{"id":2904,"date":"2023-12-04T23:50:27","date_gmt":"2023-12-04T19:50:27","guid":{"rendered":"http:\/\/yurd.info.az\/?p=2904"},"modified":"2023-12-04T23:50:27","modified_gmt":"2023-12-04T19:50:27","slug":"olk%c9%99nin-milli-t%c9%99hluk%c9%99sizliyinin-t%c9%99min-olunmasi-dinamik-inkisafin-muhum-s%c9%99rtidir-zirv%c9%99-info","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=2904","title":{"rendered":"\u00d6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 dinamik inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtidir \u00bb Zirv\u0259.info"},"content":{"rendered":"<div><!--dle_image_begin:http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/1553754076_dvlt-thlksizlik-xidmti-001.jpg|right--><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/1553754076_dvlt-thlksizlik-xidmti-001.jpg\" style=\"float:right;\" alt=\"\u00d6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 dinamik inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtidir\" title=\"\u00d6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 dinamik inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtidir\"\/><!--dle_image_end-->  <!--colorstart:#6600CC--><span style=\"color:#6600CC\"><!--\/colorstart--><b>Az\u0259rbaycan\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi \u00e7\u0259tin, eyni zamanda, \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 f\u0259dakar yol \u00e7ox\u0259srlik tariximizin \u0259lam\u0259tdar s\u0259hif\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Siyasi qurulu\u015fdan as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn zamanlarda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti daim g\u0259r\u0259kli olmu\u015fdur. M\u00fcst\u0259qilliyimizin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin qorunmas\u0131nda v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259r bu bax\u0131mdan yaln\u0131z orqan\u0131n i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn, g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259lam\u0259tdard\u0131r. Bel\u0259 ki, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi demokratik-h\u00fcquqi c\u0259miyy\u0259tin etibarl\u0131 sip\u0259ridir, xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 h\u0259r bir f\u0259rdin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min edir. M\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259sind\u0259n c\u0259mi iyirmi s\u0259kkiz il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si s\u00fcbut edir ki, milli maraqlar\u0131n qorunmas\u0131, siyasi, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hdidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 al\u0131nmas\u0131 sabitliyin, v\u0259t\u0259nda\u015f h\u0259mr\u0259yliyinin v\u0259 dinamik iqtisadi inki\u015faf\u0131n ba\u015fl\u0131ca t\u0259minatlar\u0131ndan biridir. M\u00fcst\u0259qilliyimizl\u0259 b\u0259rab\u0259r b\u00f6y\u00fcy\u0259n v\u0259 inki\u015faf ed\u0259n Az\u0259rbaycan milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 100 illik \u015fanl\u0131 tarix\u0259 malikdir.<\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<p><b>  XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik respublika olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi 23 ay \u0259rzind\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi-strateji m\u00f6vqeyi, daxili v\u0259 xarici v\u0259ziyy\u0259t ayr\u0131ca k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat xidm\u0259t-l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259tini do\u011fururdu. \u00d6lk\u0259nin xaricd\u0259n i\u015f\u011fal qar\u015f\u0131s\u0131nda qalmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik aspektl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259yi t\u0259l\u0259b edirdi. 1919-cu il mart\u0131n 28-d\u0259 h\u0259rbi nazir S\u0259m\u0259d b\u0259y Mehmandarovun v\u0259 ba\u015f q\u0259rargah r\u0259isi M\u0259mm\u0259d b\u0259y Sulkevi\u00e7in imzalad\u0131qlar\u0131 \u0259mrl\u0259 H\u0259rbi Nazirliyin Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131n\u0131n general-kvartirmeystr \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat b\u00f6lm\u0259si yarad\u0131ld\u0131. Bundan sonra b\u00f6lm\u0259nin komplektl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/b><br \/><i><br \/><!--TBegin:http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/1553754116_dvlt-thlksizlik-xidmti-002.jpg|right--><a href=\"http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/1553754116_dvlt-thlksizlik-xidmti-002.jpg\" rel=\"highslide\" class=\"highslide\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/thumbs\/1553754116_dvlt-thlksizlik-xidmti-002.jpg\" style=\"float:right;\" alt=\"\u00d6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 dinamik inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtidir\" title=\"\u00d6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 dinamik inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtidir\"\/><\/a><!--TEnd--> T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, <\/i><b>1919-cu il mart\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat qurumu kimi yarad\u0131lan x\u00fcsusi b\u00f6lm\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n v\u0259 az\u0259rbaycan-l\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif xarakterli t\u0259xribatlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 28 aprel 1920-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutu il\u0259 Az\u0259rbaycanda milli k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat sistemini daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k i\u015fl\u0259rini davam etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. <\/b>Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra respublikan\u0131n dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131 kimi, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin d\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti sovet ideologiyas\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi, milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259r t\u0259qib olunur, ged\u0259r-g\u0259lm\u0259z\u0259 g\u00f6nd\u0259rilirdi. 1920-30-cu ill\u0259rd\u0259 kimin evind\u0259n quran \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131sa ona panislamist, kimin evind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 aid kitab tap\u0131l\u0131rd\u0131sa ona pant\u00fcrkist dam\u011fas\u0131 vurulurdu. Qabaqc\u0131l ziyal\u0131lar repressiya olunurdular. \u00d6lk\u0259d\u0259 bir NKVD xofu var idi. V\u0259t\u0259nimizi erm\u0259ni t\u0259c\u0259v\u00fcz\u00fcnd\u0259n qoruyan Sultan b\u0259y, Xosrov b\u0259y qarda\u015flar\u0131, milli ruhlu v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z olan H.Cavid, \u018f.Cavad v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 yaxud repressiyan\u0131n qurban\u0131 olmu\u015flar. Bir qrup g\u0259nc yazarlar\u0131m\u0131z canlar\u0131n\u0131 repressiya t\u00fc\u011fyan\u0131ndan xilas etm\u0259k namin\u0259 m\u0259ddah\u00e7\u0131l\u0131q edir v\u0259 yaxud da bu yola m\u0259cbur edilirdil\u0259r. Qabaqc\u0131l ziyal\u0131lar \u0259vv\u0259lc\u0259 g\u00f6zd\u0259n sal\u0131n\u0131r, sonra is\u0259 repressiya olunurdular.<br \/>Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda c\u0259sar\u0259tli v\u0259 \u0259dal\u0259tli milli kadrlar\u0131n say\u0131 t\u0259dric\u0259n artma\u011fa ba\u015flad\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda bel\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0131ras\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, respublika t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00adorqanlar\u0131nda milli m\u0259nafel\u0259r\u0259 xidm\u0259t strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sind\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyata r\u0259hb\u0259rlik etdiyi 1956-1965-ci ill\u0259rd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k milli x\u00fcsusi xidm\u0259t orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259kar kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca z\u0259min haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. <br \/>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin yenid\u0259n qurulmas\u0131na v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi t\u0259l\u0259bkarl\u0131q, g\u00fcnd\u0259lik qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259t yeni d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011fun t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin yarad\u0131lmas\u0131na imkan vermi\u015fdir. T\u0259dric\u0259n tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa edilm\u0259si, repressiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f insanlar\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 m\u0259n\u0259vi b\u0259ra\u0259t almas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u0259qs\u0259d-y\u00f6nl\u00fc i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015fland\u0131. \u0130ftixar do\u011furan hald\u0131r ki, bu prosesd\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sini t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 s\u0131ralar\u0131nda \u00f6z xalq\u0131na h\u0259sr etmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. S\u0131ravi \u0259m\u0259kda\u015fdan DTK-n\u0131n s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 v\u0259 general r\u00fctb\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq v\u0259 V\u0259t\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259n misilsiz xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli genofondunu, milli-m\u0259d\u0259ni irsini xilas etm\u0259y\u0259, onu qoruyub saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 buna nail olmas\u0131d\u0131r.<br \/>Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sind\u0259 r\u0259hb\u0259rliy\u0259 g\u0259lm\u0259si bu qurumun tarixind\u0259 milli prioritetl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259si kimi xarakteriz\u0259 edil\u0259n yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olmu\u015fdur. Bu d\u00f6vrd\u0259 respublika d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 milli kadrlar hesab\u0131na formala\u015fma\u011fa v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. He\u00e7 k\u0259s\u0259 sirr deyil ki, h\u0259min d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259r bu orqanlarda \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n 80-90 faizini ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri t\u0259\u015fkil edirdi. Bu s\u0259lahiyy\u0259tli orqanda \u00f6zl\u0259rin\u0259 \u201cisti yuva\u201d salm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r, da\u015fnak t\u00f6r-t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259ri milli genofondumuzu m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rid\u0259n-qab\u0131qdan \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131lar. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyev bunlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 ald\u0131, \u00e7ox m\u0259har\u0259t v\u0259 ustal\u0131qla t\u0259mizl\u0259m\u0259 prosesini h\u0259yata ke\u00e7irdi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259minat\u0131nda respublikam\u0131z\u0131n v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0259kilm\u0259si, qorunmas\u0131 v\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 v\u0259 \u00fcmum\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 hesablanm\u0131\u015f m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. <br \/>Milli kadrlar\u0131n r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yinat\u0131, g\u0259nc \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, millil\u0259\u015fm\u0259 prosesinin apar\u0131lmas\u0131 m\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin bu sah\u0259d\u0259ki \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259z v\u0259 milli hissl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n f\u0259aliyy\u0259ti daim b\u00f6y\u00fck ehtiramla xat\u0131rlanacaq, onun pe\u015f\u0259karl\u0131q m\u0259kt\u0259bind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nil\u0259c\u0259kdir.<br \/>Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 sovetl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u0259n aktual \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab verm\u0259k iqtidar\u0131nda olan m\u00fcasir ruhlu yeni r\u0259hb\u0259r n\u00fcmun\u0259si idi. 1969-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda r\u0259hb\u0259rliy\u0259 g\u0259li\u015finin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259n daim xalq aras\u0131nda olan, onun ya\u015fay\u0131\u015f\u0131, qay\u011f\u0131lar\u0131, probleml\u0259ri v\u0259 arzular\u0131 il\u0259 maraqlanan dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t o vaxt respublikada h\u00f6km s\u00fcr\u0259n r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa v\u0259 korrupsiyaya qar\u015f\u0131 q\u0259ti v\u0259 prinsipial m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 bunun m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259ri h\u0259r bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi. Az\u0259rbaycanda m\u00f6hk\u0259m nizam-intizam, qayda-qanun yarad\u0131ld\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201cLiteraturnaya qazeta\u201dn\u0131n 18 noyabr 1981-ci il tarixli n\u00f6mr\u0259sind\u0259 \u201cQoy \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7als\u0131n\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u00fcsahib\u0259si n\u0259inki respublikam\u0131zda v\u0259 b\u00fct\u00fcn ittifaq m\u0259kan\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 xaricd\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259ks-s\u0259da do\u011furdu. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n v\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259rd\u0259n idi ki, sistemin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin n\u00f6qsanlar\u0131, korrupsiya haqq\u0131nda v\u0259 r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259n\u0259vi prinsipl\u0259ri qoruma\u011fa v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 borclu olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q v\u0259 geni\u015f dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>Xalq \u015fairi B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 G\u00fcl\u00fcstan poemas\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259qib olunanda, onu gizli q\u00fcvv\u0259 qoruyurdu. Sonralar m\u0259lum olmu\u015fdu ki, bu, Heyd\u0259r \u018fliyev imi\u015f. BDU-da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cG\u0259nc t\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131\u201dn\u0131n \u00fczvl\u0259rini d\u0259, \u018fb\u00fclf\u0259z \u018fliyev daxil olmaqla xilas ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev olmu\u015fdur. \u018fg\u0259r 20-30-cu ill\u0259rd\u0259 yarad\u0131c\u0131 ziyal\u0131lar t\u0259qib olunurdusa, bu t\u0259\u015fkilatlar repressiyaya xidm\u0259t edirdis\u0259, 1970-ci ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z\u00fc bu yarad\u0131c\u0131 t\u0259\u015fkilatlara istiqam\u0259t verirdi. O, 1978-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili s\u0259viyy\u0259sind\u0259 Konstitusiyam\u0131z\u0131n 73-c\u00fc madd\u0259sind\u0259 t\u0259sbit olunmas\u0131na nail olmu\u015fdur. <br \/>1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 Qaraba\u011fda q\u0259sbkarlara qar\u015f\u0131 apar\u0131lan h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda i\u015ftirak etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259sas\u0131nda Milli T\u0259hl\u00fck\u0259- sizlik Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131ndan ibar\u0259t x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 d\u0259st\u0259 yarad\u0131ld\u0131. D\u0259st\u0259nin bir \u00e7ox \u00fczvl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131 f\u0259xri ad\u0131na, orden, medal v\u0259 m\u00fckafatlara layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcl\u0259r. Lakin 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 ciddi probleml\u0259r, bo\u015fluqlar yaranm\u0131\u015fd\u0131. Pozucu q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 milli-etnik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 \u00adq\u0131z\u0131\u015fd\u0131-rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, separatizmin v\u0259 ekstremizmin m\u00fcxt\u0259lif formalarda t\u0259zah\u00fcr etm\u0259sin\u0259 r\u0259vac verirdil\u0259r. Komsomol t\u0259\u015fkilat\u0131 burax\u0131lm\u0131\u015f, g\u0259ncl\u0259r ba\u015fs\u0131z qalm\u0131\u015fd\u0131lar.<br \/>Heyd\u0259r \u018fliyev fenomenin\u0259 ehtiyac Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc elan etdikd\u0259n sonra daha ayd\u0131n hiss olunmaqda idi. Getdikc\u0259 daha art\u0131q insan d\u0259rk edirdi ki, zaman\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik m\u0259fkur\u0259sinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 m\u00fcst\u0259sna t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev indi qazan\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcst\u0259qilliyin qorunub saxlanmas\u0131n\u0131n yegan\u0259 qarant\u0131 ola bil\u0259r. <br \/>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev 25 ild\u0259n art\u0131q Az\u0259rbaycan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 bu quruma r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Ulu \u00f6nd\u0259rin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolu misilsiz olmu\u015fdur. 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin i\u015fi yenid\u0259n qurulmu\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k kimi m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir missiyan\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n bu strukturun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si d\u00f6vl\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u00f6n s\u0131ralar\u0131nda dayanan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 bu ill\u0259rd\u0259 daha u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 terror aktlar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si c\u0259hdl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Apar\u0131lan u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq terror\u00e7u t\u0259\u015fkilatlarla \u0259laq\u0259li olan bir s\u0131ra silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 ekstremist qruplar z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. <br \/>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 23 mart 1997-ci il tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Respub-likas\u0131n\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncam\u0131 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n b\u00f6y\u00fck etimad\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc idi. Bu s\u0259r\u0259ncamla h\u0259r il mart ay\u0131n\u0131n 28-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. <br \/>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131 q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirm\u0259k, onun m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini etibarl\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmadan xalq\u0131m\u0131za v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 s\u0259daq\u0259tli, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r, sa\u011flam milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259, y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi keyfiyy\u0259t-l\u0259r\u0259, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259liyyat s\u0259ri\u015ft\u0259sin\u0259 malik milli kadr potensial\u0131 yeti\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259hz bu \u0259sas amill\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi ixtisasl\u0131 ali t\u0259hsilli milli zabit kadrlar\u0131 il\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 1 dekabr 1998-ci il tarixd\u0259 Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin Akademiyas\u0131n\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda s\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131. <br \/>M\u00fcvafiq formala\u015fma v\u0259 inki\u015faf prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rda milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat, terror\u00e7uluq v\u0259 transmilli m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 s. istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n bir d\u00f6vl\u0259t orqan\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lib. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n kompleks t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n suverenliyi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 qar\u015f\u0131 casusluq etm\u0259kl\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 x\u0259yan\u0259td\u0259 v\u0259 dig\u0259r a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 t\u0259qsirli bilin\u0259n bir qrup \u015f\u0259xs if\u015fa olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan daim erm\u0259ni separat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 terrorunun f\u0259sadlar\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck qurbanlar vermi\u015fdir. Erm\u0259ni terror\u00e7ulu\u011fu n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n milli maraqlar\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 regional v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259hdid edir. <br \/>T\u0259kc\u0259 1988-1994-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259qliyyat v\u0259 kom-munikasiya obyektl\u0259rind\u0259 373 terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 respublikam\u0131z\u0131n 2000-d\u0259n art\u0131q dinc sakini h\u0259lak olmu\u015fdur, minl\u0259rl\u0259 insan \u0259lil qalm\u0131\u015fd\u0131r. Terror aktlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tini qad\u0131n, u\u015faq v\u0259 qocalar t\u0259\u015fkil edir. 2004-c\u00fc ild\u0259 \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 terror aksiyalar\u0131 planla\u015fd\u0131ran, h\u0259m\u00e7inin terror\u00e7u qad\u0131n-kamikadzel\u0259r haz\u0131rlayan d\u0259st\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131 cinay\u0259t\u0259 haz\u0131rl\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. 2006-c\u0131 ilin avqustunda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259m\u0259liyyat-axtar\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131nda v\u0259 strateji obyektl\u0259rind\u0259, habel\u0259 izdihaml\u0131, x\u00fcsus\u0259n, xarici v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n kompakt i\u015fl\u0259dikl\u0259ri v\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 silsil\u0259 terror aksiyalar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259yi v\u0259 bu i\u015fd\u0259 \u201ckamikadze\u201d qad\u0131nlardan istifad\u0259 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131ran ekstremist \u0259hval-ruhiyy\u0259li cinay\u0259tkar qrup z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin, 2004-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda beyn\u0259lxalq terror\u00e7u t\u0259\u015fkilatlarla \u0259laq\u0259si olan, xarici v\u0259t\u0259nda\u015flardan ibar\u0259t \u201cMunir qrupu\u201d adl\u0131 daha bir t\u0259hl\u00fck\u0259li cinay\u0259tkar qrup if\u015fa olunaraq z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. M\u0259tbuatdan da m\u0259lum oldu\u011fu kimi, 2005-ci ilin ortalar\u0131nda Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi dig\u0259r \u0259m\u0259liyyat-axtar\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikada bir s\u0131ra terror\u00e7uluq aksiyalar\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k v\u0259 t\u0259xribat-pozuculuq f\u0259aliyy\u0259ti aparmaq niyy\u0259tind\u0259 olan daha bir cinay\u0259tkar qrup \u2013 \u201cCamaat \u0259l Muvahhidun\u201d if\u015fa olunaraq z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. <br \/>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cEurovizion-2012\u201d mahn\u0131 m\u00fcsabiq\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi plan \u0259sas\u0131nda m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r b\u0259zi dair\u0259l\u0259rin v\u0259 beyn\u0259lxalq terror\u00e7u birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin t\u0259xribat-pozuculuq v\u0259 terror\u00e7uluq niyy\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131nmas\u0131na imkan verib. Narkotikl\u0259rin qanunsuz d\u00f6vriyy\u0259si, qeyri-leqal miqrasiya, insan ticar\u0259ti, transmilli m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. <\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259r d\u00fcnyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259r, m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n do\u011furdu\u011fu t\u0259hdidl\u0259r, terror\u00e7uluq, m\u00fcxt\u0259lif radikal meyill\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si bizd\u0259n h\u0259rt\u0259r\u0259fli diqq\u0259tli olma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir. B\u00fct\u00fcn bunlar bizi malik oldu\u011fumuz d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sahib \u00e7\u0131xma\u011fa, \u0259ld\u0259 olunmu\u015f sabitliyi, milli birliyi v\u0259 tolerantl\u0131\u011f\u0131 \u00adqoruma\u011fa s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259lidir. G\u0259ncl\u0259rimiz d\u00f6vl\u0259tin, xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yinin, \u00f6lk\u0259nin sabit v\u0259 dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131n onlardan as\u0131l\u0131 oldu\u011funu bir an bel\u0259 unutmamal\u0131d\u0131rlar. <br \/>Bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u00ad\u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u00adAz\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 hesablanm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 layih\u0259l\u0259r v\u0259 ideyalar h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bunlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259hz g\u0259ncl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki g\u0259nclik b\u00f6y\u00fck yarad\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259 olmaqla, sabaha, inki\u015fafa v\u0259 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015fdir. <\/p>\n<p><b>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti ulu \u00f6nd\u0259rimizin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00adPrezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm u\u011furlara imza at\u0131r. Son ill\u0259rin faktiki g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, xalq\u0131n rihaf hal\u0131n\u0131n daha da y\u00fcks\u0259lm\u0259si bunu \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, b\u00f6lg\u0259y\u0259 iqtisadi, siyasi maraq g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r, onunla hesabla\u015f\u0131rlar. Odur ki, indiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn daha m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/b><\/p>\n<p><!--colorstart:#3366FF--><span style=\"color:#3366FF\"><!--\/colorstart--><b><br \/>\u015eikar QASIMOV,<br \/><i> Az\u0259rbaycan Texniki Universiteti ictimai f\u0259nl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, <br \/>tarix elml\u0259ri doktoru, professor,<\/i><br \/>Qafar C\u018fB\u0130YEV,<br \/><i> tarix elml\u0259ri doktoru<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p>ZiM.Az<!--colorend--><!--\/colorend--><\/p>\n<p>.<\/p>\n<p><b>\u00a9<\/b> M\u00fc\u0259llif h\u00fcquqlar\u0131 qorunur. M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi \u00e7\u0259tin, eyni zamanda, \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 f\u0259dakar yol \u00e7ox\u0259srlik tariximizin \u0259lam\u0259tdar s\u0259hif\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Siyasi qurulu\u015fdan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2905,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[165],"tags":[],"class_list":["post-2904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azrbaycan","wpcat-165-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}