{"id":5465,"date":"2024-05-06T02:06:09","date_gmt":"2024-05-05T22:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=5465"},"modified":"2024-05-06T03:31:36","modified_gmt":"2024-05-05T23:31:36","slug":"akademik-m%c9%99d%c9%99d-cobanovun-kitablari-haqqinda-yazilmis-r%c9%99yl%c9%99rd%c9%99n-s%c9%99tirl%c9%99r-zim-az","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=5465","title":{"rendered":"Akademik M\u0259d\u0259d \u00c7obanovun kitablar\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f r\u0259&#8217;yl\u0259rd\u0259n s\u0259tirl\u0259r \u00bb ZiM.Az"},"content":{"rendered":"<p>[ad_1]<\/p>\n<div>\n<p><b>&#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; \/almanax, Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan haqq\u0131nda, Bak\u0131, 1977\/ kitab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;Q\u0259dim G\u00fcrc\u00fcstan torpa\u011f\u0131&#8221;, qonaqp\u0259rv\u0259r g\u00fcrc\u00fc xalq\u0131, &#8220;Qafqaz\u0131n Paris&#8221;i Tbilisi&#8221;, Qafqaz\u0131n vena damar\u0131 K\u00fcr. Bunlar ta lap q\u0259dimd\u0259n tutmu\u015f bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259, h\u0259v\u0259sl\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdiyi m\u00f6vzulardand\u0131r. \u00c7ox az Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 \u015fairi tapmaq olar ki, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstanla ba\u011fl\u0131 motivl\u0259r olmas\u0131n&#8230; \u018fg\u0259r \u015fair M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n dili il\u0259 des\u0259k: &#8220;poetik m\u00fcnasib\u0259t \u0259n \u00fclvi m\u00fcnasib\u0259tdir&#8230; bir xalq\u0131n dig\u0259r xalqa bundan \u0259ziz, bundan m\u00fcq\u0259dd\u0259s t\u00f6hf\u0259si ola bilm\u0259z&#8221;. Bizc\u0259, m\u0259hz Az\u0259rn\u0259\u015frin bu yax\u0131nlarda \u00e7apdan buraxd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131 g\u00fcrc\u00fc xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir layiqli t\u00f6hf\u0259 hesab etm\u0259k olar. Kitab\u0131 A.S.Pu\u015fkin ad\u0131na TDP\u0130-nin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 M\u0259d\u0259d \u00c7obanov t\u0259rtib etmi\u015fdir&#8221;. Q\u0259zetd\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli verilib, \/\u201dAz\u0259rn\u0259\u015fr\u201din b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat redaksiyas\u0131n\u0131n redaktoru, \u015fair S\u0259fal\u0131 N\u0259z\u0259rli, &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, &#8220;Sovet G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, N:63\/7748\/, 26.V.1977\/.<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 il\u0259 g\u00fcrc\u00fc xalq\u0131n\u0131n dostlu\u011fu, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 q\u0259dimdir. Bu m\u0259h\u0259bb\u0259tin poetik ifad\u0259si olan &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; kitab\u0131nda Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259rinin qarda\u015f G\u00fcrc\u00fcs-tana, onun f\u00fcsunkar t\u0259bi\u0259tin\u0259, \u015f\u0259n, mehriban adamlar\u0131na h\u0259sr etdikl\u0259ri \u015fe&#8217;rl\u0259rd\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r verilmi\u015fdir. Toplunun t\u0259rtib\u00e7isi M\u0259d\u0259d \u00c7obanovdur&#8221; \/q\u0259zetd\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli verilib, redaksiya m\u0259qal\u0259si, &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221;, N:2, 7.I.1978\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan v\u0259 g\u00fcrc\u00fc xalqlar\u0131n\u0131n mehriban qarda\u015fl\u0131q, qon\u015fuluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin k\u00f6kl\u0259ri q\u0259dimdir&#8230; H\u0259r iki xalq yadelli d\u00fc\u015f-m\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ill\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f, bir-birin\u0259 arxa olmu\u015fdur. Tarixin ne\u00e7\u0259 unudulmaz s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 bu birg\u0259 m\u00fc-bariz\u0259nin \u0259ks-s\u0259das\u0131 h\u0259kk olunub ya\u015fay\u0131r&#8230; Bu yax\u0131nlarda \u00e7apdan burax\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; kitab\u0131nda qarda\u015f xalq-lar\u0131m\u0131z\u0131n sars\u0131lmaz dostlu\u011funu t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n \u015fe&#8217;rl\u0259r toplanm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259cmu\u0259ni M\u0259d\u0259d \u00c7obanov t\u0259rtib etmi\u015f, \u015fair M\u0259mm\u0259d Araz \u00f6n s\u00f6z yazm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;. Q\u0259zetd\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli verilib, \/\u015eair Dilsuz Musayev, &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221;, N:9, 25.II.1978\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Sovetakan Vrastan&#8221; (erm\u0259ni dilind\u0259, Tbilisid\u0259 n\u0259\u015fr olunurdu) q\u0259zetind\u0259 &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di H.V\u0259liyevin r\u0259&#8217;yi v\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli \u00e7ap olunmu\u015fdur \/&#8221;Sovetakan Vrastan&#8221;, N:66 \/11856\/, 2.VI.1977\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;\u041c\u043e\u043b\u043e\u0434\u0435\u0436\u044c \u0413\u0440\u0443\u0437\u0438\u0438&#8221; \/rus dilind\u0259, Tbilisid\u0259 n\u0259\u015fr olunurdu\/ q\u0259zetind\u0259 &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di H.V\u0259liyevin &#8220;L\u00f6bl\u00f6 Qruzi\u00f6&#8221; adl\u0131 r\u0259yi \u00e7ap olunub \/&#8221;\u041c\u043e\u043b\u043e\u0434\u0435\u0436\u044c \u0413\u0440\u0443\u0437\u0438\u0438&#8221;, N:63 \/8078\/, 26.V.1977\/.<\/p>\n<p>&#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; almanax\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub \/\u015eair Dilsuz Musayev, &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, &#8220;Q\u0131z\u0131l bayraq&#8221;, N:122\/3804\/, 11.X.1977\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; kitab\u0131ndan &#8220;G\u00fcrc\u00fcstan SSR&#8221; m\u0259qal\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunub.\/Az\u0259rbaycan sovet ensiklopediyas\u0131, Bak\u0131, 1982, VI c., s\u0259h.135\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 r\u0259&#8217;y v\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli \u00e7ap olunub. \/Y.Boboxidze, Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri, &#8220;Qamardjvebis dro\u015fa&#8221; &#8211; \/&#8221;Q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131&#8221;\/, N:55\/4679\/, 26.IV.1980\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221; (g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259, t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259ni L.Eradze, M\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan haqq\u0131nda, Tbilisi, 1978) kitab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n &#8220;Merani&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015f yeni kitablardan biri bel\u0259 adlan\u0131r. Filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di M\u0259d\u0259d \u00c7obanovun t\u0259rtib etdiyi bu kitabda m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259rinin G\u00fcrc\u00fcstan haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259lliy\u0259 yax\u0131n \u015fe&#8217;ri toplanm\u0131\u015fd\u0131r&#8230; H\u0259min \u015fe&#8217;rl\u0259rin ruhu g\u00fcrc\u00fc poeziyas\u0131na yax\u0131n oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259mimi qar\u015f\u0131lan\u0131r&#8230; &#8220;Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221; kitab\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259l\u0259ri sah\u0259sind\u0259 t\u0259qdir\u0259layiq hal hesab etm\u0259k laz\u0131md\u0131r&#8221; \/q\u0259zetd\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli verilib, filol.elm. namiz\u0259di V.Cangidze v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131-jurnalist \u018f.\u0130smay\u0131ll\u0131, &#8220;Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221;, &#8220;Sovet G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, N:139 \/7979\/, 21.XI.1978\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcrc\u00fcstan lap \u0259z\u0259ld\u0259n b\u0259ri \u015fairl\u0259rimizin d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 m\u00fc-raci\u0259t etdikl\u0259ri m\u00f6vzulardan biri olmu\u015fdur. H\u0259l\u0259 XII \u0259srd\u0259 \u018ffz\u0259l\u0259ddin Xaqani &#8220;Baqrationlar\u0131n qap\u0131s\u0131 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r&#8221; demi\u015fdir&#8230; \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu, onlar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131nda \u00f6z bariz ifad\u0259sini tapmaya bilm\u0259zdi&#8230; Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan m\u00f6vzusundan \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131nda dostluq r\u0259mzi, qarda\u015fl\u0131q, mehriban qon\u015fuluq simvolu kimi daha geni\u015f istifad\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda Tbilisid\u0259ki &#8220;Merani&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 \u00e7apdan buraxd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221; m\u0259cmu\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259rinin G\u00fcrc\u00fcstana h\u0259sr etdikl\u0259ri \u015fe&#8217;rl\u0259r toplanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu i\u015fd\u0259 t\u0259rtibat\u00e7\u0131, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di M\u0259d\u0259d \u00c7obanovun z\u0259hm\u0259tini qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r&#8221;. \/Filol.elm.namiz\u0259di \u015eur\u0259ddin M\u0259mm\u0259dov, Qarda\u015fl\u0131q r\u0259mzi kimi, &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221;, N:1\/1876\/, 4.I.1980\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub. \/rus dilind\u0259, yaz\u0131\u00e7\u0131-jurnalist \u018f.\u0130smay\u0131ll\u0131, &#8220;Tbilisi-Baku&#8221;, &#8220;Ve\u00e7erniy Tbilisi&#8221;, N:247\/10243\/, 27.X.1978\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Dostluq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub. \/g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259, q\u0259zetd\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli verilib, Y.Boboxidze, Qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fc, &#8220;Qamardjvebis dro\u015fa&#8221;, N:55\/4679\/, 26.IV.1980\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; (m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259llif, Tbilisi, 1977) haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan v\u0259 g\u00fcrc\u00fc xalqlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259&#8217;n\u0259viyyat c\u0259h\u0259td\u0259n yax\u0131nla\u015fmas\u0131nda da l\u00fc\u011f\u0259t\u00e7ilik az rol oynamam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259l\u0259 1977-ci ild\u0259 Tbilisinin &#8220;Qanatleba&#8221;http:\/\/zim.az\/&#8221;Maarif&#8221;\/ n\u0259\u015friyyat\u0131 &#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221;ni \u00e7apdan buraxm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ki qarda\u015f xalq\u0131n leksikoqrafiyas\u0131nda ilk add\u0131m olan bu kitab\u0131 A.S.Pu\u015fkin ad\u0131na TDP\u0130-nin dosentl\u0259ri M.\u00c7obanov v\u0259 M.\u00c7in\u00e7aladze t\u0259rtib etmi\u015fl\u0259r. Kitab ist\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 g\u00fcrc\u00fc oxucular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qiym\u0259tli v\u0259saitdir&#8221;. \/N.\u018fbd\u00fclr\u0259hmanov, F.Xubanov, L\u00fc\u011f\u0259t\u00e7iliy\u0259 yeni h\u0259diyy\u0259, &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;, N:40\/6822\/, 24.V.1989\/<\/p>\n<p>* * *<br \/>\n&#8220;\u041d\u0435\u0434\u0430\u0432\u043d\u043e \u0438\u0437\u0434\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u0441\u0442\u0432\u043e &#8220;\u0413\u0430\u043d\u0430\u0442\u043b\u0435\u0431\u0430&#8221; \u0432\u044b\u043f\u0443\u0441\u0442\u0438\u043b\u043e \u0432 \u0441\u0432\u0435\u0442 \u043a\u0440\u0430\u0442\u043a\u0438\u0439 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u043e-\u0433\u0440\u0443\u0437\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0440\u0430\u0437\u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u043d\u0438\u043a. \u042d\u0442\u043e \u043f\u0435\u0440\u0432\u043e\u0435 \u0438\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043f\u043e\u0434\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u0440\u043e\u0434\u0430 \u0432 \u043d\u0430\u0448\u0435\u0439 \u0440\u0435\u0441\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0435. \u041a\u0430\u043a \u0438\u0437\u0432\u0435\u0441\u0442\u043d\u043e, \u0432 \u0413\u0440\u0443\u0437\u0438\u0438 \u0436\u0438\u0432\u0435\u0442 270 \u0442\u044b\u0441\u044f\u0447 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0446\u0435\u0432, \u0444\u0443\u043d\u043a\u0446\u0438\u043e\u00ac\u043d\u0438\u0440\u0443\u044e\u0442 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u0448\u043a\u043e\u043b\u044b. \u0418 \u0441\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435\u043b\u0438 \u0441\u043b\u043e\u0432\u0430\u0440\u044f &#8211; \u043a\u0430\u043d\u0434\u0438\u0434\u0430\u0442 \u0444\u0438\u043b\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043d\u0430\u0443\u043a \u041c.\u0427\u043e\u0431\u0430\u043d\u043e\u0432 \u0438 \u0434\u043e\u0446\u0435\u043d\u0442 \u0422\u0431\u0438\u043b\u0438\u0441\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u043f\u0435\u0434\u0430\u0433\u043e\u0433\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0438\u043d\u0441\u0442\u0438\u0442\u0443\u0442\u0430 \u0438\u043c\u0435\u043d\u0438 \u041f\u0443\u0448\u043a\u0438\u043d\u0430 \u041c.\u0427\u0438\u043d\u0447\u0430\u043b\u0430\u0434\u0437\u0435 \u043f\u0440\u0435\u0434\u043d\u0430\u0437\u043d\u0430\u0447\u0438\u043b\u0438 \u0441\u0432\u043e\u0439 \u0442\u0440\u0443\u0434 \u0432 \u043f\u0435\u0440\u0432\u0443\u044e \u043e\u0447\u0435\u0440\u0435\u0434\u044c \u0443\u0447\u0430\u0449\u0438\u043c\u0441\u044f \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0445 \u0448\u043a\u043e\u043b.<br \/>\n\u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u043e\u0435 \u0432\u043d\u0438\u043c\u0430\u043d\u0438\u0435 \u0432 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0435 \u0443\u0434\u0435\u043b\u0435\u043d\u043e \u0440\u0430\u0437\u0432\u0438\u0442\u0438\u044e \u0440\u0430\u0437\u0433\u043e\u0432\u043e-\u0440\u043d\u043e\u0439 \u0440\u0435\u0447\u0438. \u042d\u0442\u043e\u043c\u0443 \u0441\u043f\u043e\u0441\u043e\u0431\u0441\u0442\u0432\u0443\u044e\u0442 \u0442\u0440\u0438\u0434\u0446\u0430\u0442\u044c \u043f\u044f\u0442\u044c \u0440\u0430\u0437\u0434\u0435\u043b\u043e\u0432, \u043d\u0430 \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u0435 \u0440\u0430\u0437\u0431\u0438\u0442\u0430 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0430: \u043f\u0440\u0438\u0432\u0435\u0442\u0441\u0442\u0432\u0438\u044f, \u043f\u043e\u0437\u0434\u0440\u0430\u0432\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f, \u043f\u0440\u0438\u0433\u043b\u0430\u0448\u0435\u043d\u0438\u044f, \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0430 \u0433\u043e\u0434\u0430, \u043f\u0440\u0435\u0434\u043c\u0435\u0442\u044b \u0434\u043e\u043c\u0430\u0448\u043d\u0435\u0433\u043e \u043e\u0431\u0438\u0445\u043e\u0434\u0430, \u0437\u0430\u0432\u0442\u0440\u0430\u043a, \u043e\u0431\u0435\u0434, \u0441\u043f\u043e\u0440\u0442\u0438\u0432\u043d\u044b\u0435 \u0438\u0433\u0440\u044b, \u0438 \u0442\u0430\u043a \u0434\u0430\u043b\u0435\u0435&#8230;&#8221; \/\u0420\u0435\u0434\u0430\u043a\u0441\u0438\u0439\u0430 \u043c\u044f\u0433\u0430\u043b\u044f\u0441\u0438, &#8220;\u0412\u0435\u0447\u0435\u0440\u043d\u0438\u0439 \u0422\u0431\u0438\u043b\u0438\u0441\u0438&#8221;, N:5\/ 10001\/, 6.I.1978\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; haqq\u0131nda g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 r\u0259&#8217;y v\u0259 kitab\u0131n \u015f\u0259kli \u00e7ap olunub. \/Y.Boboxidze, &#8220;Qamardjvebis dro\u015fa&#8221; -&#8220;Q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131&#8221;, N:55 \/4679\/, 26.IV.1980\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; haqq\u0131nda g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub. \/&#8221;Soplis sxovreba&#8221;\/ &#8211; &#8220;K\u0259nd h\u0259yat\u0131&#8221;\/, 28.II.1978\/.<br \/>\n***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; \/\u0259lav\u0259l\u0259r olunmu\u015f v\u0259 yenid\u0259n i\u015fl\u0259nmi\u015f ikinci n\u0259\u015fri, Tbilisi, 1991\/ haqq\u0131nda:<br \/>\n&#8220;Bu kitab g\u00fcrc\u00fc dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar; Az\u0259rbaycan dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259n g\u00fcrc\u00fcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259saitdir.&#8221; \/\u015e.M\u0259mm\u0259dli, &#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221;, &#8220;G\u00fcrc\u00fcstan&#8221;, N:132-133\/9981\/, 14.XII.1991\/.<br \/>\n***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; haqq\u0131nda q\u0259zetd\u0259 r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub. \/V.Kaz\u0131movun eyni adl\u0131 m\u0259qal\u0259si, &#8220;Ziya&#8221;, N:15\/ 954\/, 12.VIII.1992\/.<br \/>\n***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; haqq\u0131nda r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub. \/S.\u018fkb\u0259rova, G\u00fcrc\u00fcstanda n\u0259\u015fr olunub, &#8220;S\u0259h\u0259r&#8221;, N:158-\/445\/,15.VIII.1992\/.<br \/>\n***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanca-g\u00fcrc\u00fcc\u0259 q\u0131sa dan\u0131\u015f\u0131q l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; haqq\u0131nda g\u00fcrc\u00fc dilind\u0259 &#8220;Saxalxo qanatleba&#8221;-&#8220;Xalq maarifi&#8221;,12.III.1992, &#8220;Soplis sxovreba&#8221;-&#8220;K\u0259nd h\u0259yat\u0131&#8221;,19.XI.1991\/ q\u0259zetl\u0259rind\u0259 d\u0259 r\u0259&#8217;yl\u0259r \u00e7ap olunub.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><b><br \/>\n&#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; \/Bak\u0131, \u201cMaarif\u201d, 1981\/ haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;&#8230;h\u0259myerlimiz, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di, dosent M.\u00c7obanovun &#8220;Maarif&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n burax\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; kitab\u00e7as\u0131 antroponimiya probleml\u0259rinin t\u0259dqiqinin davam\u0131 hesab edil\u0259 bil\u0259r&#8230; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, dil\u00e7iliyimizd\u0259 ilk t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs olan &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; kitab\u00e7as\u0131 h\u0259m dil\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan aliml\u0259r, ali v\u0259 orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, habel\u0259 geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131 bir \u0259s\u0259rdir&#8221;. \/Filol. elm. namiz\u0259di H.\u018fliyev, &#8220;Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyin\u0259 qiym\u0259tli xidm\u0259t&#8221;, &#8220;Sovet G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, 14.XI.1981\/.<br \/>\n* * *<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u0259xs adlar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi sah\u0259sind\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr: \u015e.S\u0259&#8217;diyevin, M.\u00c7obanovun kitablar\u0131&#8230; v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259rc edilmi\u015fdir&#8221;. \/prof.Q.Voro\u015fil, Minillikl\u0259rin canl\u0131 \u015fahidl\u0259ri, Bax: B\u0259hruz Abdullayev, &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131n\u0131n izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221;, B.,1985,s\u0259h.5\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; (M.M.\u00c7obanl\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k, Bak\u0131,1995) haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;Son onillikl\u0259rd\u0259 bu sah\u0259y\u0259\/antroponimikaya\/ maraq xeyli artm\u0131\u015f v\u0259 bir s\u0131ra qiym\u0259tli t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 filol. elm. doktoru, prof. M.\u00c7obanovla g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, filoloq-jurnalist M\u00fc\u015ffiq \u00c7obanl\u0131n\u0131n birg\u0259 haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; kitab\u0131d\u0131r&#8230; Kitab t\u0259dris prosesind\u0259 adlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n elmi \u0259sasda \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin istifad\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 v\u0259saitdir. Yeni do\u011fulan u\u015faqlara ad se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259rin, r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t idar\u0259l\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q V\u0259ziyy\u0259ti Aktlar\u0131n\u0131n Qeydiyyat\u0131 b\u00fcrolar\u0131n\u0131n, pasport \u015f\u00f6&#8217;b\u0259l\u0259rinin, d\u0259ft\u0259rxanalar\u0131n v\u0259 dig\u0259r idar\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n i\u015finin y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \/adlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131nda\/ yard\u0131m\u00e7\u0131 olacaq bu kitab, h\u0259m d\u0259, b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rin personajlar\u0131na ad se\u00e7m\u0259kd\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131d\u0131r&#8221;. \/M.H\u0259kimov, S.H\u0259kimova, &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221;, &#8220;T\u0259hsil&#8221;, N:6\/87, \/27.X.95\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 tarix boyu ail\u0259d\u0259 \u00f6vlad\u0131n do\u011fulub, al\u0259m\u0259 g\u00f6z a\u00e7mas\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 sevinc, \u015f\u0259nlik v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131lam\u0131\u015fd\u0131r. Bu sevinc v\u0259 \u015f\u0259nlikl\u0259rd\u0259 is\u0259 yeni do\u011fulmu\u015f \u00f6vlada ad qoyurlar. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda ayd\u0131n olur ki, ata-ana, qohum-\u0259qraba \u00f6vlada ad qoyulmas\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 nikbin m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259mi\u015fl\u0259r&#8221;. Bu s\u0259tirl\u0259r filol.elm.doktoru, prof.M\u0259d\u0259d \u00c7obanov v\u0259 M\u00fc\u015ffiq \u00c7obanl\u0131n\u0131n bu yax\u0131nlarda n\u0259\u015fr olunmu\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; (B.,1995) kitab\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr&#8230; Ail\u0259d\u0259 yeni do\u011fulan \u00f6vladlara ad se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bu kitab t\u0259dris prosesind\u0259 adlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n elmi \u0259sasda \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin istifad\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 v\u0259saitdir. B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rin personajlar\u0131na ad se\u00e7m\u0259kd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131d\u0131r&#8221;. \/ C.V.A\u011fayeva, &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221;, &#8220;\u015e\u0259rqin s\u0259si&#8221;, N:8, sentyabr 1996\/.<br \/>\n* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221; \/5.XII.1995\/ q\u0259zetind\u0259 redaksiya m\u0259qal\u0259si \u00e7ap olunmu\u015fdur.<br \/>\n* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda Z\u00fcleyxa Nadir &#8220;U\u015faqlar\u0131n\u0131za ad qoyanda da\u011fa-da\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259yin&#8221; adl\u0131 r\u0259&#8217;y \u00e7ap etdirmi\u015fdir. \/&#8221;Xalq q\u0259zeti&#8221;, N:64\/22 206\/, 3.IV.1996\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131n\u0131n semantikas\u0131 v\u0259 orfoqrafiyas\u0131&#8221; (Tbilisi, 1990) kitab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n orta m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait kimi \u00e7ap olunan h\u0259min kitab Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyin\u0259 qiym\u0259tli h\u0259diyy\u0259dir. Ondan filologiya fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, aspirantlar v\u0259 h\u0259m\u00e7inin t\u0259dqiqatla m\u0259\u015f\u011ful olan b\u00fct\u00fcn filoloqlar istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r&#8221; \/Redaksiya m\u0259qal\u0259si, &#8220;Ziya&#8221;, N:15\/954\/, 12.VIII. 1992\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131n\u0131n semantikas\u0131 v\u0259 orfoqrafiyas\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda S.\u018fkb\u0259rovan\u0131n &#8220;G\u00fcrc\u00fcstanda \u00e7ap olunub&#8221; adl\u0131 r\u0259&#8217;yi \u00e7ap olunub. \/&#8221;S\u0259h\u0259r&#8221;, N:152\/445\/, 15.VIII.1992\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><b>&#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; (Tbilisi, 1983) kitab\u0131 haqq\u0131nda:<\/b><\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259 antroponimika m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, dem\u0259k olar ki, h\u0259min m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n \/Moskva,1968\/ sonra geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 \u015e.S\u0259&#8217;diyev, M.Adilov, T.Hac\u0131yev, Z.Sad\u0131xov, M.\u00c7obanov, H.H\u0259s\u0259nov, H.\u018fliyev, Q.Dada\u015fova, A.Salahova, L.Quluyeva v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 x\u00fcsusi t\u0259dqiqat aparm\u0131\u015f v\u0259 ya elmi m\u0259qal\u0259l\u0259r yazm\u0131\u015flar&#8221;&#8230;<br \/>\nM.\u00c7obanov &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131nda adlar\u0131n \u0259sas\u0131 v\u0259 semantik qruplar\u0131, m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k adlar, polinim v\u0259 palindromik adlar, adlar\u0131n abbreviasiyas\u0131, m\u0259n\u015f\u0259yi, familiya, t\u0259x\u0259ll\u00fcs, l\u0259q\u0259b v\u0259 onlar\u0131n qurulu\u015fu, adqoyma \u0259n&#8217;\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 s.m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir&#8221;. \/A.Qurbanov, Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131, B.,1986,s\u0259h.11-12; Az\u0259rbaycan dilinin onomalogiyas\u0131,B.,1988,s\u0259h.135-136\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;1983-c\u00fc ilin may\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstan SSR-in Telavi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00dcmumittifaq Onomastika konfrans\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r&#8230; M\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lm\u0259 iclaslar\u0131nda Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar A.Axundov, \u015e.S\u0259&#8217;diyev, Y.Yusifov, M.\u00c7obanov&#8230; yolda\u015flar\u0131n maraql\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 oldu. Az\u0259rbaycan onomatoloqlar\u0131n\u0131n h\u0259min konfransda bel\u0259 geni\u015f miqyasda t\u0259msil edilm\u0259si respublikada bu elmin son zamanlar geni\u015f v\u00fcs&#8217;\u0259t almaqda oldu\u011funu \u0259ks etdirir&#8230; Bununla bel\u0259, Az\u0259rbaycan antroponiml\u0259ri \u0259sas\u0259n son 10-15 il \u0259rzind\u0259 az-\u00e7ox sistemli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259kd\u0259dir. Bu sah\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 edilmi\u015f, xeyli m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin b\u0259&#8217;zil\u0259rind\u0259 &#8220;Antroponimika&#8221; elmi &#8220;X\u00fcsusi kurs&#8221; kimi t\u0259dris edilm\u0259kd\u0259dir. Bu f\u0259nn \u00fczr\u0259 bir d\u0259rs v\u0259saiti olaraq M.N.\u00c7obanov 1983-c\u00fc ild\u0259 Tbilisinin &#8220;Qanatleba&#8221; &#8211; \u201dMaarif\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131 n\u0259\u015fr etdirmi\u015fdir. Dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan antroponiml\u0259rini \/\u0259sil \u015f\u0259xs ad\u0131, ata ad\u0131, familiya, l\u0259q\u0259b, t\u0259x\u0259ll\u00fcs, titul v\u0259 s.\/ dil\u00e7il\u0259r, \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131lar, tarix\u00e7il\u0259r, etnoqraflar v\u0259 ba\u015fqa t\u0259d qiqat\u00e7\u0131lar az-\u00e7ox t\u0259dqiq ets\u0259l\u0259r d\u0259, bu sah\u0259d\u0259 bu vaxta kimi ayr\u0131ca bir d\u0259rslik yoxdur v\u0259 M.\u00c7obanovun kitab\u0131 bu sah\u0259d\u0259 ilk add\u0131md\u0131r. M.\u00c7obanovun &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimi\u00acyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131 giri\u015fd\u0259n v\u0259 \u00fc\u00e7 b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.<br \/>\nM.\u00c7obanov 1981-ci ild\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131 &#8220;Maarif&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 x\u0259tti il\u0259 \u00e7ap etdirmi\u015fdir&#8221;. \/prof.H.\u018fliyev, \u00dcmumi antroponimika probleml\u0259ri, B.,1985,s\u0259h.105-106\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Xo\u015f avaz yaradan s\u0259sl\u0259r sistemin\u0259, z\u0259ngin l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibin\u0259 v\u0259 sabitl\u0259\u015fmi\u015f qrammatik qurulu\u015fa malik olan Az\u0259rbaycan dili haqq\u0131nda son vaxtlar maraql\u0131 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259ri v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri n\u0259\u015fr olunur. Bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 M.N.\u00c7obanovun &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; adl\u0131 d\u0259rs v\u0259saitidir&#8230; V\u0259sait onomastikan\u0131n-dil\u00e7iliyin x\u00fcsusi adlar\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n \u015f\u00f6&#8217;b\u0259sinin \u0259n geni\u015f sah\u0259si olan antroponimiyaya h\u0259sr olunmu\u015fdur. Burada onomastika haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259&#8217;lumat, antroponimiya v\u0259 onun t\u0259dqiqat obyekti, ad, adlar\u0131n \u0259sas\u0131 v\u0259 semantik qruplar\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f t\u0259dqiqat apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k adlar, adlar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi, familiya, t\u0259x\u0259ll\u00fcs, l\u0259q\u0259b, antroponiml\u0259rin qurulu\u015fu v\u0259 adqoyma \u0259n&#8217;\u0259n\u0259l\u0259ri h\u0259rt\u0259r\u0259fli i\u015fl\u0259nilmi\u015fdir&#8230; Kitabda Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259&#8217;lumat verm\u0259kl\u0259 antroponimiya istilahlar\u0131 inc\u0259 filoloji t\u0259hlil yolu il\u0259 izah edilmi\u015fdir&#8230; M\u00fc\u0259llif uzun tarixi inki\u015faf prosesi ke\u00e7irmi\u015f insan adlar\u0131n\u0131n z\u0259rif v\u0259 inc\u0259, tarixi v\u0259 milli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n geni\u015f s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131r. D\u00fczg\u00fcn olaraq g\u00f6st\u0259rir ki, adlar\u0131n yaranma tarixi d\u0259 ad\u0131 da\u015f\u0131yan xalq\u0131n tarixi q\u0259d\u0259r q\u0259dimdir&#8230; M\u00fc\u0259llif&#8230; bel\u0259 bir d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015fdir ki, antroponiml\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259 semantik konversiya apar\u0131c\u0131 rola malikdir&#8230; Fakt v\u0259 hadis\u0259l\u0259rin ist\u0259r t\u00fcrk sistemli v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ba\u015fqa sistemli dill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rhi \u0259s\u0259ri daha da maraql\u0131 v\u0259 oxunaql\u0131 etmi\u015fdir&#8230; Pedaqoji institutlar\u0131n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bu v\u0259sait valideynl\u0259r v\u0259 b\u00fct\u00fcn oxucular \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 g\u0259r\u0259klidir. \u018fminik ki, Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisi prosesind\u0259 qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri aradan qald\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k bu v\u0259sait m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin stol\u00fcst\u00fc kitab\u0131 olacaqd\u0131r&#8221;. \/prof.\u018f.\u018fliyev, &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221;, &#8220;Sovet G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, 13.IX.84; &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;, N:73 \/4075\/, 7.IX.84; &#8220;Qiym\u0259tli t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri&#8221;, &#8220;Q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131&#8221;, N:22 \/5927\/,5.II.85\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259 antroponimiya&#8221; az \u00f6yr\u0259nilmi\u015f sah\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. Uzun ill\u0259rdir ki, dil\u00e7il\u0259rimiz bu sah\u0259d\u0259 t\u0259dqiqat apar\u0131r, antroponimiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rini h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bu c\u0259hdl\u0259r indiy\u0259d\u0259k adi q\u0259zet v\u0259 jurnal m\u0259qal\u0259l\u0259ri il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nirdi. Dil\u00e7iliyin pedaqoji institutlarda m\u00fcst\u0259qil f\u0259nn kimi t\u0259dris olunan bu \u015f\u00f6&#8217;b\u0259sin\u0259 dair sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259r v\u0259 ya d\u0259rs v\u0259saiti h\u0259sr etm\u0259k n\u0259d\u0259ns\u0259 he\u00e7 k\u0259si d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u0259mi\u015fdir. N\u0259hay\u0259t, dil\u00e7iliyimizd\u0259 m\u00f6vcud olan bu bo\u015flu\u011fa son qoyuldu. A.S.Pu\u015fkin ad\u0131na TDP\u0130-nin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di, dosent M\u0259d\u0259d \u00c7obanov bu i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n bacar\u0131qla g\u0259ldi. M.\u00c7obanov irili-x\u0131rdal\u0131 ona yax\u0131n kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. O, dem\u0259k olar ki, dil\u00e7ilik elminin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li elmi t\u0259dqiqat apar\u0131r. &#8220;Qanatleba&#8221; \/Maarif\/ n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yenic\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; adl\u0131 d\u0259rs v\u0259saiti d\u0259 M.\u00c7obanovun \u00e7oxillik elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n m\u0259hsuludur. Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiqata c\u0259lb etm\u0259k v\u0259 ona ayr\u0131ca elmi \u0259s\u0259r h\u0259sr etm\u0259k M.\u00c7obanovu \u00e7oxdan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u0259 o, pedaqoji institutlar\u0131n filologiya fak\u00fclt\u0259l\u0259rinin t\u0259dris planlar\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f &#8220;Dil\u00e7ilikd\u0259n x\u00fcsusi kurs&#8221; proqram\u0131 \/proqram\u0131n m\u00fc\u0259llifi d\u0259 M.\u00c7obanovdur\/ \u0259sas\u0131nda &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; adl\u0131 v\u0259saitini \u00e7ap etdirmi\u015fdir&#8230; Bu v\u0259sait m\u00fch\u00fcm elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Kitabdan geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259si d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r&#8221; \/\u0130.\u018fbd\u00fcl\u0259li, D\u0259y\u0259rli v\u0259sait, &#8220;Samqori&#8221;, N:54\/5846\/, 8.V.84\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Son ill\u0259r ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rimizin m\u00fck\u0259mm\u0259l proqram v\u0259 d\u0259rslikl\u0259rl\u0259 t\u0259&#8217;min olunmas\u0131na diqq\u0259t xeyli art\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r&#8230; M.\u00c7obanovun yenic\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimi-yas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; \u0259s\u0259ri Tbilisid\u0259 &#8220;Qanatleba&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n burax\u0131lan t\u0259dqiqatlardand\u0131r&#8230; Geni\u015f oxucu auditoriyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lanan bu \u0259s\u0259r pedaqoji institutlar\u0131n filologiya fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259dris plan\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f &#8220;Dil\u00e7ilikd\u0259n X\u00fcsusi kurs&#8221; proqram\u0131 \/proqram\u0131n m\u00fc\u0259llifi d\u0259 M.\u00c7obanovdur\/ \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259sait onomastikan\u0131n \u0259n geni\u015f sah\u0259si olan antroponimiyaya h\u0259sr olunmu\u015fdur&#8230; M.\u00c7obanovun \u0259s\u0259ri Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259 bu sah\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f ilk add\u0131m kimi qiym\u0259tlidir&#8230; Olduqca z\u0259ngin v\u0259 \u00e7oxc\u0259h\u0259tli sah\u0259y\u0259 malik olan onomastika v\u0259 onun sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan antroponimiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif tipl\u0259ri v\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri bu \u0259s\u0259rd\u0259 geni\u015f planda, kompleks \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq edilmi\u015fdir. Uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259dqiqat v\u0259 axtar\u0131\u015flar\u0131n n\u0259tic\u0259si olan z\u0259ngin material \u0259s\u0259rin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 yaz\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur&#8230; D\u0259rs v\u0259saitind\u0259n ali m\u0259kt\u0259b t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, aspirantlar v\u0259 x\u00fcsusi adlar\u0131 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd\u0259 alanlar istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r&#8221; \/filol.elm.namiz\u0259di, dosent A.Salahova, D\u0259y\u0259rli t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri, &#8220;Sovet Erm\u0259nistan\u0131&#8221;, N:148 \/11508\/, 10.XII.83\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;M.\u00c7obanov &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131nda familiyalardan, onlar\u0131n qrammatik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri haq-q\u0131nda daha geni\u015f m\u0259&#8217;lumat vermi\u015fdir&#8230; Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131nda is\u0259 \u015e.S\u0259&#8217;diyev, Z.Sad\u0131xov, M.\u00c7obanov, H.H\u0259s\u0259nov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqatlar\u0131nda t\u0259x\u0259ll\u00fcsl\u0259r haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259&#8217;lumat verilmi\u015fdir&#8221;. \/M.Adilov, A.Pa\u015fayev, Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131, B.,1987,s\u0259h.19,43\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;M.\u00c7obanov Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra tezis, m\u0259qal\u0259 v\u0259 monoqrafiya \u00e7ap etdirmi\u015fdir. Onun 1983-c\u00fc ild\u0259 \u00e7ap olunan &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131nda antroponiml\u0259rin leksik-semantik qruplar\u0131, qurulu\u015fu, adqoyma \u0259n&#8217;\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs edilmi\u015f, k\u00f6m\u0259k\u00e7i ad kateqoriyalar\u0131ndan t\u0259x\u0259ll\u00fcs v\u0259 l\u0259q\u0259bin leksik-semantik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 s.m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r z\u0259ngin dil faktlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir. Burada diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k adlar, polinim v\u0259 polindromik adlar, adlar\u0131n abbreviasiyas\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiqata c\u0259lb edilm\u0259sidir&#8230; Az\u0259rbaycan antroponimikas\u0131nda A.Qurbanov, M.Adilov, M.\u00c7obanov, H.H\u0259s\u0259nov, H.\u018fliyev, Q.Mustafayeva v\u0259 ba\u015fqa t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u0259qal\u0259 v\u0259 monoqrafiyalar\u0131nda l\u0259q\u0259bl\u0259rin linqvistik, h\u0259m\u00e7inin \u00fcslubi-linqvistik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fl\u0259r&#8230; M.\u00c7obanov is\u0259 bu m\u00f6vzudan \/m\u00fcr\u0259kk\u0259b antroponiml\u0259rd\u0259n\/ geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259hs ets\u0259 d\u0259, \u0259sas\u0259n, m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki vahidl\u0259rin nitq hiss\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259snifat\u0131, qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rin m\u00fcr\u0259kk\u0259b addak\u0131 funksiyas\u0131, m\u00fcr\u0259kk\u0259b adlarda fonetik hadis\u0259l\u0259r v\u0259 s. kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. M.\u00c7obanov Az\u0259rbaycan antroponiml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259r\u0259k 1992-ci ild\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimikas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; adl\u0131 doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir&#8221;. \/\u018f.Tanr\u0131verdiyev, T\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li Az\u0259rbaycan antroponiml\u0259ri, B.,1996,s\u0259h.13,110, 123,127\/.<\/p>\n<p>* * *<br \/>\n&#8220;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda \u0130.Qas\u0131movan\u0131n \/Az\u0259rbaycan dil\u00e7il\u0259rinin konfrans\u0131nda &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;, 28.XII.1984\/ m\u0259qal\u0259sind\u0259 x\u00fclas\u0259l\u0259rl\u0259 r\u0259&#8217;y s\u00f6yl\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>* * *<br \/>\n&#8220;\u015e\u0259xs adlar\u0131&#8221; az-\u00e7ox t\u0259dqiq edilmi\u015f, onlardan b\u0259hs ed\u0259n kitablar \/\u015e.S\u0259&#8217;diyev, H.\u018fliyev, O.Mirz\u0259yev, B.Abdullayev, M.\u00c7obanov\/ v\u0259 bir s\u0131ra m\u0259qal\u0259l\u0259r \/Z.Sad\u0131xov, M.Adilov v\u0259 s.\/ \u00e7ap olunmu\u015fdur&#8221; \/prof.Z.Budaqova, Antroponiml\u0259rin n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri, &#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131 probleml\u0259ri&#8221;n\u0259 dair Konfrans\u0131n materiallar\u0131&#8221;, B., 1986, s\u0259h.10\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131 probleml\u0259ri&#8221; il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan aliml\u0259rimizd\u0259n 30 n\u0259f\u0259ri bu yax\u0131nlarda \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Qar\u015f\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n konfransda i\u015ftirak etmi\u015fdir. H\u0259min konfrans\u0131n materiallar\u0131 m\u0259cmu\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur \/Da\u015fk\u0259nd,1989\/. Prof.M.Adilov, prof.T.\u018fhm\u0259dov, prof.Y.Yusifov, prof.\u018f.\u015e\u00fck\u00fcrov, dos.C\u0259lilov, dos.M.\u00c7obanov, f.e.n. N.\u018fsg\u0259rov, M.Hac\u0131x\u0259lilov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00d6zb\u0259k onomastik vahidl\u0259rinin tarixi paralelliyinin linqvistik t\u0259hlil v\u0259 ara\u015fd\u0131rmalarla \u015f\u0259rh olunmas\u0131, ayr\u0131-ay-r\u0131 vahidl\u0259rin leksik-semantik v\u0259 qrammatik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin etimologiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 orijinal fikirl\u0259r qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur&#8221;. \/\u018f.V.Tanr\u0131verdiyev, &#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqin\u0259 dair&#8221; x\u00fclas\u0259&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131 probleml\u0259ri&#8221;, III.B.,1990, s\u0259h.281\/.<br \/>\n***<br \/>\n&#8220;Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259 \u015f\u0259xs adlar\u0131&#8221; m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7oxdan ono-moloq aliml\u0259rimizin diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015fdir. Adlar\u0131n top-lanmas\u0131 v\u0259 elmi t\u0259hlili sah\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f &#8211; m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f, kitablar \u00e7ap olunmu\u015f, namiz\u0259dlik v\u0259 doktorluq i\u015fl\u0259ri \/Z.Sad\u0131xov, M.\u00c7obanov\/ m\u00fcdafi\u0259 edilmi\u015fdir &#8221; \/A.Qurbanov, Az\u0259rbaycanl\u0131 adlar\u0131 &#8211; U\u015fa\u011fa nec\u0259 ad se\u00e7m\u0259li, B., 1993, s\u0259h.105\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><b>&#8220;Familiya. T\u0259x\u0259ll\u00fcs&#8221; (Tbilisi, 1987) kitab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>M.N.\u00c7obanovun \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f &#8220;Familiya. T\u0259x\u0259ll\u00fcs&#8221; adl\u0131 v\u0259saitind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan t\u0259x\u0259ll\u00fcs l\u00fc\u011f\u0259ti verilmi\u015fdir. \/A.Qurbanov, &#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131n\u0131n m\u00fcasir probleml\u0259ri&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131 probleml\u0259ri&#8221;, II,B., 1988, s\u0259h.5\/.<\/p>\n<p>* * *<br \/>\nProf. A.Qurbanov &#8220;T\u0259x\u0259ll\u00fcs kateqoriyas\u0131&#8221;ndan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n M.N.\u00c7obanovun &#8220;Familiya. T\u0259x\u0259ll\u00fcs&#8221; kitab\u0131ndan bir m\u0259nb\u0259 kimi geni\u015f istifad\u0259 etmi\u015fdir. \/A.Qurbanov, Az\u0259rbaycan dilinin onomalogiyas\u0131, B., 1988,s\u0259h.251\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Akademik A.\u0130.Sobolyevskiy\u0259 g\u00f6r\u0259, bizd\u0259 \/Rusiyada.-M.\u00c7.\/ familiya nadir hallarda XIV \u0259srd\u0259n i\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. A.\u0130.Seli\u015fyev\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 XVI-XVIII \u0259srl\u0259rd\u0259n i\u015fl\u0259nmi\u015fdir&#8221;. M.N.\u00c7obanovun fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131nda familiya XIX \u0259srd\u0259n yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 r\u0259smi \u015f\u0259kil alm\u0131\u015fd\u0131r. \/R.Z.\u018fliyeva bu c\u00fcml\u0259sind\u0259 bil\u0259r\u0259kd\u0259n M.\u00c7obanovun m\u00fclahiz\u0259sini t\u0259hrif etmi\u015fdir. M.\u00c7obanov yaz\u0131r: &#8220;Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ham\u0131s\u0131 familiyalar\u0131 eyni vaxtda, bir \u0259srd\u0259 deyil, m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda, b\u0259&#8217;zil\u0259ri XVIII \u0259srd\u0259, b\u0259&#8217;zil\u0259ri XIX \u0259srd\u0259, b\u0259&#8217;zil\u0259ri \/ham\u0131l\u0131qla &#8211; M.\u00c7.\/ is\u0259 XX \u0259srd\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r&#8221;. \/g\u00f6st\u0259ril\u0259n kitab, s\u0259h.12, R.Z.\u018fliyeva, Az\u0259rbaycan antroponiml\u0259ri tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259, &#8220;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131 probleml\u0259ri&#8221;, IV,B., 1993,s\u0259h.40\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;M.\u00c7obanovun 1987-ci ild\u0259 \u00e7ap etdirdiyi &#8220;Familiya. T\u0259x\u0259ll\u00fcs&#8221; kitab\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq familiya v\u0259 t\u0259x\u0259ll\u00fcsl\u0259r geni\u015f t\u0259dqiqata c\u0259lb olunmu\u015fdur. M\u00fc\u0259llif ad v\u0259 ad sistemi, ata ad\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini t\u00fcrkoloji istiqam\u0259td\u0259 \u015f\u0259rh etdikd\u0259n sonra fa-miliyalar\u0131n motivl\u0259\u015fm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs edir v\u0259 Az\u0259rbaycan familiyalar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda \u00fc\u00e7 prinsipin \u0259sas oldu\u011funu my\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir: ki\u015fi ad\u0131 \u0259sas\u0131nda d\u00fcz\u0259l\u0259n familiyalar, qad\u0131n ad\u0131 \u0259sas\u0131nda d\u00fcz\u0259l\u0259n familiyalar, k\u00f6k\u00fc \u015f\u0259xs ad\u0131 kimi i\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259n s\u00f6zl\u0259r \u0259sas\u0131nda d\u00fcz\u0259l\u0259n familiyalar. \u018fs\u0259rd\u0259 t\u0259x\u0259ll\u00fcsl\u0259rin m\u0259n\u015f\u0259yi, yaranma tarixi, i\u015fl\u0259nm\u0259 m\u0259qamlar\u0131, areal t\u0259x\u0259ll\u00fcsl\u0259r, t\u0259x\u0259ll\u00fcs v\u0259 onun avtoniml\u0259 \u00fczvl\u0259nm\u0259 sistemi v\u0259 s. kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r izah olunmu\u015f, 600-\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc \u0259hat\u0259 ed\u0259n &#8220;Az\u0259rbaycan t\u0259x\u0259ll\u00fcs l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221; d\u0259 verilmi\u015fdir&#8230; M.\u00c7obanov l\u0259q\u0259bl\u0259rin strukturu, leksik-semantik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, f\u0259rdi-\u015f\u0259xsi l\u0259q\u0259b, ail\u0259vi-n\u0259sli l\u0259q\u0259b, m\u0259h\u0259lli-kollektiv l\u0259q\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirmi\u015fdir &#8220;\/T\u0259dqiqata c\u0259lb etdiyimiz t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li t\u0259x\u0259ll\u00fcsl\u0259ri M.\u00c7obanovun &#8220;Familiya.T\u0259x\u0259ll\u00fcs&#8221; kitab\u0131ndak\u0131 &#8220;T\u0259x\u0259ll\u00fcs l\u00fc\u011f\u0259ti&#8221;nd\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck.\/ &#8220;Az\u0259rbaycan antroponimikas\u0131nda&#8221; A.Qurbanov, M.Adilov, M.\u00c7obanov, H.H\u0259s\u0259nov, H.\u018fliyev, Q.Mustafayeva v\u0259 ba\u015fqa t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u0259qal\u0259 v\u0259 monoqrafiyalar\u0131nda l\u0259q\u0259bl\u0259rin linqvistik, h\u0259m\u00e7inin \u00fcslubi-linqvistik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fl\u0259r&#8221;. \/\u018fzizxan Tanr\u0131verdiyev, T\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li Az\u0259rbaycan antroponiml\u0259ri, B.,1996, s\u0259h.13-14,-105,110\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Familiya. T\u0259x\u0259ll\u00fcs&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda prof.A.Qurbanov \/Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131n\u0131n z\u0259ruri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;, N:22\/6700\/,16.III.1988; Onomastika: probleml\u0259r v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r, &#8220;G\u0259nc m\u00fc\u0259llim&#8221;, N:11\/810\/,15.IV.1988\/, dos.A.Hac\u0131yev \/Onomastik t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259\u015frin\u0259 dair, &#8220;G\u0259nc m\u00fc\u0259llim&#8221;, N:11 \/810,15.IV.1988\/, dos.M.Hac\u0131x\u0259lilov \/\u0130kinci onomastik konfrans, &#8220;Sovet G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221;, N:59\/9444\/,17.V. 1988\/, F.Firidunlu\/ Bor\u00e7al\u0131da xarakterik onomastik vahidl\u0259r, Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131 probleml\u0259ri, V,B.,1995, s\u0259h.160\/ v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 x\u00fclas\u0259l\u0259rd\u0259 r\u0259&#8217;yl\u0259r s\u00f6yl\u0259nib.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221; (M.M.\u00c7obanl\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k, B.,1993) kibab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;\u018fvv\u0259la, bir Bor\u00e7al\u0131 oxucusu kimi, m\u0259n bu burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00fcmumi s\u0259viyy\u0259sini alq\u0131\u015flay\u0131r v\u0259 onun yarad\u0131c\u0131lar\u0131na sonsuz minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Bildiyimiz kimi &#8220;Bor\u00e7al\u0131 ill\u0259rl\u0259 \u00f6z ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n xidm\u0259tind\u0259 dayan\u0131b&#8221;-\/E.Bor\u00e7al\u0131\/. \u00c7oxlar\u0131 Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131n\u0131n ad\u0131ndan, maddi v\u0259 m\u0259&#8217;n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rind\u0259n genin\u0259-boluna istifad\u0259 edib, \u0259v\u0259zind\u0259 is\u0259 ona he\u00e7 n\u0259 verm\u0259yib. Bu inkarolunmaz faktd\u0131r. N\u0259tic\u0259si is\u0259 bu olub ki, indi Bor\u00e7al\u0131 \u00e7ox ustal\u0131qla g\u00fcrc\u00fcl\u0259\u015fdirilir v\u0259 dem\u0259k olar ki, t\u0259dric\u0259n t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nir&#8221;. \u018flb\u0259tt\u0259, \u00f6vlad nankor \u00e7\u0131xanda valideyn bax\u0131ms\u0131zl\u0131qdan yadlara m\u00f6htac olmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalar&#8230;<br \/>\nHaqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t ged\u0259n burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259si s\u00fcbut edir ki, n\u0259hay\u0259t, Bor\u00e7al\u0131n\u0131n taleyin\u0259 yanan qeyr\u0259tli o\u011fullar meydana \u00e7\u0131x\u0131r&#8230; Ancaq Bor\u00e7al\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini a\u00e7maqla camaatda \u00f6z haqq\u0131na inam, q\u0259tiyy\u0259t hissini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 onlar\u0131 V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011flamaq, &#8220;qa\u00e7q\u0131n&#8221; l\u0259k\u0259sind\u0259n xilas etm\u0259k olar. Bu m\u0259&#8217;nada q\u0259zetd\u0259 toxunulan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n sah\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir&#8230; &#8220;Bor\u00e7al\u0131&#8221;n\u0131n t\u0259r\u0259fl\u0259rini m\u00fc\u0259llif kifay\u0259t q\u0259d\u0259r izah edib&#8221;. \/H\u00fcr\u00fc \u018fliyeva, &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221; bar\u0259d\u0259&#8221;, &#8220;Bak\u0131&#8221;, N:96\/10544,\/ 14.IX.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim zamanlardan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda, x\u00fcsusil\u0259 onun c\u0259nub-\u015f\u0259rq rayonla-r\u0131nda, y\u0259&#8217;ni q\u0259dim Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131nda ilkin orta \u0259srl\u0259rd\u0259n yay\u0131lm\u0131\u015f z\u0259ngin v\u0259 r\u0259ngar\u0259ng x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan t\u00fcrk \/Az\u0259rbaycan\/ k\u00f6kl\u00fc toponiml\u0259rin toplanmas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si b\u00f6 y\u00fck elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Bu bax\u0131mdan, filologiya elml\u0259ri doktoru, prof. M\u0259d\u0259d \u00c7obanov v\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, filoloq-jurnalist M\u00fc\u015ffiq \u00c7obanl\u0131n\u0131n&#8230; t\u0259z\u0259c\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221; kitab\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qiym\u0259tlidir&#8221; \/filol.elm.namiz\u0259di Razim M\u0259mm\u0259dli, &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221;, N:78 \/842\/, 26.IV.1994\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan toponiml\u0259ri&#8221;nin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u015fqa aliml\u0259rimiz d\u0259 maraqlan\u0131r, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 yeri g\u0259ldikc\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 geni\u015f yer verir v\u0259 h\u0259tta, silsil\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259 \u00e7ap etdiril\u0259r. Bu bax\u0131mdan&#8230;M.N.\u00c7obanovun&#8230; v\u0259 s. t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir&#8221; \/Tofiq \u018fhm\u0259dov, Az\u0259rbaycan toponimikas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131,B., 1991, s\u0259h.56-57\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Q\u0259dim tarix\u0259 malik olan Bor\u00e7al\u0131n\u0131n toponimik laylar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si Bor\u00e7al\u0131 tarixinin m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259hif\u0259l\u0259rini a\u00e7maq, onu xalq\u0131n tarixi m\u00f6h\u00fcr\u00fc il\u0259 &#8211; yer-yurd adlar\u0131 il\u0259 elmi \u015f\u0259kild\u0259 \u0259sasland\u0131rmaq dem\u0259kdir. Bu m\u0259&#8217;nada Bor\u00e7al\u0131 tarixinin yeni s\u0259hif\u0259l\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 probleml\u0259rinin \u015f\u0259rhin\u0259 &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221; kitab\u0131nda rast g\u0259lirik. Bu kitab geni\u015f bir b\u00f6lg\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n Bor\u00e7al\u0131n\u0131n tarix\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin, yaylaqlar\u0131n\u0131n, q\u0131\u015flaqlar\u0131n\u0131n tarixini \u0259ks etdir\u0259n ilk \u0259s\u0259rdir.<br \/>\nKitab m\u00fc\u0259llifl\u0259rin &#8220;\u00d6n s\u00f6z&#8221;\u00fc il\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r, toponiml\u0259r, onlar\u0131n tarixi v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259&#8217;lumat verilir, sonra &#8220;G\u00fcrc\u00fcstanda t\u00fcrk&#8221;\/Az\u0259rbaycan\/ k\u00f6kl\u00fc q\u0259bil\u0259 v\u0259 tayfalar\u0131n m\u0259skunla\u015fmas\u0131 tarixi&#8221; ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, &#8220;Bor\u00e7al\u0131&#8221; toponimi&#8221; nec\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r? sual\u0131na \u0259trafl\u0131 cavab verilir, &#8220;D\u0259d\u0259m Qorqud&#8221; il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221;n\u0259, &#8220;G\u00fcrc\u00fcstanda t\u00fcrk k\u00f6kl\u00fc oykoniml\u0259r&#8221;\u0259 \/q\u0259dim, q\u0259dim v\u0259 m\u00fcasir, hibrid, t\u0259krar v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 variantl\u0131 oykoniml\u0259r\/ n\u0259z\u0259r yetirilir&#8230;&#8221; \/filol.elm. namiz\u0259di Vaqif \u0130srafilov, &#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221;, &#8220;T\u0259hsil&#8221;, 19.X.1994\/.<\/p>\n<p>* * *<br \/>\n&#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221; kitab\u0131n\u0131n m\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda &#8220;Yurdda\u015f&#8221;&#8221;\/N:8\/157\/,28.XII.1994\/, &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnyas\u0131&#8221; \/N:\/15\/-75\/, 30.XII.1994\/, &#8220;V\u0259t\u0259nda\u015f&#8221; \/N:3\/86\/,20.I.1995\/, &#8220;V\u0259t\u0259n oca\u011f\u0131&#8221;&#8221; \/N:4\/24\/,16.II.1995\/, &#8220;Axtar\u0131\u015f&#8221; &#8220;\/N:7\/ 91\/, 9.XI.1994\/, &#8220;\u0130ki sahil &#8220;\/15.IX.1995\/ v\u0259 s. q\u0259zetl\u0259rd\u0259 d\u0259 redaksiya m\u0259qal\u0259l\u0259ri \u00e7ap olunmu\u015fdur.<br \/>\n* * *<\/p>\n<p>Prof. B.\u018fhm\u0259dovun &#8220;Az&#8221;\/qaz, as\/qas s\u00f6z k\u00f6kl\u0259ri v\u0259 \u00fcmumt\u00fcrk toponimikas\u0131&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 d\u0259 M.\u00c7obanovun t\u0259dqiqatlar\u0131ndan b\u0259hs olunub. \/Az\u0259rbaycan toponimikas\u0131 probeml\u0259ri, V,B.,1995, s\u0259h.60\/.<br \/>\n* * *<\/p>\n<p>&#8220;Bor\u00e7al\u0131 toponiml\u0259ri&#8221; \/M.\u00c7obanl\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k,B.,1996\/ kitab\u0131 haqq\u0131nda:<br \/>\n&#8220;\u015e\u0259rqin s\u0259si&#8221; q\u0259zetind\u0259 redaksiya m\u0259qal\u0259si \u00e7ap olunmu\u015fdur \/N:8, sentyabr 1996\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; \/X sinif \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik, Tbilisi, 1992\/ kitab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;Prof.M.\u00c7obanovun bu yax\u0131nlarda &#8220;Qanatleba&#8221;\/Maarif\/ n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n burax\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsliyi G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 az\u0259rbaycandilli \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin X sinif \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. D\u0259rslikl\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olduqda ayd\u0131nla\u015f\u0131r ki, m\u00fc\u0259llif qrammatik t\u0259hlill\u0259r\u0259, fonetik, orfoqrafik, leksik, semasioloji, morfoloji, sintaktik t\u0259hlill\u0259r\u0259 geni\u015f yer ay\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 onlar\u0131 \u015fagirdl\u0259r\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli a\u015f\u0131lamaqdan \u00f6tr\u00fc kitaba k\u00fclli miqdarda \u00e7al\u0131\u015fma salm\u0131\u015f v\u0259 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f, onlar\u0131n \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha anla\u015f\u0131ql\u0131 olmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, kitab\u0131n d\u0259rslik kimi qiym\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r&#8230;&#8221; \/filol.elm.namiz\u0259di R.M\u0259mm\u0259dli, &#8220;\u0130lk Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsliyi, &#8220;Axtar\u0131\u015f&#8221;, N:8\/64\/,13.III.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;S.S.Orbeliani ad\u0131na TDP\u0130-nin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 filol.elm.doktoru, prof.M.N.\u00c7obanovun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil Nazirliyinin X sinif \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik kimi t\u0259sdiq etdiyi &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; kitab\u0131 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Tbilisinin &#8220;Qanatleba&#8221; \/Maarif\/ n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Az\u0259rbaycan \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f bu ilk d\u0259rslikd\u0259 savad t\u0259&#8217;limi il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n fonetika, orfoepiya, yaz\u0131 v\u0259 orfoqrafiya, h\u0259m\u00e7inin linqvistik t\u0259hlilin apar\u0131lmas\u0131 qaydalar\u0131 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Kitabda \u0259m\u0259li yaz\u0131lar\u0131n xarakteri, n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 onlara veril\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259r d\u0259 \u0259trafl\u0131 \u015f\u0259rh olunmu\u015fdur&#8221;.\/M\u00fc\u015ffiq \u00c7obanl\u0131, G\u00fcrc\u00fcstanda \u00e7ap olunmu\u015fdur, &#8220;S\u0259h\u0259r&#8221;, N:50\/587\/, 17.III.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;\u0130kinci ildir ki, G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131nda ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259hsil ald\u0131qlar\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin X-XI sinifl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\/t\u00fcrk\/ dili t\u0259dris edilir. S.S.Orbeliani ad\u0131na TDP\u0130-nin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 kafedras\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, filol. elm.doktoru, prof.M.\u00c7obanovun X v\u0259 XI sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rtib etdiyi &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; proqram\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq olunmu\u015fdur. Bu yax\u0131nlarda &#8220;Qanatleba&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 m\u00fc\u0259llifin h\u0259min proqramlar \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsliyini \u00e7apdan buraxm\u0131\u015fd\u0131r&#8230; D\u0259rslik savad t\u0259&#8217;limi v\u0259 \u0259m\u0259li yaz\u0131 hiss\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir. Orada savad t\u0259&#8217;limi il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r; fonetika, orfoepiya; yaz\u0131 v\u0259 orfoqrafiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259trafl\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fc\u0259llif h\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259 haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259&#8217;lumat verir v\u0259 onu n\u00fcmun\u0259l\u0259rl\u0259 izah edir. M.\u00c7obanov linqvistik t\u0259hlilin 6 n\u00fcmun\u0259sinin ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda \u015f\u0259rhini vermi\u015f, t\u0259hlilin apar\u0131lmas\u0131 qaydalar\u0131n\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rl\u0259 izah etmi\u015fdir. Kitab\u0131n ikinci b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259li yaz\u0131lar\u0131n xarakteri, n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 onlara veril\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259r \u0259trafl\u0131 \u015f\u0259rh olunmu\u015fdur&#8221;&#8230;\/M\u0259tan\u0259t F\u0259rz\u0259liyeva, &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;, 1,VI.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 yaz\u0131lan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olan \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259b-l\u0259rind\u0259 d\u0259rslik kimi istifad\u0259 olunan bel\u0259 kitablardan biri d\u0259 S.S.Orbeliani ad\u0131na TDP\u0130-nin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 kafedras\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, filol.elm.doktoru, prof. M.N.\u00c7obanovun &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsliyidir&#8230;Yeri d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, M.\u00c7obanov \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif sinifl\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisi \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra proqramlar t\u0259rtib etmi\u015fdir. G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f h\u0259min proqramlardan hal-haz\u0131rda respublikan\u0131n az\u0259rbaycandilli \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir&#8230; \u018fm\u0259li yaz\u0131lar\u0131n h\u0259r n\u00f6v\u00fcn\u00fcn \u0259n ki\u00e7ik detallar\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131rmayan m\u00fc\u0259llif onlar\u0131n mahiyy\u0259ti, m\u0259zmunu v\u0259 da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 xarakteri e&#8217;tibar\u0131 il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif oldu\u011funu qeyd edir&#8230; M\u00fc\u0259llifin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin m\u0259hsulu olan bu d\u0259rslik G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olan \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin X sinfind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 t\u0259dris olunur&#8221;. \/filol. elm. namiz\u0259di R.M\u0259mm\u0259dli, filol.elm.namiz\u0259di B.X\u0259lilov. &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221;, &#8220;Qurtulu\u015f&#8221;, 24-30.VII.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6lk\u0259mizin daxilind\u0259 orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri kitab sar\u0131dan korluq \u00e7\u0259kdiyini g\u00f6r\u0259nd\u0259 g\u00f6zl\u0259rimin \u00f6n\u00fcn\u0259 respublikam\u0131zdan k\u0259narda, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131nda ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z g\u0259lir&#8230; M\u0259hz bu bax\u0131mdan filol.elm.doktoru, prof. M.N.\u00c7obanovun G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n &#8220;Qanatleba&#8221; \/Maarif\/ n\u0259\u015friyyat\u0131nda \u00e7ap etdirdiyi &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rslikl\u0259ri \/X-XI sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\/ diqq\u0259ti c\u0259lb edir. H\u0259r iki kitab\u0131n biri dig\u0259rini tamamlad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar haqq\u0131nda fikirl\u0259rimizi birlikd\u0259 bildirm\u0259k ist\u0259yirik&#8230; H\u0259r iki kitab G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyind\u0259 t\u0259sdiq edilib.<br \/>\nBu \u0259s\u0259rl\u0259rin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 obyektiv z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fulmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 rus dilin\u0259 ayr\u0131lan saatlar azald\u0131landa filol.elm.doktoru, prof. M.\u00c7obanovun \u015f\u0259xsi s\u0259&#8217;yi, milli qeyr\u0259ti v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcu n\u0259tic\u0259sind\u0259 X v\u0259 XI sinifl\u0259r\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsi sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan T\u0259hsil Nazirliyind\u0259 onun qar\u015f\u0131s\u0131na bel\u0259 bir \u015f\u0259rt qoyulmu\u015fdu: proqram v\u0259 d\u0259rslik haz\u0131r olmasa h\u0259min saatlar l\u0259\u011fv edil\u0259c\u0259k. \/O d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin X-XI sinifl\u0259rind\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsl\u0259ri ke\u00e7ilmirdi.-M.\u00c7.\/. Odur ki, M.\u00c7obanov \u00e7ox q\u0131sa vaxtda proqram v\u0259 d\u0259rslik yaz\u0131b \u00e7ap etdir-mi\u015fdir&#8230;<br \/>\nX sinif \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; d\u0259rsliyind\u0259, \u0259sas\u0259n savad t\u0259&#8217;limi il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap-m\u0131\u015fd\u0131r&#8230; Burada maraq do\u011furan c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri s\u00f6z\u00fcn s\u0259tir-d\u0259n-s\u0259tir\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sinin elmi izah\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki orta m\u0259k-t\u0259bl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan dilin\u0259 aid yaz\u0131lan kitablarda s\u00f6z\u00fcn s\u0259tird\u0259n-s\u0259tir\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sinin sad\u0259 yolu g\u00f6st\u0259rilir. Lakin m\u00fc\u0259llif s\u00f6z\u00fcn s\u0259tird\u0259n-s\u0259tir\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si qaydalar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 dayan\u0131r v\u0259 bunu \u00fc\u00e7 m\u00fch\u00fcm prinsipl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir: 1. heca vahidliyi prinsipi; 2. s\u00f6z k\u00f6k\u00fc vahidliyi prinsipi; 3. qrafik vahidliyi prinsipi.<br \/>\n&#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; kitab\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u0259m\u0259li yaz\u0131lar haqq\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 sistemli m\u0259&#8217;lumat\u0131n verilm\u0259si v\u0259 \u0259m\u0259li yaz\u0131lara aid m\u00fcxt\u0259lif s\u0259pgili n\u00fcmun\u0259l\u0259rin kitabda \u00f6z \u0259ksini tapmas\u0131d\u0131r. Ayd\u0131n bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, orta m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259n \u015fagirdl\u0259rin 90-95%-i \u0259riz\u0259, aray\u0131\u015f, m\u00fcqavil\u0259nam\u0259, protokol, xasiyy\u0259tnam\u0259, t\u0259rc\u00fcmeyi-hal v\u0259 s. yaza bilmirl\u0259r. M\u0259hz bu bax\u0131mdan kitabda \u0259m\u0259li yaz\u0131lara aid veril\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259rin \u015fagirdl\u0259rin ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 z\u0259rr\u0259c\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yeri qalm\u0131r. Orta m\u0259kt\u0259b t\u0259cr\u00fcb\u0259m\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, orfoepiyaya dair m\u0259&#8217;lumat\u0131n verilm\u0259si m\u00fcsb\u0259t hal kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri orfoepik norman\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r&#8230; Orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti savadl\u0131 yaza bilmirl\u0259r&#8230; Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan M.\u00c7obanov yaz\u0131, orfoqrafiya haqq\u0131nda \u015fagirdl\u0259r\u0259 kitab\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259&#8217;lumat verir&#8230;&#8221; \/filol.elm.namiz\u0259di \u0130.Bayramov, Dilin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si qrammatika d\u0259rsliyind\u0259n ba\u015flay\u0131r, &#8220;T\u0259hsil&#8221;, N:21\/52\/, 17.XI. 1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><b>&#8220;Az\u0259rbaycan-t\u00fcrk dili&#8221; \/XI sinif \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik, Tbilisi, 1993\/ kitab\u0131 haqq\u0131nda: <\/b><\/p>\n<p>&#8220;XI sinif \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik is\u0259 6 b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir: 1.Dil haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259&#8217;lumat, 2.D\u00fcnya dill\u0259ri, 3.Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dili, 4.Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilinin \u00fcslublar\u0131, 5.Az\u0259rbaycan-t\u00fcrk dilinin l\u0259hc\u0259l\u0259ri, 6.Nitq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 onun \u00fcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri. M\u00fc\u0259llif h\u0259r bir b\u00f6lm\u0259ni g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n \/\u015e.\u0130.X\u0259tai, \u018f.H.B\u0259hm\u0259nyar, G.S\u00f6nm\u0259z, Nizami v\u0259 b.\/ g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc epiqraflarla ba\u015flay\u0131r ki, bu da inan\u0131r\u0131q ki, \u015fagirdl\u0259rin mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olacaqd\u0131r&#8221;.<br \/>\nM.\u00c7obanov \u015fagirdl\u0259rin maraq dair\u0259sin\u0259 uy\u011fun formada di-lin ictimai mahiyy\u0259tini izah edir, \u00fcmumxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n geni\u015f dan\u0131\u015f\u0131r&#8230; Az\u0259rbaycan dilinin t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259n biri oldu\u011fu m\u0259&#8217;lumdur. Lakin orta m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259n \u015fagirdl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti, dem\u0259k olar ki, bundan x\u0259b\u0259rsiz olur. M.\u00c7obanovun t\u00fcrk dill\u0259ri ail\u0259sind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7mas\u0131 kitab\u0131n m\u00fcsb\u0259t c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259ndir&#8230; Az\u0259rbaycan dili haqq\u0131nda klassik yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 aliml\u0259rin m\u00fclahiz\u0259l\u0259ri d\u0259 d\u0259rslikd\u0259 verilir ki, bu da x\u00fcsusi maraq do\u011furur. M.\u00c7obanov Az\u0259rbaycan dilinin tarix\u0259n Qafqazda v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si oldu\u011funu, g\u00f6rk\u0259mli tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin diqq\u0259tini c\u0259lb etdiyini g\u00f6st\u0259rir v\u0259 X.T\u0259brizid\u0259n, M.F.Axundovdan, F.K\u00f6\u00e7\u0259rlid\u0259n, N.N\u0259rimanovdan, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnya korifeyl\u0259rind\u0259n F.Boden\u015ftedd\u0259n, \u015earden, B.Meynardan, Y.Vaydenbaumdan v\u0259 b. misal g\u0259tir\u0259r\u0259k fikirl\u0259rini \u0259sasland\u0131r\u0131r.<br \/>\nKitabda orta m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan dili d\u0259rs-likl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik yenilik nitq m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 x\u00fcsusi yerin verilm\u0259sidir &#8221; \/\u0130.Bayramov, Dilin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si qrammatika d\u0259rsliyind\u0259n ba\u015flay\u0131r, &#8220;T\u0259hsil&#8221;,N:21\/52\/,17.XI.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda filol.elm.namiz\u0259di \u015e.M\u0259mm\u0259dlinin r\u0259&#8217;yi \u00e7ap olunub. \/&#8221;G\u00fcrc\u00fcstan&#8221;,9.IV.1993\/.<\/p>\n<p>* * *<br \/>\n&#8220;Az\u0259rbaycan dili&#8221; kitab\u0131 haqq\u0131nda r\u0259&#8217;y \u00e7ap olunub. \/M.F\u0259rz\u0259liyeva, &#8220;G\u00fcrc\u00fcstanda t\u0259dris olunur. B\u0259s bizd\u0259?&#8221;, &#8220;Qaraba\u011f&#8221;, N:5\/138\/,4.II.1993\/.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><b><br \/>\n&#8220;Bor\u00e7al\u0131 ensiklopediyas\u0131&#8221;, III, Bor\u00e7al\u0131 ulduzlar\u0131: h\u0259rb\u00e7il\u0259r, polisl\u0259r v\u0259 h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar. (Bak\u0131, 2001).<\/b><\/p>\n<p>&#8220;Art\u0131q, son ill\u0259rd\u0259 Bor\u00e7al\u0131n\u0131n tarixi, \u0259d\u0259biyyat\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, inc\u0259s\u0259n\u0259ti, h\u0259tta, dilimizin Bor\u00e7al\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra sanball\u0131 monoqrafiyalar \u00e7ap olunmu\u015f v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259rc edilmi\u015fdir, bir n\u00f6v, Bor\u00e7al\u0131\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur.<br \/>\nBor\u00e7al\u0131\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259n yeni v\u0259 h\u0259m d\u0259 \u0259n sanball\u0131 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri \u00e7oxcildli &#8220;Bor\u00e7al\u0131 ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6lm\u0259si il\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 tan\u0131\u015f oldum&#8230; Oxucular\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6ht\u0259sin\u0259 verilmi\u015f &#8220;Bor\u00e7al\u0131 ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6lm\u0259si &#8220;Bor\u00e7al\u0131 ulduzlar\u0131: h\u0259rb\u00e7il\u0259r, polisl\u0259r, \u0259dliyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri&#8221; adlan\u0131r&#8230; &#8220;Bor\u00e7al\u0131 ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n yaranmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti, Bor\u00e7al\u0131\u015f\u00fcnasl\u0131\u011fa dair \u00e7ap olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rin \u00fcmumi x\u00fclas\u0259si, ensiklopediyan\u0131n \u00fcmumi perspektivl\u0259ri, Bor\u00e7al\u0131 ulduzlar\u0131 v\u0259 s. haqq\u0131nda \u00e7ox y\u0131\u011fcam halda elmi m\u0259lumat verilmi\u015fdir.<br \/>\nEnsiklopediyan\u0131n &#8220;\u00d6n s\u00f6z&#8221;\u00fcn\u00fc oxuyub ba\u015fa \u00e7atanda adam bir anl\u0131\u011fa h\u0259m heyr\u0259tl\u0259nir, h\u0259m d\u0259 qeyr\u0259tl\u0259nir. Heyr\u0259tl\u0259nir ona g\u00f6r\u0259 ki, son on ill\u0259r\u0259 kimi ad\u0131n\u0131n s\u00f6yl\u0259nm\u0259si bel\u0259 qada\u011fan olan Bor\u00e7al\u0131 qarapapaqlar\u0131 aras\u0131nda onlarla g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri, h\u0259rbi s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r yeti\u015fmi\u015fdir. Onlardan bix\u0259b\u0259r idik&#8230; Qeyr\u0259tl\u0259nir ona g\u00f6r\u0259 ki, Bor\u00e7al\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli h\u0259rbi s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rinin h\u0259rb yolu g\u0259nc n\u0259slimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k olur. Onlar\u0131 igidliy\u0259, c\u0259surlu\u011fa, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011fa, V\u0259t\u0259nin ke\u015fiyind\u0259 m\u00f6hk\u0259m dayanma\u011fa, d\u00fc\u015fm\u0259ni yerind\u0259c\u0259 \u0259zm\u0259y\u0259, m\u0259hv etm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259yir. &#8220;Bor\u00e7al\u0131 ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n bu b\u00f6lm\u0259si h\u0259m tarixilik, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik t\u0259rbiy\u0259si bax\u0131m\u0131ndan t\u0259qdir\u0259 layiqdir.<br \/>\nEnsiklopediyan\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259dikc\u0259 Bor\u00e7al\u0131n\u0131n qeyr\u0259tli o\u011fullar\u0131n\u0131n, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rinin h\u0259yat yolu XIII \u0259srd\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri bir film kimi ard\u0131c\u0131ll\u0131qla g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259n ke\u00e7ir&#8230; Bor\u00e7al\u0131 tarixind\u0259 ilk t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs olan bu ensiklopediyan\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onun t\u0259dqiqat zaman\u0131 tarixilik, elmilik v\u0259 m\u0259ntiq\u00e7ilik prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131d\u0131r. Ensiklopediya Bor\u00e7al\u0131 tarixini \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259saitdir&#8230;&#8221; (tarix elml\u0259ri namiz\u0259di, I d\u0259r\u0259c\u0259li kapitan N.A.\u018fliyev, &#8220;\u015e\u0259rqin s\u0259si&#8221;, N-1-2 (65-66), yanvar 2002).<\/p>\n<p><!--colorstart:#3366FF--><span style=\"color: #3366ff;\"><!--\/colorstart--><b>ZiM.Az<\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<p>.<\/p>\n<p>Mu\u0259llif huquqlar\u0131 qorunur.<\/p>\n<p>M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad mutl\u0259qdir.<\/p>\n<\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><\/p>\n<p>[ad_2]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/zim.az\/yeni-neshrler\/6437-akademik-mdd-obanovun-kitablar-haqqnda-yazlm-rylrdn-stirlr.html\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] &#8220;Sevir\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; \/almanax, Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan haqq\u0131nda, Bak\u0131, 1977\/ kitab\u0131 haqq\u0131nda: &#8220;Q\u0259dim G\u00fcrc\u00fcstan torpa\u011f\u0131&#8221;, qonaqp\u0259rv\u0259r g\u00fcrc\u00fc xalq\u0131, &#8220;Qafqaz\u0131n Paris&#8221;i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5466,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[175,177,176,173,179,174,220,168,1,212,211],"tags":[],"class_list":["post-5465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolus","category-borcali","category-darvaz","category-gurcustan","category-mdd-cobanov","category-tiflis","category-turan","category-unutsaq-unudulariq","category-xbr-xtti","category-yeni-nsrlr","category-zim-az-zirve-info","wpcat-175-id","wpcat-177-id","wpcat-176-id","wpcat-173-id","wpcat-179-id","wpcat-174-id","wpcat-220-id","wpcat-168-id","wpcat-1-id","wpcat-212-id","wpcat-211-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5465"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5470,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5465\/revisions\/5470"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}