rayona, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 oxuma\u011fa, i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259, yaxud qohumlar\u0131n\u0131n yan\u0131na gedirl\u0259r. Kims\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t\u0259 istirah\u0259t\u0259, m\u00fcalic\u0259y\u0259, ezamiyy\u0259t\u0259 ged\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r \u00e7ox ola bil\u0259r. Y\u0259ni \u0259halinin h\u0259r\u0259k\u0259ti he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerini daimi d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyildir. Bu zaman haql\u0131 olaraq bel\u0259 bir sual yaran\u0131r. Siyah\u0131yaalma an\u0131nda bu v\u0259 ya dig\u0259r konkret \u015f\u0259h\u0259rin, q\u0259s\u0259b\u0259nin, yaxud k\u0259ndin \u0259halisini kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r: burada daimi ya\u015fayanlar, h\u0259min an burada olanlar, yoxsa burada qeydiyyata al\u0131nanlar? Yuxar\u0131da sadalananlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin sakinl\u0259ri hesab edilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq \u0259halinin say\u0131 da buna uy\u011fun olacaqd\u0131r. Bu amil, x\u00fcsusil\u0259 daha \u00e7ox insanlar\u0131n g\u0259ldiyi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259, rayonlara aiddir. Bununla \u0259laq\u0259dar olaraq siyah\u0131yaalma h\u0259r ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u0259halinin iki kateqoriyas\u0131n\u0131 f\u0259rql\u0259ndirir: daimi v\u0259 m\u00f6vcud \u0259hali. Daimi \u0259hali siyah\u0131yaalma an\u0131nda evind\u0259 olub-olmamas\u0131ndan, y\u0259ni m\u00fcv\u0259qq\u0259ti qaibliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259min ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 daimi ya\u015fayan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. M\u00f6vcud \u0259hali is\u0259 daimi, yaxud m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ya\u015famas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, siyah\u0131yaalma an\u0131nda h\u0259min ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 olan b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Bel\u0259likl\u0259, ke\u00e7iril\u0259c\u0259k siyah\u0131yaalmada h\u0259r iki kateqoriya \u0259hali \u0259hat\u0259 olunur ki, bu da \u0259halinin say\u0131n\u0131n hesablanmas\u0131n\u0131n d\u0259qiqliyin\u0259 k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan, siyah\u0131yaalma zaman\u0131 h\u0259m daimi, h\u0259m d\u0259 m\u00f6vcud \u0259halinin say\u0131n\u0131 hesablamaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r bir \u015f\u0259xsin daimi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 siyah\u0131yaalma an\u0131nda oldu\u011fu yer ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<i><br \/>\n<b>\u2013 Siyah\u0131yaal\u0131nma \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 toplanan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259 \u0259halinin hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapacaq? H\u0259m\u00e7inin, bel\u0259 ayd\u0131n olur ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar v\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda da m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 olunacaq.<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 \u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 zaman\u0131 t\u0259tbiq olunacaq siyah\u0131yaalma v\u0259r\u0259q\u0259si \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n v\u0259 ail\u0259l\u0259rin say\u0131na, ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 v\u0259 evl\u0259rin\u0259, ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n dig\u0259r tikilil\u0259r\u0259 dair \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259kdir. Sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259sind\u0259 is\u0259 siyah\u0131ya al\u0131nacaq h\u0259r bir \u015f\u0259xsin cinsi, ya\u015f\u0131, do\u011fuldu\u011fu yer, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131, milli (etnik) m\u0259nsubiyy\u0259ti, ana dili v\u0259 s\u0259rb\u0259st dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 dill\u0259r, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti, siyah\u0131yaalma an\u0131nda oldu\u011fu yerd\u0259 daimi v\u0259 ya m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ya\u015famas\u0131, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259ri, m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259ziyy\u0259ti, \u0259lilliyi, \u0259halinin \u00f6lk\u0259daxili yerd\u0259yi\u015fm\u0259sinin v\u0259 xarici miqrasiyan\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 s. m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 suallar \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Qeyd etdiyiniz kimi, ilk d\u0259f\u0259 olaraq bu siyah\u0131yaalmada insanlar\u0131n s\u0259hh\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 funksiyalardan birinin (bir ne\u00e7\u0259sinin) tamamil\u0259 itirilm\u0259si v\u0259 ya \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan probleml\u0259 ba\u011fl\u0131 sual yer alm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu sual ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq siyah\u0131ya al\u0131nan b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 verilir v\u0259 s\u0259hh\u0259tind\u0259 ciddi probleml\u0259rin olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259yati vacib qabiliyy\u0259tl\u0259rinin tam v\u0259 ya \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 itirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ictimai h\u0259yatda i\u015ftirak s\u0259viyy\u0259sinin m\u0259hdudla\u015fmas\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u0259qs\u0259dini da\u015f\u0131y\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, 18 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lillikl\u0259 ba\u011fl\u0131, 18 ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131nda m\u0259hdudluqla ba\u011fl\u0131 sual da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, h\u0259m \u0259lillikl\u0259 ba\u011fl\u0131 bel\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r bir s\u0131ra g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin daha detall\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti \u201cD\u00fcnyam\u0131z\u0131n transformasiyas\u0131: 2030-cu il\u0259d\u0259k dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 G\u00fcnd\u0259lik\u201dd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n<i><br \/>\n<b>\u2013 \u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yekunlar n\u0259 vaxt haz\u0131r olacaqd\u0131r?<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 Siyah\u0131yaalma ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra siyah\u0131yaalma materiallar\u0131 Siyah\u0131yaalma qrupuna t\u0259hvil veril\u0259c\u0259k, sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 bu proses \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0259 q\u0259bul edil\u0259c\u0259k operatorlar vasit\u0259sil\u0259 onlar\u0131n elektron m\u0259lumat sistemin\u0259 daxil edilm\u0259si, proqram t\u0259minat\u0131 vasit\u0259si il\u0259 m\u0259ntiqi yoxlan\u0131lmas\u0131 prosesi ba\u015flanacaq v\u0259 bu 2020-ci ili \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k.<br \/>\nSiyah\u0131yaalma m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n emal\u0131, \u0259ld\u0259 edilmi\u015f \u00e7\u0131x\u0131\u015f c\u0259dv\u0259ll\u0259ri \u0259sas\u0131nda siyah\u0131yaalman\u0131n yekunlar\u0131na dair m\u0259cmu\u0259l\u0259rin n\u0259\u015fr olunmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 2022-ci ilin sonunad\u0259k n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p><i><b>\u2013 \u018fhalinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n rolu n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir, bu \u00fcmumrespublika t\u0259dbirind\u0259 i\u015ftirakla ba\u011fl\u0131 onlara n\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdiz?<\/b><\/i><br \/>\n\u2013 Vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, 2019-cu il 1-10 oktyabr tarixl\u0259rind\u0259 respublikada ba\u015f tutacaq \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, y\u0259ni \u0259haliy\u0259 dair demoqrafik, iqtisadi v\u0259 sosial \u0259lam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 dol\u011fun m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu prosesd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131ndan, habel\u0259 siyah\u0131yaalma v\u0259 sor\u011fu v\u0259r\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259ki suallara veril\u0259n cavablar\u0131n d\u00fczg\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki yuxar\u0131da da qeyd etdiyimiz kimi, siyah\u0131yaalmadan \u0259ld\u0259 olunan m\u0259lumatlar x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edil\u0259c\u0259k q\u0259rarlar\u0131n verilm\u0259sind\u0259 \u0259sas informasiya m\u0259nb\u0259yi olacaqd\u0131r.<br \/>\nSiyah\u0131yaalma prosesind\u0259 h\u0259r birimizin faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 namin\u0259 \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz m\u0259n\u0259vi borcla yana\u015f\u0131, bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi yerin\u0259 yetirm\u0259li oldu\u011fumuz \u00f6hd\u0259likdir. M\u0259hz bel\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 toplanan statistik m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda qurulacaq g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131m\u0131z bizim siyah\u0131yaalmaya olan ciddi m\u00fcnasib\u0259timizd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\nSiyah\u0131yaalma suallar\u0131na veril\u0259n dol\u011fun v\u0259 d\u00fczg\u00fcn cavablar h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l bir insani borcdur, \u00e7\u00fcnki bu m\u0259lumatlardan \u00fczv\u00fc oldu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k.<br \/>\nSon olaraq xalq\u0131m\u0131z\u0131 1-10 oktyabr tarixl\u0259rind\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 sayca \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k \u0259halinin siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram.<br \/>\n<i><b>\u2013 M\u00fcsahib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun.<\/b><\/i><\/p>\n<p><!--colorstart:#3366FF--><span style=\"color: #3366ff;\"><!--\/colorstart--><strong><i>M\u00fcsahib\u0259ni apard\u0131:<\/i><\/strong><br \/>\n<strong>M\u00fc\u015ffiq M\u0130RZ\u018f,<\/strong><br \/>\n<strong><i>\u201cRespublika\u201d.<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n<p>ZiM.Az<!--colorend--><!--\/colorend--><\/p>\n<p>.<\/p>\n<p><b>\u00a9<\/b> M\u00fc\u0259llif h\u00fcquqlar\u0131 qorunur. M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fhat\u0259liliyin\u0259 v\u0259 miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc siyah\u0131yaalma \u0259vv\u0259lkil\u0259rind\u0259n keyfiyy\u0259tc\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259c\u0259k M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bu il oktyabr ay\u0131n\u0131n 1-10-da Az\u0259rbaycanda \u0259halinin n\u00f6vb\u0259ti&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2891,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[165],"tags":[],"class_list":["post-2890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","wpcat-165-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3367,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2890\/revisions\/3367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}