{"id":4992,"date":"2024-02-28T02:21:57","date_gmt":"2024-02-27T22:21:57","guid":{"rendered":"http:\/\/yurd.info.az\/?p=4992"},"modified":"2024-02-28T03:53:59","modified_gmt":"2024-02-27T23:53:59","slug":"yurd-sevdali-boyuk-alim-meded-cobanov-zim-az","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=4992","title":{"rendered":"YURD sevdal\u0131 B\u00d6Y\u00dcK AL\u0130M &#8211; M\u018fD\u018fD \u00c7OBANOV \u00bb ZiM.Az"},"content":{"rendered":"<p>[ad_1]<\/p>\n<div>\n<p><b>B\u00f6y\u00fck alim, g\u00f6z\u0259l, t\u0259vaz\u00f6kar insan, \u0259v\u0259zolunmaz m\u00fc\u0259llim, c\u0259fake\u015f, yorulmaz elm t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 M\u0259d\u0259d Namaz o\u011flu \u00c7obanov n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259k bir \u00f6m\u00fcr ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. O, \u00f6z\u00fcn\u00fcn ciddi elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 say\u0259sind\u0259 z\u0259ngin elmi-\u0259d\u0259bi irs yaratm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min elmi-\u0259d\u0259bi irs b\u00f6y\u00fck alimin 80-d\u0259n art\u0131q elmi-n\u0259z\u0259ri kitablar\u0131nda, \u00e7oxsayl\u0131 elmi-n\u0259z\u0259ri publisistik m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Onun m\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilinin dialektologiyas\u0131, etimalogiyas\u0131, linqvistikas\u0131, antroponimikas\u0131, toponimikas\u0131, onomastikas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259, t\u00fcrkologiya sah\u0259sind\u0259 v\u0259 t\u00fcrk dill\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda apard\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 alim\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tirmi\u015f, o zaman ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin, indiki MDB m\u0259kan\u0131nda, x\u00fcsusil\u0259, Qazax\u0131standa, \u00d6zb\u0259kistanda, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa, T\u00fcrkm\u0259nistanda, Rusiyada, G\u00fcrc\u00fcstanda, el\u0259c\u0259 d\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f bir \u00e7ox n\u00fcfuzlu elmi simpoziumlarda, konfranslarda sanball\u0131 m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar etmi\u015f, onun ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli aliml\u0259rin, m\u0259\u015fhur t\u00fcrkoloqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/b><\/p>\n<p>El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, o, Az\u0259rbaycan Aliml\u0259r \u0130ttifaq\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan A\u011fsaqqqallar \u015euras\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan Onomastika C\u0259miyy\u0259tinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin, bir s\u0131ra m\u00fcxt\u0259lif komit\u0259 v\u0259 komissiyalar\u0131n, q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131n redaksiya v\u0259 r\u0259yas\u0259t hey\u0259tl\u0259rinin \u00fczv\u00fc olmu\u015f, n\u0259hay\u0259t, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n Ekspert \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin T\u00fcrk Dili Kurumunun \u00fczv\u00fc, Nyu-York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki se\u00e7ilmi\u015fdir. Onun ad\u0131 T\u00fcrkoloji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin v\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilinin tan\u0131nm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 aliml\u0259ri A.Qurbanov, A.Axundov, M.Adilov, H.\u018fliyev, H.Mirz\u0259yev, Q.Kaz\u0131mov, N.Xudiyev, N.C\u0259f\u0259rov v\u0259 b. il\u0259 bir s\u0131rada durur.<\/p>\n<p>Akademik M\u0259d\u0259d \u00c7obanov \u00f6z sanball\u0131 elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 elmi-n\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrk \u0259d\u0259bi dill\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 yeni istiqam\u0259tl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015f, t\u00fcrk dill\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xartm\u0131\u015f v\u0259 ort\u0131q T\u00fcrk dilinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nOnun elmi-irsi, elmi-n\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259dqiqatlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 maraql\u0131 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llim \u00f6z sad\u0259liyi il\u0259, alim n\u00fcfuzu il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 harada olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla qar\u015f\u0131lan\u0131rd\u0131. M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llim olduqca v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r, yursev\u0259r v\u0259 xeyirxah insan idi. S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, Bor\u00e7al\u0131 sevdal\u0131s\u0131 idi. Baxmayaraq ki, o, taleyin h\u00f6km\u00fc il\u0259 elmi v\u0259 \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tini 1994-c\u00fc ild\u0259n sonra Bak\u0131da davam etdirdi. Ancaq o he\u00e7 vaxt do\u011fma Bor\u00e7al\u0131n\u0131 unutmad\u0131, do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 Darvaz\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 ziyar\u0259t edirdi. Yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram, M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llimin 60, 65, 70, 75 v\u0259 80 illik yubileyl\u0259ri m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Bor\u00e7al\u0131da, Marneuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 do\u011fma Darvaz k\u0259ndind\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k \u0259hval ruhiyy\u0259 il\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015f \u0259d\u0259bi-b\u0259dii v\u0259 musiqili m\u0259clisl\u0259ri. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t M\u0259rk\u0259zinin v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Konqresinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Marneuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck co\u015fqu il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Yubiley t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck alimin yetirm\u0259l\u0259ri, tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri, ictimai xadiml\u0259r, b\u0259l\u0259diyy\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, \u015fairl\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t ustalar\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 \u015fagirdl\u0259r i\u015ftirak edirdil\u0259r. \u00c7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 onun haqq\u0131nda \u00fcr\u0259k dolusu, b\u00f6y\u00fck sevgi, h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla dan\u0131\u015f\u0131r, yubilyar\u0131 t\u0259brik edir, ona \u0259n xo\u015f arzular\u0131n\u0131 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nXat\u0131rlay\u0131ram ki, M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llim h\u0259mi\u015f\u0259 az dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 sevirdi. \u0130\u015ftirak etdiyi t\u0259dbirl\u0259r zaman\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259ri sona q\u0259d\u0259r diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259y\u0259rdi, sonda q\u0131saca olaraq \u00f6z fikrini bildir\u0259rdi. El\u0259c\u0259 d\u0259, m\u00fcxt\u0259lif m\u0259clisl\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 insanlarla h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olark\u0259n, olanlar\u0131 dinl\u0259m\u0259k M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llim \u00fc\u00e7\u00fcn daha xo\u015f idi.<br \/>\nB\u0259li, yuxar\u0131da da qeyd etdiyim kimi, M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llim Yurd, el-oba, Bor\u00e7al\u0131 sevdal\u0131 bir insan idi, t\u0259ss\u00fcbke\u015f, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r, qeyr\u0259tli s\u00f6z sahibi idi. S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, qeyr\u0259tli t\u00fcrk o\u011flu t\u00fcrk idi!.. Yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram, Bor\u00e7al\u0131n\u0131n \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbuat orqanklar\u0131nda v\u0259 elmi jurnallarda Bor\u00e7al\u0131n\u0131n toponimikas\u0131, tarixi etnoqrafiyas\u0131 haqq\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259, Bor\u00e7al\u0131n\u0131n q\u0259dim T\u00fcrk-O\u011fuz yurdu olmas\u0131n\u0131 elmi d\u0259lill\u0259rl\u0259, inkarolunmaz faktlarla s\u00fcbuta yetir\u0259n silsil\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r \u00e7ap etdirirdi. 1993-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri\u201d adl\u0131 sanball\u0131 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rini \u00e7ap etdirdi. H\u0259min m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 sonralar da davam etdirdi. (Alimin &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri\u201d kitab\u0131 1994-c\u00fc, 1996-c\u0131, 2000, 2012-ci ill\u0259rd\u0259 yenid\u0259n i\u015fl\u0259n<u><\/u>mi\u015f variantda, \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 t\u0259krar\u0259n \u00e7ap olunmu\u015fdur.)<\/p>\n<p><b>Bu qiym\u0259tli kitablar, o zamanlar M\u0259d\u0259d m\u00fc\u0259llimin alimlik c\u0259sar\u0259tinin, alimlik qeyr\u0259tinin g\u00f6st\u0259ricisi idi.<br \/>\nBu sanball\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r biz\u0259 \u201cg\u0259lm\u0259, qonaq\u201d dey\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259n sanball\u0131, \u0259n tutarl\u0131 cavab idi!<br \/>\nBu d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259r do\u011fma yurda, el\u0259, obaya \u00e7a\u011fr\u0131\u015f idi!<br \/>\nBu t\u00fcrk ruhlu \u0259s\u0259rl\u0259r bizi ay\u0131q-say\u0131q olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f idi!..<\/b><\/p>\n<p><strong>Ruhu \u015fad olsun b\u00f6y\u00fck alimin. <\/strong><br \/>\n<strong>B\u00f6y\u00fck T\u00fcrk o\u011flunun xatir\u0259si h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259lbimizd\u0259dir.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4998\" src=\"https:\/\/yurd.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Ramiz-Bekirov-0c.jpg\" alt=\"\" width=\"321\" height=\"338\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #3366ff;\"><b>RAM\u0130Z B\u018fK\u0130ROV,<br \/>\n<i>G\u00fcrc\u00fcstan Parlamentinin iki \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f sabiq deputat\u0131,<br \/>\nG\u00fcrc\u00fcstan Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Konqresinin t\u0259sis\u00e7isi<br \/>\nv\u0259 konqresin idar\u0259 hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc, ictimai xadim<br \/>\n<\/i><br \/>\nZiM.Az<\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mu\u0259llif huquqlar\u0131 qorunur.<\/p>\n<p>M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad mutl\u0259qdir.<\/p>\n<\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><\/p>\n<p>[ad_2]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/zim.az\/media\/ziyalilar\/6357-yurd-sevdal-byk-alm-mdd-obanov.html\">Source link<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] B\u00f6y\u00fck alim, g\u00f6z\u0259l, t\u0259vaz\u00f6kar insan, \u0259v\u0259zolunmaz m\u00fc\u0259llim, c\u0259fake\u015f, yorulmaz elm t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 M\u0259d\u0259d Namaz o\u011flu \u00c7obanov n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259k bir \u00f6m\u00fcr&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[171,175,177,176,173,179,168,1,211],"tags":[],"class_list":["post-4992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xxi-srin-ziyalilari","category-bolus","category-borcali","category-darvaz","category-gurcustan","category-mdd-cobanov","category-unutsaq-unudulariq","category-xbr-xtti","category-zim-az-zirve-info","wpcat-171-id","wpcat-175-id","wpcat-177-id","wpcat-176-id","wpcat-173-id","wpcat-179-id","wpcat-168-id","wpcat-1-id","wpcat-211-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4992"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5007,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4992\/revisions\/5007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}