{"id":5473,"date":"2024-05-07T03:27:58","date_gmt":"2024-05-06T23:27:58","guid":{"rendered":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=5473"},"modified":"2024-05-07T03:31:43","modified_gmt":"2024-05-06T23:31:43","slug":"turkoloqlarin-umumittifaq-konfransinda-zim-az","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=5473","title":{"rendered":"M\u0259d\u0259d \u00c7obanov T\u00fcrkoloqlar\u0131n \u00dcmumittifaq konfrans\u0131nda m\u0259ruz\u0259 etmi\u015fdir \u00bb ZiM.Az"},"content":{"rendered":"<p>[ad_1]<\/p>\n<div>\n<p><span style=\"color: #993399;\"><b>REDAKS\u0130YAMIZIN ARX\u0130V\u0130ND\u018fN:<\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<h1><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>T\u00fcrkoloqlar\u0131n \u00dcmumittifaq konfrans\u0131nda\u00a0<\/strong><\/span><\/h1>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>1986-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan SSR-in paytaxt\u0131 Frunzed\u0259 t\u00fcrk onomastikas\u0131 \u00fczr\u0259 I \u00dcmumittifaq konfrans ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Konfransda \u00f6lk\u0259mizin 40-a yax\u0131n \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n v\u0259 t\u00fcrkoloji m\u0259rk\u0259zind\u0259n 180-\u0259 yax\u0131n m\u00fct\u0259x\u0259ssis, habel\u0259 sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bolqar\u0131stan v\u0259 Macar\u0131stan\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259lri i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u201cI \u00dcmumittifaq t\u00fcrk ono\u00admasti\u00adkas\u0131\u201d konfrans\u0131n\u0131 giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 <b>T\u0259\u015fkilat Komit\u0259sinin s\u0259dri Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan SSR EA-n\u0131n akademiki B.O.Oruzbayeva<\/b> a\u00e7m\u0131\u015f, n\u00fcfuzlu m\u0259clisin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259tind\u0259n, t\u00fcrkologiyan\u0131n m\u00fcasir probleml\u0259rind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin onun son onillikl\u0259rd\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131\u015f onomalogiya sah\u0259sind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n ilk plenar iclas\u0131nda <b>Lenin v\u0259 SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131, akademik \u00c7ingiz Aytmatov<\/b> geni\u015f nitq s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir. O, qeyd etmi\u015fdir ki, h\u0259r bir x\u00fcsusi ad, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 toponim \/yer adlar\u0131\/ xalq\u0131n tarixi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn m\u0259hsuludur. H\u0259r bir toponimd\u0259 xalq\u0131n tarixi, dili, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yi \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259&#8217;nada toponim\u0259 \u00fcmumxalq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn m\u0259hsulu kimi yana\u015f\u0131lmal\u0131, tarixin d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n bu g\u00fcn\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xan ist\u0259r makro, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 mikro toponiml\u0259r qorunub saxlanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki toponiml\u0259r xalq\u0131n m\u0259&#8217;n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, onlar\u0131 he\u00e7 bir yerd\u0259, he\u00e7 bir vaxt t\u0259hrif etm\u0259k v\u0259 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k olmaz. Onlar yarand\u0131\u011f\u0131 kimi d\u0259 tarix\u0259n qorunub saxlanmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259r bir xalq\u0131n ilk \u00fcnvan\u0131 toponiml\u0259rd\u0259n ba\u015flay\u0131r. \u00dcnvan\u0131 is\u0259 t\u0259hrif etm\u0259k, yaxud d\u0259yi\u015fdirm\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin yolunu \u00e7a\u015fmas\u0131na v\u0259 tarixin dola\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu m\u0259&#8217;nada toponiml\u0259r n\u0259sill\u0259ri n\u00f6vb\u0259 il\u0259 yola salan tarixin \u00f6lm\u0259z m\u00fc\u015faiy\u0259t\u00e7isidir. Odur ki, tarixin m\u00fc\u015faiy\u0259t\u00e7isi toxunulmaz qalmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nBu s\u00f6zl\u0259r, dem\u0259k olar ki, ham\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verirdi&#8230;<\/p>\n<p>Sonra Moskva aliml\u0259rind\u0259n E.M.Murzayev t\u00fcrk etnoniml\u0259rind\u0259n, V.A.Nikonov marksist-lenin\u00e7i onomalogiyan\u0131n prinsipl\u0259rind\u0259n, Qazax\u0131stan alimi T.C.Canuzakov t\u00fcrk onomastikas\u0131n\u0131n inki\u015faf perspektivl\u0259ri v\u0259 t\u0259dqiqinin v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n \u0259trafl\u0131 b\u0259hs etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 \/etnonimiya, antroponimiya, toponimiya, kosmonimiya, zoonimiya, teonimiya, onomastikan\u0131n \u00fcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi adlar\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si\/ t\u00fcrk onomastikas\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131, tarixi, m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 s. probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259&#8217;ruz\u0259l\u0259r dinl\u0259nilib m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>H\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, bu konfransda da Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259 qrupu il\u0259 t\u0259msil olunurdu. Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri, dem\u0259k olar ki, konfrans\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z d\u0259rin m\u0259zmunlu m\u0259&#8217;ruz\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r. Onlar\u0131n t\u0259dqiql\u0259ri konfrans i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla qar\u015f\u0131land\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirildi. Konfrans n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda Y.Yusifov, \u015e.S\u0259&#8217;diyev, V.M\u0259rdanov, T.\u018fhm\u0259dov, H.\u018fliyev, L.Quliyeva, M.Abbasova, C.Mirz\u0259zad\u0259 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da vard\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkoloqlar\u0131n m\u0259clisind\u0259, bu s\u0259tirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi d\u0259 (M\u0259d\u0259d \u00c7obanov &#8211; Redaktor) respublikam\u0131z\u0131 (G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 &#8211; Redaktor) t\u0259msil etmi\u015f v\u0259 &#8220;Toponimiya&#8221; b\u00f6lm\u0259sind\u0259 &#8220;Bor\u00e7al\u0131da (A\u015fa\u011f\u0131 Kartlid\u0259) t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li oykoniml\u0259r&#8221; m\u00f6vzusunda m\u0259&#8217;ruz\u0259 etmi\u015fdir. M\u0259&#8217;ruz\u0259d\u0259 q\u0259dim t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li tayfalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ulu babalar\u0131n\u0131n A\u015fa\u011f\u0131 Kartlid\u0259 \/\u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstanda\/ m\u0259skunla\u015fmas\u0131 v\u0259 bu regionda t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li oykoniml\u0259rin formala\u015fmas\u0131 tarixi v\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc \u00f6z geni\u015f elmi \u015f\u0259rhini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkoloqlar\u0131n \u00fc\u00e7 g\u00fcn davam ed\u0259n m\u0259clisinin plenar iclaslar\u0131nda v\u0259 s\u0259kkiz b\u00f6lm\u0259sind\u0259 t\u00fcrk onomastikas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f 140-a yax\u0131n maraql\u0131 m\u0259&#8217;ruz\u0259 dinl\u0259nilib, elmi-n\u0259z\u0259ri s\u00fczg\u0259cd\u0259n ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu m\u0259&#8217;ruz\u0259l\u0259r t\u00fcrk onomastikas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259rini i\u015f\u0131qland\u0131rma\u011fa m\u00fch\u00fcm k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konfrans Sovet T\u00fcrkologiya Komit\u0259sinin n\u0259zdind\u0259 x\u00fcsusi T\u00fcrk Onomastikas\u0131 b\u00fcrosunun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti II \u00dcmumittifaq t\u00fcrk onomastikas\u0131 konfrans\u0131n\u0131n 1988-ci ild\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><!--colorstart:#3366FF--><span style=\"color: #3366ff;\"><!--\/colorstart--><b>M\u0259d\u0259d \u00c7OBANOV,<br \/>\n<i>filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di, dosent. <\/i><\/b><br \/>\n<em>(&#8220;Sovet G\u00fcrc\u00fcstan\u0131&#8221; q\u0259zeti, <\/em><br \/>\n<em>23 oktyabr 1986-ci il)<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #3366ff;\"><b>ZiM.Az<\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mu\u0259llif huquqlar\u0131 qorunur.<\/p>\n<p>M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad mutl\u0259qdir.<\/p>\n<\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><\/p>\n<p>[ad_2]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/zim.az\/dunya\/turan\/6439-trkoloqlarn-mumittifaq-konfransnda.html\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] REDAKS\u0130YAMIZIN ARX\u0130V\u0130ND\u018fN: T\u00fcrkoloqlar\u0131n \u00dcmumittifaq konfrans\u0131nda\u00a0 1986-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan SSR-in paytaxt\u0131 Frunzed\u0259 t\u00fcrk onomastikas\u0131 \u00fczr\u0259 I \u00dcmumittifaq konfrans ke\u00e7irilmi\u015fdir&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5474,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[171,165,175,177,176,173,179,217,220,168,1,212,211],"tags":[],"class_list":["post-5473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xxi-srin-ziyalilari","category-azrbaycan","category-bolus","category-borcali","category-darvaz","category-gurcustan","category-mdd-cobanov","category-orta-asiya","category-turan","category-unutsaq-unudulariq","category-xbr-xtti","category-yeni-nsrlr","category-zim-az-zirve-info","wpcat-171-id","wpcat-165-id","wpcat-175-id","wpcat-177-id","wpcat-176-id","wpcat-173-id","wpcat-179-id","wpcat-217-id","wpcat-220-id","wpcat-168-id","wpcat-1-id","wpcat-212-id","wpcat-211-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5473"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5477,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5473\/revisions\/5477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}