{"id":2932,"date":"2023-12-05T00:12:31","date_gmt":"2023-12-04T20:12:31","guid":{"rendered":"http:\/\/yurd.info.az\/?p=2932"},"modified":"2023-12-05T00:12:31","modified_gmt":"2023-12-04T20:12:31","slug":"m%c9%99d%c9%99ni-sur%c9%99td%c9%99-pambiqla-el%c9%99-bas-k%c9%99s%c9%99rl%c9%99r-ki-hec-ruhun-da-incim%c9%99z-zirv%c9%99-info","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=2932","title":{"rendered":"M\u0259d\u0259ni sur\u0259td\u0259 pamb\u0131qla el\u0259 ba\u015f k\u0259s\u0259rl\u0259r ki, he\u00e7 ruhun da incim\u0259z \u00bb Zirv\u0259.info"},"content":{"rendered":"<div><!--dle_image_begin:http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/1553716488_aygl-sayeva-001.jpg|right--><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2019-03\/1553716488_aygl-sayeva-001.jpg\" style=\"float:right;\" alt=\"M\u0259d\u0259ni sur\u0259td\u0259 pamb\u0131qla el\u0259 ba\u015f k\u0259s\u0259rl\u0259r ki, he\u00e7 ruhun da incim\u0259z\" title=\"M\u0259d\u0259ni sur\u0259td\u0259 pamb\u0131qla el\u0259 ba\u015f k\u0259s\u0259rl\u0259r ki, he\u00e7 ruhun da incim\u0259z\"\/><!--dle_image_end--> <!--colorstart:#CC0000--><span style=\"color:#CC0000\"><!--\/colorstart--> <b> G\u00fcrc\u00fcstanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin say\u0131 h\u0259m ilb\u0259il azal\u0131r, h\u0259m d\u0259 ki, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259pkid\u0259 olan probleml\u0259ri art\u0131r. Milli m\u0259kt\u0259bl\u0259rimiz k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 ba\u011flanaraq say\u0131 183-d\u0259n (1989-cu il) 116-ya (2022-ci il) q\u0259d\u0259r azal\u0131bd\u0131r. 116 m\u0259kt\u0259bd\u0259n 79-u Az\u0259rbaycan, yerd\u0259 qalanlar\u0131 is\u0259 sektor, qar\u0131\u015f\u0131q m\u0259kt\u0259bl\u0259rdir (Az\u0259rbaycan-g\u00fcrc\u00fc; Az\u0259rbaycan-rus v\u0259 s.). G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259hsil qanunvericiliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259g\u0259r milli azl\u0131q n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri g\u00fcrc\u00fcdilli v\u0259 ya sektor m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil al\u0131rlarsa, m\u0259kt\u0259b onlara ana dili \u00fczr\u0259 f\u0259nnin t\u0259dris edilm\u0259si t\u0259klifini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k h\u00fcququna malikdir. Bel\u0259 olan halda 1 qrupda \u015fagirdl\u0259rin say\u0131 minimum 10 n\u0259f\u0259r olmal\u0131d\u0131r. <br \/>M\u0259s\u0259l\u0259n, tutaq ki, \u201cA\u201d ictimai m\u0259kt\u0259bi \u0259vv\u0259ll\u0259r ancaq az\u0259rbaycandilli m\u0259kt\u0259b idis\u0259, sonradan bu m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq g\u00fcrc\u00fc sektoru a\u00e7maqla Az\u0259rbaycan-g\u00fcrc\u00fc sektoru yaratd\u0131lar. M\u0259kt\u0259bin tam s\u0259lahiyy\u0259ti var ki, g\u00fcrc\u00fc sektorunda t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat f\u0259nninin t\u0259drisini t\u0259\u015fkil etsin. Ancaq m\u0259kt\u0259bin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00fcdc\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu qanun ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalmaqdad\u0131r. <\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, art\u0131q bir \u00e7ox m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat f\u0259nni \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131 5 saatdan 3 saata kimi azald\u0131l\u0131b. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259r aras\u0131nda n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu il daha \u00e7ox naraz\u0131l\u0131qlar, \u015fikay\u0259tl\u0259r oldu sual\u0131na cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n T\u0259hsil v\u0259 Elm naziri Mixeil \u00c7xenkelinin ke\u00e7\u0259n il v\u0259 bu il \u201cMilli kurrikulumun t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d \u0259mr\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k kifay\u0259tdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, c\u0259nab nazirin 2021-ci ilin 3 avqust tarixind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u211659\/\u10dc sayl\u0131 s\u0259r\u0259ncamda IX sinif \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259dris plan\u0131nda \u201cana dili\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda 5 saat yaz\u0131l\u0131b. IX sinifd\u0259 h\u0259ft\u0259lik \u00fcmumi d\u0259rs y\u00fck\u00fc maksimum 37 saat t\u0259yin edilmi\u015fdi. T\u0259dris plan\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan f\u0259nl\u0259r nazirliyin t\u0259yin etdiyi saatlara uy\u011fun olaraq ke\u00e7irilirdi. H\u0259tta ikinci xarici dil\u0259 2 saat ayr\u0131landa bel\u0259 \u00fcmumi 37 saatl\u0131q limiti a\u015fm\u0131rd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ke\u00e7\u0259n il ana dili \u00fczr\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs saat\u0131n\u0131 5 saat, ikinci xarici dil \u00fczr\u0259 is\u0259 2 saat saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn idi. <\/p>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n T\u0259hsil v\u0259 Elm naziri Mixeil \u00c7xenkeli 19 avqust 2022-ci il il tarixind\u0259 \u201cMilli kurrikulumun t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d \u0259mr\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u211693\/\u10dc sayl\u0131 s\u0259r\u0259ncamda is\u0259 IX sinif \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259dris plan\u0131nda \u201cana dili\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda 3-5 saat yaz\u0131l\u0131b. IX sinifd\u0259 h\u0259ft\u0259lik maksimum \u00fcmumi d\u0259rs y\u00fck\u00fc is\u0259 ke\u00e7\u0259n il il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2 saat az, y\u0259ni 35 saat t\u0259yin edilib. Bel\u0259 olan halda, m\u0259kt\u0259b direktorunun ikinci xarici dil \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131, ana dili \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 hesab\u0131na ba\u015f ver\u0259c\u0259k. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz ana dilinin hesab\u0131na? \u00c7\u00fcnki, nazirlik bel\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edib: \u201cAz\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat f\u0259nnin\u0259 h\u0259ft\u0259d\u0259 minimum 3, maksimum 5 saat vaxt ayr\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, m\u0259kt\u0259b ikinci xarici dilin t\u0259drisin\u0259 1 v\u0259 ya 2 saat ay\u0131rmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259l\u0259rs\u0259, ana dilinin t\u0259drisin\u0259 maksimum 3 saat ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d <\/p>\n<p>Milli T\u0259dris Plan\u0131na ist\u0259nil\u0259n f\u0259nnin \u0259lav\u0259 edilm\u0259si v\u0259 ya ist\u0259nil\u0259n f\u0259nn \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 he\u00e7 bir halda ana dili \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 hesab\u0131na ba\u015f verm\u0259li deyil. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa f\u0259nl\u0259rin hesab\u0131na deyil, m\u0259hz ana dilinin hesab\u0131na ba\u015f verm\u0259lidir? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dris plan\u0131nda ba\u015fqa f\u0259nl\u0259rin qar\u015f\u0131nda 3-5 saat deyil, m\u0259hz ana dilinin qar\u015f\u0131s\u0131nda 3-5 saat yaz\u0131l\u0131r? \u201cT\u0259cav\u00fcz\u0259 qalan\u201d n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ana dili olmal\u0131d\u0131r?<br \/>\u0130kinci xarici dil \u00fczr\u0259 saatlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ana dili \u00fczr\u0259 saatlar\u0131n azald\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na ba\u015f verm\u0259si q\u0259tiyy\u0259n yolverilm\u0259zdir. Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 nec\u0259 ki, g\u00fcrc\u00fc dilin\u0259 5 saat ayr\u0131l\u0131r, ana dilin\u0259 d\u0259 eynil\u0259 5 saat ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t dili il\u0259 ana dilin\u0259 ayr\u0131lan saatlar aras\u0131nda f\u0259rq olmal\u0131 deyil. G\u00fcrc\u00fcstan d\u00f6vl\u0259ti qeyri-g\u00fcrc\u00fcdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ikidilli (bilinqual) t\u0259hsil\u0259 ke\u00e7m\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Milli kurrikulumda ana dili \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131na dolay\u0131 yolla imkan yaratmaqla bu m\u0259qs\u0259d\u0259 nec\u0259 nail olmaq olar? H\u0259l\u0259 m\u0259n, universitet s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ikidilli kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmamas\u0131ndan dan\u0131\u015fm\u0131ram. Ikidilli t\u0259hsil sistemin\u0259 kor-koran\u0259 ke\u00e7id qeyri-g\u00fcrc\u00fcdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ya\u015fanan probleml\u0259ri bir q\u0259d\u0259r d\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. <\/p>\n<p>Bizim halhaz\u0131rda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0259r\u0259ncamda 3-5 saat\u0131 l\u0259\u011fv etdirm\u0259k, Milli T\u0259dris Plan\u0131na ana dili \u00fczr\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131 birba\u015fa 5 saat yazd\u0131rma\u011fa nail olmaqd\u0131r. H\u0259m\u00e7inin \u201cm\u0259kt\u0259b ikinci xarici dilin t\u0259drisin\u0259 1 v\u0259 ya 2 saat ay\u0131rmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259l\u0259rs\u0259, ana dilinin t\u0259drisin\u0259 maksimum 3 saat ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d \u015f\u0259rti d\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259lidir. \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu y\u0259qin ki, sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 \u00fcmumi d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaqdad\u0131r. Bel\u0259 olan halda ana dili \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131 5 saat olaraq qalacaq, eyni zaman da ikinci xarici dil d\u0259 t\u0259dris olunacaq.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat \u00fczr\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs saatlar\u0131 7 saat idi, daha sonra 6, sonra 5, sonda is\u0259 3-5 saat olaraq t\u0259yin edilib. Kim qarantiya ver\u0259 bil\u0259r ki, g\u0259l\u0259n il yeni s\u0259r\u0259ncam imzalananda ana dili \u00fczr\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na birba\u015fa 3 saat yaz\u0131lmayacaq? <\/p>\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259sadlar a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ana dili xarici dil il\u0259 eynil\u0259\u015fdirilir. Xarici dil il\u0259 ana dilin\u0259 ayr\u0131lan saatlar eynil\u0259\u015fdiric\u0259l\u0259ks\u0259, o zaman hans\u0131 az\u0259rbaycandilli m\u0259kt\u0259bd\u0259n s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bil\u0259r? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin 10 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 sertifikatla\u015fd\u0131rma imtahanlar\u0131nda i\u015ftirak edib ba\u015f m\u00fc\u0259llim statusu almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yarad\u0131lm\u0131rd\u0131? 20-30 illik t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan m\u00fc\u0259llim n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201ct\u0259cr\u00fcb\u0259\u00e7i m\u00fc\u0259llim\u201d statusu alt\u0131nda q\u0259pik-quru\u015fa i\u015fl\u0259m\u0259lidi? Bu gedi\u015fatla, Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u201capar\u0131c\u0131\u201d v\u0259 \u201cmentor\u201d m\u00fc\u0259llim statuslar\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha 10 il d\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259li olacaqlar?! <\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, b\u0259zi m\u0259n\u015f\u0259yi b\u0259lli olmayan \u00fcns\u00fcrl\u0259r ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131na yast\u0131q qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, sanki t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 ehtiyac yoxdur dey\u0259 insanlarda \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q yarad\u0131rlar. S\u0259hv etmir\u0259ms\u0259 \u201csap\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n olan baltalar\u201d ifad\u0259si ancaq bizd\u0259 i\u015fl\u0259nir. N\u0259 q\u0259d\u0259r qan\u0131xarab olmal\u0131san ki, d\u0259st\u0259k olmaq \u0259v\u0259zin\u0259, \u0259ks ged\u0259s\u0259n&#8230;<\/p>\n<p><i>Qeyd: <\/i><br \/><!--colorstart:#CC0000--><span style=\"color:#CC0000\"><!--\/colorstart--><b>Nazirin imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncamlarda t\u0259dris edil\u0259n f\u0259nnin ad\u0131 kimi \u201cana dili\u201d v\u0259 ya \u201cetnik azl\u0131\u011f\u0131n dili\u201d s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131l\u0131r, \u0259slind\u0259 is\u0259 t\u0259dris olunan f\u0259nn Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyatd\u0131r. Ana dilin\u0259 3 saat ayr\u0131lmas\u0131 o dem\u0259kdir ki, h\u0259ft\u0259d\u0259 2 saat Az\u0259rbaycan dili, 1 saat is\u0259 \u0259d\u0259biyyat ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, proqramda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan\u0131 da \u00e7atd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 1-ci xarici dil kimi ad\u0259t\u0259n ingilis dili ke\u00e7irilir, 2-ci xarici dil kimi is\u0259 rus v\u0259 ya alman dili ke\u00e7irilir. G\u00fcrc\u00fc dili d\u00f6vl\u0259t dilidir, xarici dil kimi t\u0259dris edilmir, Az\u0259rbaycan dili is\u0259 ana dilimizdir.<\/b><\/span><\/p>\n<p>Ana dilimizi qoruyaq! Ana dilimiz\u0259 sahib \u00e7\u0131xaq!<!--colorend--><!--\/colorend--><\/p>\n<p><!--colorstart:#3366FF--><span style=\"color:#3366FF\"><!--\/colorstart-->Ayg\u00fcl \u0130sayeva, <br \/><i>\u0130qtisadiyyat \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <\/i><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<p>ZiM.Az<\/p>\n<p>.<\/p>\n<p><b>\u00a9<\/b> M\u00fc\u0259llif h\u00fcquqlar\u0131 qorunur. M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcrc\u00fcstanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin say\u0131 h\u0259m ilb\u0259il azal\u0131r, h\u0259m d\u0259 ki, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259pkid\u0259 olan probleml\u0259ri art\u0131r. Milli m\u0259kt\u0259bl\u0259rimiz k\u00fctl\u0259vi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2919,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[173,185],"tags":[],"class_list":["post-2932","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gurcustan","category-qarayazi","wpcat-173-id","wpcat-185-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2932\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}