{"id":5703,"date":"2024-07-07T17:28:09","date_gmt":"2024-07-07T13:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=5703"},"modified":"2024-07-07T17:28:09","modified_gmt":"2024-07-07T13:28:09","slug":"edebi-dilimiz-xalqimizin-milli-servetidir-zim-az-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yurd.info.az\/?p=5703","title":{"rendered":"\u018fD\u018fB\u0130 D\u0130L\u0130M\u0130Z &#8211; XALQIMIZIN M\u0130LL\u0130 S\u018fRV\u018fT\u0130D\u0130R \u00bb ZiM.Az"},"content":{"rendered":"<p> [ad_1]<br \/>\n<\/p>\n<div><!--dle_image_begin:http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2024-01\/1705612432_meded-cobanov-0055.jpg|left--><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/zim.az\/uploads\/posts\/2024-01\/1705612432_meded-cobanov-0055.jpg\" style=\"float:left;\" alt=\"\u018fD\u018fB\u0130 D\u0130L\u0130M\u0130Z - XALQIMIZIN M\u0130LL\u0130 S\u018fRV\u018fT\u0130D\u0130R\" title=\"\u018fD\u018fB\u0130 D\u0130L\u0130M\u0130Z - XALQIMIZIN M\u0130LL\u0130 S\u018fRV\u018fT\u0130D\u0130R\"\/><!--dle_image_end--> <!--colorstart:#993399--><span style=\"color:#993399\"><!--\/colorstart--> <b>Bu ba\u015fl\u0131q bizim &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetinin 26 fevral 2000-ci il tarixli say\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015f eyni adl\u0131 m\u0259qal\u0259mizd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 ana dilimizin Konstitusiya statusu, elmi aspektd\u0259 t\u0259dqiq edilm\u0259si, t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 bir f\u0259nn kimi \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, t\u0259tbiqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 s. geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rh olunmu\u015fdur. &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f yar\u0131m s\u0259hif\u0259lik bu m\u0259qal\u0259 h\u0259m \u00fcmumxalq ictimaiyy\u0259tinin, ziyal\u0131lar t\u0259b\u0259q\u0259sinin, h\u0259m d\u0259 ali d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131nmam\u0131\u015f v\u0259 \u00e7ox m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz bu m\u0259qal\u0259nin n\u0259\u015frind\u0259n azca sonra dilimizin m\u00fcasir v\u0259ziyy\u0259ti, onun inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, bir d\u0259f\u0259lik lat\u0131n qrafikas\u0131 \u0259sasl\u0131 \u0259lifbaya ke\u00e7ilm\u0259si, t\u0259tbiqi sah\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 sabitl\u0259\u015fdirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n sabiq, \u0259b\u0259diya\u015far prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n. &#8220;Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; (9.08.2001), &#8220;D\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; (18.06.2001), &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu&#8221; (2.01.2003), &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununun t\u0259tbiq edilm\u0259si bar\u0259d\u0259&#8221; (2.01. 2003), h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda&#8221; (12.01.2004), &#8220;Az\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; (12.01. 2004) S\u0259r\u0259ncamlar b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. <\/b><!--colorend--><\/span><!--\/colorend--><br \/>\u018fd\u0259bi dilimiz xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli s\u0259rv\u0259tidir&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259mizd\u0259 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin bir \u00e7oxu son vaxtlarda \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259li d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259ll edilm\u0259sin\u0259 &#8220;g\u00f6z yumur&#8221;, &#8220;g\u00fcn\u00fc-g\u00fcn\u0259 sat\u0131r&#8221;, h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli bar\u0259d\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r. Bizim h\u0259min m\u0259qal\u0259d\u0259 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259dir:<br \/>&#8220;H\u0259tta \u015f\u0259h\u0259rimizin b\u0259zi rus m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin &#8220;r\u0259hb\u0259rl\u0259ri&#8221; az\u0259rbaycanl\u0131 valideynl\u0259r\u0259 \u00f6vladlar\u0131n\u0131n rus m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 oxumalar\u0131 bar\u0259d\u0259&#8221; d\u0259y\u0259rli m\u0259sl\u0259h\u0259t verirl\u0259r. Bu da \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, az da olsa \u00f6z &#8220;b\u0259hr\u0259sini&#8221; verir. Mill\u0259t, milli m\u0259nsubiyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131na malik olmayan valideynl\u0259r d\u0259 kort\u0259bii olaraq onlar\u0131n dedikl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edirl\u0259r. <br \/>&#8220;\u018flb\u0259tt\u0259, \u015f\u0259h\u0259rimizd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n reklam idar\u0259l\u0259rinin &#8220;\u0259m\u0259kda\u015flar\u0131&#8221; da bu sah\u0259d\u0259 &#8220;az i\u015f g\u00f6rm\u00fcrl\u0259r&#8221;. Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259ki v\u0259 meydan\u00e7alar\u0131ndak\u0131 reklamlara n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, adam \u00f6z\u00fcn\u00fc bir anl\u0131\u011fa haradasa Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n birind\u0259 oldu\u011funu hiss edir. Biz\u0259 bel\u0259 g\u0259lir ki, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rimizd\u0259, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t, \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259rin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00fct\u00fcn l\u00f6vh\u0259l\u0259r v\u0259 reklamlar \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan, sonra is\u0259 ingilis dilind\u0259 yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Reklamlar\u0131n t\u0259rtib olunmas\u0131nda \u00e7oxdilliliy\u0259 yol verm\u0259k olmaz&#8221;. Bu m\u00fclahiz\u0259l\u0259r &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qanununun &#8220;D\u00f6vl\u0259t dilinin xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259, reklam v\u0259 elanlarda i\u015fl\u0259nm\u0259si&#8221; adlanan yeddinci madd\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min madd\u0259nin birinci b\u0259ndind\u0259 deyilir: &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259razisind\u0259 b\u00fct\u00fcn xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259, reklam v\u0259 elanlarda d\u00f6vl\u0259t dili i\u015fl\u0259nilir. \u018fcn\u0259bil\u0259r\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili il\u0259 yana\u015f\u0131 dig\u0259r dill\u0259r d\u0259 t\u0259tbiq oluna bil\u0259r. Lakin onlar\u0131n tutdu\u011fu sah\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259ki qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tutdu\u011fu sah\u0259d\u0259n b\u00f6y\u00fck olmamal\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259ki yaz\u0131dan sonra g\u0259lm\u0259lidir&#8221;..<br \/>G\u0259lin bir anl\u0131\u011fa \u015f\u0259h\u0259rimiz\u0259 ekskursiya ed\u0259k, k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydan\u00e7alardak\u0131 reklamlara, ayr\u0131-ayr\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin ad\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f divar l\u00f6vh\u0259l\u0259rin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t ba\u011flar\u0131n\u0131n-parklar\u0131n adlar\u0131na n\u0259z\u0259r salaq&#8230; <br \/>-Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z maddi-m\u0259n\u0259vi z\u00f6vq\u00fcn, ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131n \u00fcmumi n\u0259tic\u0259si bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r: <br \/>-\u015e\u0259h\u0259r reklam idar\u0259sinin v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 \u015firk\u0259t r\u0259hb\u0259rliyinin \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131n\u0131n &#8220;h\u00f6km&#8221; s\u00fcrm\u0259sin\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin orqan\u0131 olan &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetinin iradlar\u0131na, etiraz\u0131na v\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131na m\u0259h\u0259l qoymamas\u0131, M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259tinin &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununa bigan\u0259lik g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fc &#8220;s\u0259rb\u0259st&#8221; hiss etm\u0259sin\u0259&#8230; v\u0259 s&#8230; son qoyulmal\u0131d\u0131r.<br \/>-Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u0130cra hikimiyy\u0259tinin v\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r rayonlar\u0131n\u0131n icra hakimiyy\u0259tinin v\u0259 dig\u0259r \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin \u00f6z v\u0259zif\u0259 funksiyalar\u0131na &#8220;soyuq&#8221; yana\u015fmalar\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u00f6z v\u0259zif\u0259 funksiyalar\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n bilm\u0259m\u0259l\u0259ri, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259 s\u0259bats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetinin h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7almas\u0131na, x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 do\u011fma ana dilimiz bar\u0259d\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununun f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olma\u011f\u0131na bigan\u0259likl\u0259ri, etinas\u0131zl\u0131qlar\u0131, dilimiz\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259, h\u0259m\u00e7inin, d\u00f6vl\u0259timizin ali qanunlar\u0131na &#8220;yuxar\u0131dan, xor baxmalar\u0131&#8221;&#8230; v\u0259 s&#8230; il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>El\u0259 burada b\u00f6y\u00fck Atat\u00fcrk\u00fcn bir k\u0259lam\u0131n\u0131 xat\u0131rlamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi: &#8220;\u00d6yr\u0259nm\u0259k ax\u0131na qar\u015f\u0131 \u00fczm\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259r, ir\u0259lil\u0259y\u0259 bilm\u0259y\u0259ni ax\u0131n geri atar&#8221;. Bu k\u0259lam nec\u0259 d\u0259 yerind\u0259 deyilmi\u015fdir. \u018fb\u0259diya\u015far bu k\u0259lam\u0131, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r rayonlar\u0131 icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n m\u0259murlar\u0131na da aid etm\u0259k olar. \u00c7\u00fcnki \u00f6z v\u0259zif\u0259 borclar\u0131na bigan\u0259 qalanlar\u0131, s\u0259bats\u0131zlar\u0131, m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin idar\u0259 etm\u0259 sistemi il\u0259 ayaqla\u015fa bilm\u0259y\u0259nl\u0259ri, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, respublikam\u0131zda ba\u015f ver\u0259n bu g\u00fccl\u00fc inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi ax\u0131n\u0131 bir g\u00fcn &#8220;geri atacaqlar&#8221;, v\u0259zif\u0259sind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131racaqd\u0131r&#8230;<br \/>\u0130ndi d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rimizin b\u0259r-b\u0259z\u0259kli reklam sistemind\u0259n b\u0259zi m\u0259qamlara yol\u00fcst\u00fc n\u0259z\u0259r salaq. \u015e\u0259h\u0259rimizin b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydan\u00e7alar\u0131ndak\u0131 reklamlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259, 90%-d\u0259n \u00e7oxunda reklamlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 t\u0259rtib olunmas\u0131na dair &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununun &#8220;D\u00f6vl\u0259t dilinin xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259, reklam v\u0259 elanlarda i\u015fl\u0259nm\u0259si&#8221; adlanan yeddinci madd\u0259sin\u0259 riayy\u0259t  olunmam\u0131\u015fd\u0131r. Kim hans\u0131 dild\u0259 ist\u0259yirs\u0259 h\u0259min dild\u0259 d\u0259 reklamlar\u0131n\u0131 t\u0259rtib etdirir. Bu da t\u0259bii olaraq \u0259halinin naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131na, etiraz\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u018flaq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar is\u0259, buna h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6z yumurlar. <br \/>&#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununun &#8220;D\u00f6vl\u0259t dilinin d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti v\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin, onlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin v\u0259 filiallar\u0131n\u0131n idar\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si&#8221; adlanan 17-ci madd\u0259sind\u0259 deyilir:<br \/>&#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti v\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin, onlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin v\u0259 filiallar\u0131n\u0131n, idar\u0259l\u0259rinin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin normalar\u0131na uy\u011fun olaraq yaz\u0131l\u0131r. G\u00f6st\u0259ril\u0259n t\u0259sisatlar\u0131n ad\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n l\u00f6vh\u0259l\u0259r, blanklar, m\u00f6h\u00fcrl\u0259r v\u0259 karg\u00fczarl\u0131qla ba\u011fl\u0131 r\u0259smi xarakterli b\u00fct\u00fcn dig\u0259r l\u0259vazimatlar d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 t\u0259rtib olunur&#8221;. Lakin n\u0259d\u0259ns\u0259, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t dili il\u0259 \u0259laq\u0259dar olan bu qanuna \u015f\u0259h\u0259rimizd\u0259 h\u0259l\u0259lik bigan\u0259lik g\u00f6st\u0259rilir&#8230;<br \/>\u015e\u0259h\u0259rimizin sakinl\u0259rin\u0259 v\u0259 qonaqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tin\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur ki, ba\u011flar-parklar \u015f\u0259h\u0259ri say\u0131lan do\u011fma Bak\u0131m\u0131zda \u0259n g\u00f6z\u0259l ba\u011flardan biri \u015f\u0259h\u0259rin X\u0259tai rayonunun \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n &#8220;Nizami&#8221; ad\u0131na m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t ba\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\u0130ndi d\u0259 bu ba\u011f haqq\u0131nda g\u00f6rd\u00fckl\u0259rimiz\u0259 v\u0259 e\u015fitdikl\u0259rimiz\u0259 n\u0259z\u0259r salaq:<br \/>&#8220;AzTv-1&#8221;-in 30 may 2004-c\u00fc il tarixli verili\u015fl\u0259rind\u0259n biri Bak\u0131n\u0131n X\u0259tai rayonunun \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Nizami ad\u0131na m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t park\u0131n\u0131n m\u00fcasirliyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015fdur. Y\u0259qin ki, \u015f\u0259h\u0259rimizin sakinl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259si ya bu park\u0131n yan\u0131ndan ke\u00e7\u0259nd\u0259, ya da h\u0259min parkda istirah\u0259t ed\u0259nd\u0259 park\u0131n giri\u015f hiss\u0259sini &#8211; h\u00fcnd\u00fcr fasad\u0131n\u0131, d\u0259mir ala qap\u0131s\u0131n\u0131 v\u0259 fasad dir\u0259kl\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259ki yaz\u0131n\u0131 oxuyublar! A\u015fa\u011f\u0131da &#8220;Nizami ad\u0131na m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t park\u0131&#8221; ifad\u0259sini, fasad\u0131n lap yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 is\u0259 qeyri-d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 iri h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Lunapark&#8221; uydurma s\u00f6z\u00fcn\u00fc oxuyublar. &#8220;Lunapark&#8221; s\u00f6z\u00fc el\u0259 iri h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b ki, onu t\u0259xmin\u0259n 300-400 metrd\u0259n d\u0259 oxumaq olar. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 &#8220;Lunapark&#8221; s\u00f6z\u00fc el\u0259 ilk andan ham\u0131n\u0131n diqq\u0259tini \u00e7\u0259kir v\u0259 bununla da ad\u0131 ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli Nizaminin ad\u0131na k\u00f6lg\u0259 sal\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r???<br \/>G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu parka n\u0259zar\u0259t ed\u0259n, onun i\u015fini sahmana salma\u011fa r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259rin &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu&#8221;ndan x\u0259b\u0259ri varm\u0131? \u018fg\u0259r onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilimiz haqq\u0131nda qanundan x\u0259b\u0259rl\u0259ri varsa, b\u0259s onda, qanuna niy\u0259 riayy\u0259t etmirl\u0259r? G\u00f6r\u00fcn\u00fcr onlar\u0131n ba\u015f\u0131 ba\u015fqa i\u015fl\u0259r\u0259 o q\u0259d\u0259r qar\u0131\u015f\u0131b ki, d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda qanunu oxuyub ondan ir\u0259li g\u0259l\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 macal tapmay\u0131blar&#8230;<br \/>\u0130kincisi, g\u00f6r\u0259s\u0259n d\u00fcnya poeziyas\u0131n\u0131n \u015fah\u0131 say\u0131lan Nizaminin ad\u0131na &#8220;k\u00f6lg\u0259&#8221; salmaq fikrind\u0259 olanlar kimdir? Onlar bar\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr?..<br \/>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bir anl\u0131\u011fa tutaq ki, Nizaminin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t park\u0131na \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n m\u0259murlar\u0131 bigan\u0259lik g\u00f6st\u0259rir. B\u0259s, \u00e7oxminli m\u0259tbuat, radio v\u0259 televiziya \u015firk\u0259tl\u0259rinin m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideyal\u0131, f\u0259al jurnalistl\u0259ri haraya bax\u0131r? G\u00f6r\u0259s\u0259n, jurnalistl\u0259r bu bar\u0259d\u0259 n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r? Jurnalistl\u0259rin n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Ancaq onu bilir\u0259m ki, &#8220;AzTv &#8211; 1&#8243;in 30 may 2001-ci il tarixli verili\u015find\u0259 r\u0259smi olaraq Nizaminin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan park\u0131n r\u0259smi ad\u0131 qald\u0131 arxivd\u0259, &#8220;Lunapark&#8221;a g\u0259lin!&#8221;, &#8211; dey\u0259, &#8211; n\u0259 ki, var park\u0131 reklam etdil\u0259r&#8230; Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki \u0259n g\u00f6z\u0259l parklardan biri &#8220;Lunapark&#8221;d\u0131r. &#8220;Lunapark&#8221;da sanki g\u00f6y\u00fcn yeddi qat\u0131na u\u00e7maq olar. &#8220;Lunapark&#8221;da 20-y\u0259 yax\u0131n atraksion vard\u0131r. Onlar\u0131n bir ne\u00e7\u0259si u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. &#8220;Lunapark&#8221;\u0131n xidm\u0259tind\u0259n raz\u0131 qal\u0131rlar&#8221;. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin \u0259halisini &#8220;Lunapark&#8221;a d\u0259v\u0259t edir\u0259m&#8221; &#8211; dey\u0259 apar\u0131c\u0131 &#8220;f\u0259xrl\u0259&#8221; dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. <br \/>G\u00f6r\u0259s\u0259n bu televiziya \u0259m\u0259kda\u015f\u0131na park\u0131n d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015f r\u0259smi ad\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 onun uydurma &#8220;Lunapark&#8221; ad\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sin\u0259 kim s\u0259lahiyy\u0259t verib? <br \/>G\u00f6r\u0259s\u0259n, b\u0259zi &#8220;jurnalistl\u0259r&#8221; Az\u0259rbaycan jurnalistl\u0259rinin ad\u0131na hans\u0131 \u0259sasa g\u00f6r\u0259 k\u00f6lg\u0259 sal\u0131rlar? Bu sah\u0259d\u0259 onlar kim\u0259 xidm\u0259t etdikl\u0259rini, kimin d\u0259yirman\u0131na su t\u00f6kd\u00fckl\u0259rini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259rmi? Y\u0259qin ki, yox. Ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u0259l\u0259r onlar d\u00fcnya poeziyas\u0131n\u0131n s\u0259rk\u0259rd\u0259sinin v\u0259 onun \u0259n uca r\u00fctb\u0259sinin \u00fcst\u00fcn\u0259 qara k\u00f6lg\u0259 salmazd\u0131lar&#8230; <br \/>Ba\u015fqa bir misal: Televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rind\u0259 apar\u0131c\u0131n\u0131n nitqind\u0259 tez-tez &#8220;V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n Konstitusiyon h\u00fcquqlar\u0131&#8221; ifad\u0259sini d\u0259 e\u015fidirik. M\u0259lum deyil, bu apar\u0131c\u0131lar v\u0259 ya diktorlar dilimiz\u0259 &#8220;-yon&#8221; sonlu\u011funu haradan g\u0259tiribl\u0259r. Bu \u015f\u0259kil\u00e7i dilimiz \u00fc\u00e7\u00fcn tamamil\u0259 yad \u00fcns\u00fcrd\u00fcr. Odur ki, h\u0259min ifad\u0259 dilimizin daxili qanunauy\u011funlu\u011funa g\u00f6r\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r: &#8220;V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n Konstitusiya h\u00fcququ&#8221;.<br \/>Bu bar\u0259d\u0259 jurnalistl\u0259rimiz yax\u015f\u0131-yax\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb-da\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259, \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259li v\u0259 \u00f6z i\u015fl\u0259rini yenid\u0259n qurmal\u0131d\u0131r&#8230;<br \/>Ad\u0131 qeyd olunan m\u0259qal\u0259mizd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r, k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rimizin adlar\u0131n\u0131 bildir\u0259n toponiml\u0259rimiz\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k yazm\u0131\u015fd\u0131q; &#8220;M\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0259dim Z\u0131\u011f k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131qdak\u0131 Bak\u0131 Ali H\u0259rbi D\u0259niz\u00e7ilik m\u0259kt\u0259bi \u015f\u0259h\u0259rciyinin \u0259traf\u0131ndak\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259ni (X\u0259tai rayonu) Naximov q\u0259s\u0259b\u0259si adland\u0131r\u0131rlar. Kimdir Naximov? Naximov t\u00fcrkl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259ni olan rus admiral\u0131d\u0131r&#8230; G\u00f6r\u0259s\u0259n, \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar bu bar\u0259d\u0259 n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr?&#8230;&#8221;<br \/>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u0259xmin\u0259n 6 il \u0259vv\u0259l &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetind\u0259 qald\u0131r\u0131lan bu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 macal tapmay\u0131blar&#8230; G\u00f6r\u0259s\u0259n, Naximov q\u0259s\u0259b\u0259sinin ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k, onu ya Z\u0131\u011f q\u0259s\u0259b\u0259si, ya admiral Aslanb\u0259yovun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 Aslanb\u0259yov q\u0259s\u0259b\u0259si adland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bundan sonra ne\u00e7\u0259 il laz\u0131m olacaqd\u0131r? Bu sual\u0131n d\u0259qiq cavab\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259n oxucular\u0131m\u0131za &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zeti vasit\u0259sil\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildir\u0259c\u0259yik&#8230;<br \/>M\u0259lumdur ki, &#8220;m\u0259tbuat orqanlar\u0131 xalq\u0131 &#8211; g\u0259nc n\u0259sli h\u0259m m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi c\u0259h\u0259td\u0259n x\u0259lqilik v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259li, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir t\u0259hsilin, elmin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin son nailiyy\u0259tl\u0259rini, ictimai-siyasi h\u0259yatda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin \u0259sas m\u0259\u011fzini \u015f\u0259rh etm\u0259kl\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259y\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. Lakin biz, bunlar\u0131 qeyri-d\u00f6vl\u0259t q\u0259zetl\u0259rinin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. H\u0259min q\u0259zetl\u0259rin dil bax\u0131mdan savads\u0131z n\u0259\u015fr olunmas\u0131 bir yana, q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin tarix\u0259 malik olan m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131za, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz\u0259 vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259l\u0259rl\u0259 bar\u0131\u015fmaq qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;. <br \/>Son ill\u0259rd\u0259 ist\u0259r m\u0259tbuat\u0131m\u0131zda, x\u00fcsusil\u0259 \u00f6z\u0259l m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda v\u0259 radio-televiziya verili\u015fl\u0259rind\u0259 yerli-yersiz rus v\u0259 dig\u0259r dill\u0259rnd\u0259n al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r ba\u015f al\u0131b gedir. H\u0259tta, h\u0259min s\u00f6zl\u0259rin dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir l\u00fczum olmad\u0131\u011f\u0131 hallarda da. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;prioritet m\u00f6vzu&#8221;, &#8220;prioritet m\u00f6vqe&#8221;, &#8220;prioritet m\u0259s\u0259l\u0259&#8221;, &#8220;prioritet proqram&#8221;, &#8220;prioritet m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir&#8221; v\u0259 s&#8230;<br \/>G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu s\u00f6zl\u0259ri m\u00fcasir \u0259d\u0259bi dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n \u00fcmumi\u015fl\u0259k v\u0259 yaxud v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q h\u00fcququ qazanm\u0131\u015f s\u00f6zl\u0259rimizl\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyilmi? \u018flb\u0259tt\u0259, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sad\u0259c\u0259 olaraq, yaln\u0131z arzu v\u0259 ist\u0259k, xalq\u0131m\u0131z\u0131n minillikl\u0259rin d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n b\u0259ri inki\u015faf ed\u0259-ed\u0259, t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259-t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259, sabitl\u0259\u015f\u0259-sabitl\u0259\u015f\u0259 g\u0259l\u0259n ana dilimiz\u0259 &#8211; milli s\u0259rv\u0259timiz\u0259 \u00fcmumxalq m\u00f6vqeyind\u0259n, \u00fcmumxalq m\u0259nafeyi bax\u0131m\u0131ndan yana\u015fmaq, dilimizin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 qeydin\u0259 qalmaq laz\u0131md\u0131r. Bu is\u0259, ham\u0131m\u0131z\u0131n, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ziyal\u0131lar\u0131n v\u0259 jurnalistl\u0259rin \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259si olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki ana dilimiz xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s milli s\u0259rv\u0259tidir. \u00dcmumxalq s\u0259rv\u0259tin\u0259 is\u0259 xor baxmaq, onu korlamaq, m\u0259nas\u0131 d\u0259qiq ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259y\u0259n al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rl\u0259 &#8220;zibill\u0259m\u0259k&#8221; olmaz.<br \/>\u0130ndi d\u0259 yuxar\u0131da qeyd olunan s\u00f6zl\u0259rin dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259 m\u0259qamlar\u0131na v\u0259 onlar\u0131n \u015f\u0259rhin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq: Birincisi, &#8220;prioritet&#8221; s\u00f6z\u00fc dilimizin t\u0259l\u0259ff\u00fcz normalar\u0131na \u00e7ox \u00e7\u0259tin uy\u011funla\u015f\u0131r, ifad\u0259 etdiyi m\u0259zmun is\u0259 tam v\u0259 d\u0259qiqliyi il\u0259 ayd\u0131n olmur. &#8220;Prioritet&#8221; s\u00f6z\u00fc rus dilind\u0259 h\u0259r yerd\u0259 c\u0259m hal\u0131nda i\u015fl\u0259nir, ki\u015fi cinsini bildirir, onun ifad\u0259 etdiyi m\u0259na elmd\u0259 k\u0259\u015ff v\u0259 ixtira sah\u0259l\u0259rin\u0259 aid olub, \u0259d\u0259bi dilimizd\u0259 is\u0259 &#8220;birincilik&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 bildirir. Az\u0259rbaycan dilinin m\u0259tnl\u0259rind\u0259 is\u0259, bu ifad\u0259l\u0259rin he\u00e7 biri elm sah\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar i\u015fl\u0259nm\u0259yibdir.<br \/>\u0130kincisi, yuxar\u0131da &#8220;prioritet&#8221; s\u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan ifad\u0259l\u0259ri ana dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ets\u0259k birinci ifad\u0259 &#8220;birincilik m\u00f6vzu&#8221;, ikinci ifad\u0259 &#8220;birincilik istiqam\u0259t&#8221;, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ifad\u0259 &#8220;birincilik m\u00f6vqe&#8221;, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ifad\u0259 &#8220;birincilik m\u0259s\u0259l\u0259&#8221;, be\u015finci ifad\u0259 &#8220;birincilik proqram&#8221;, alt\u0131nc\u0131 ifad\u0259 &#8220;birincilik m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib&#8221; kimi m\u0259zmunsuz v\u0259 g\u00fcl\u00fcnc m\u0259nalar k\u0259sb etmi\u015f olar. Bu ifad\u0259l\u0259rd\u0259n ilk be\u015f ifad\u0259 \u0259d\u0259bi dilimizin leksik, \u00fcslubi normalar\u0131na uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259sb etdiyi m\u0259na v\u0259 m\u0259zmun da oxucuya v\u0259 dinl\u0259yiciy\u0259 tam m\u0259nas\u0131 il\u0259 \u00e7atm\u0131r&#8230; Alt\u0131nc\u0131 ifad\u0259nin ana dilimizd\u0259ki m\u0259zmunu is\u0259, anla\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 dilimizin qaydalar\u0131na uy\u011fundur. Odur ki, dilimizd\u0259 &#8220;birincilik m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib&#8221; ifad\u0259si ola-ola &#8220;prioritet m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib&#8221; ifad\u0259sinin i\u015fl\u0259dilm\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir l\u00fczum yoxdur.<br \/>Yaxud, ist\u0259r televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rinin m\u0259tnl\u0259rind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00f6z\u0259l m\u0259tbuat orqanlar\u0131n\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 tez-tez \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tapan &#8220;kritik&#8221; s\u00f6z\u00fc m\u0259tnin m\u0259zmununa uy\u011fun olmayan yerl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259dilir. M\u0259lumdur ki, rus dilind\u0259 &#8220;kritik&#8221; t\u0259nqid\u00e7i m\u0259nas\u0131n\u0131, &#8220;kriti\u00e7eskiy&#8221; s\u00f6z\u00fc is\u0259 insan\u0131n hal-v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan &#8220;\u00e7ox \u00e7\u0259tin, a\u011f\u0131r, qorxulu, b\u00f6hranl\u0131&#8221; m\u0259nalar\u0131n\u0131 bildirir. Televiziya verili\u015fl\u0259rind\u0259 is\u0259 tez-tez &#8220;S\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tin kritikdir&#8221; kimi sad\u0259 c\u00fcml\u0259l\u0259ri \u00e7ox alud\u0259\u00e7ilikl\u0259 t\u0259krar edirl\u0259r. Bu c\u00fcml\u0259d\u0259 is\u0259, \u00fcslub v\u0259 m\u0259ntiqi bax\u0131mdan &#8220;kritik&#8221; s\u00f6z\u00fc yersiz i\u015fl\u0259dilmi\u015fdir. H\u0259min c\u00fcml\u0259ni \u0259d\u0259bi dilimiz\u0259 \u00e7evirs\u0259k, onda &#8220;S\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259nqid\u00e7idir&#8221; kimi \u00e7ox g\u00fcl\u00fcnc bir ifad\u0259 alm\u0131\u015f olar\u0131q. Dem\u0259li, h\u0259min c\u00fcml\u0259d\u0259 &#8220;kritik&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n yox, rus dilind\u0259 sif\u0259t bildir\u0259n &#8220;kriti\u00e7eskiy&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, yuxar\u0131da qeyd olunan c\u00fcml\u0259 &#8220;S\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tin kritikdir&#8221; kimi yox, \u0259d\u0259bi dilimizin \u00fcslubi normalar\u0131na v\u0259 m\u0259ntiqi m\u0259zmununa, m\u0259nas\u0131na g\u00f6r\u0259, &#8220;S\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tin b\u00f6hranl\u0131d\u0131r (\u00e7ox \u00e7\u0259tindir, a\u011f\u0131rd\u0131r, qorxuludur)&#8221; kimi c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunmal\u0131 idi.<br \/>Yaxud, televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rind\u0259 tez-tez s\u0259sl\u0259n\u0259n &#8220;proqram\u0131n xronikas\u0131&#8221; ifad\u0259si dilimizd\u0259 &#8220;proqram\u0131n x\u00fclas\u0259si&#8221; kimi verilm\u0259lidir. \u0130st\u0259r b\u0259zi m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda, i\u0259st\u0259rs\u0259 d\u0259 televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 idar\u0259l\u0259rin ad\u0131 d\u00fczg\u00fcn verilmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Ba\u015f D\u00f6vl\u0259t Yol Polis \u0130dar\u0259si&#8221; \u00fcslubi v\u0259 m\u0259ntiqi bax\u0131mdan d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min ifad\u0259d\u0259ki &#8220;Ba\u015f&#8221; s\u00f6z\u00fc &#8220;D\u00f6vl\u0259t&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l yox, &#8220;Yol&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l i\u015fl\u0259nm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki &#8220;Ba\u015f&#8221; s\u00f6z\u00fc &#8220;D\u00f6vl\u0259t&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn yox, &#8220;Yol Polis \u0130dar\u0259si&#8221; ifad\u0259sinin t\u0259yini funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. Odur ki, h\u0259min d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin ad\u0131 bel\u0259 yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r: &#8220;D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f Yol Polis \u0130dar\u0259si&#8221;.<br \/>Yaxud, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin X\u0259tai raoynu \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n &#8220;Neft\u00e7il\u0259r&#8221; x\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n binas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 iri h\u0259rfl\u0259rl\u0259 bel\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: &#8220;M\u0259rk\u0259zi Neft\u00e7il\u0259r X\u0259st\u0259xanas\u0131&#8221;. Bu ifad\u0259 d\u0259 h\u0259m \u00fcslubi, h\u0259m d\u0259 m\u0259ntiqi bax\u0131mdan n\u00f6qsanl\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu ifad\u0259d\u0259ki &#8220;M\u0259rk\u0259zi&#8221; s\u00f6z\u00fc &#8220;Neft\u00e7il\u0259r&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u0259 yox, \u201cX\u0259st\u0259xana\u201d s\u00f6z\u00fcn\u0259 aiddir v\u0259 onun t\u0259yini funksiyas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Odur ki, h\u0259min ifad\u0259 \u0259d\u0259bi dilimizin \u00fcslubi normalar\u0131na v\u0259 m\u0259ntiqi m\u0259zmununa g\u00f6r\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r: &#8220;Neft\u00e7il\u0259rin M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanas\u0131&#8221;.<br \/>Radio verili\u015fl\u0259rinin m\u0259tnl\u0259rind\u0259 &#8220;geni\u015f fikir m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 a\u00e7\u0131q diskusiya \u015f\u0259raitind\u0259&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan radiosunun radio anonsu efird\u0259dir&#8221; kimi ifad\u0259l\u0259r s\u0259sl\u0259nmi\u015fdir. Ham\u0131ya yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur ki, m\u00fcasir \u0259d\u0259bi dilimiz \u0259n b\u0259sit, \u0259n inc\u0259 fikir v\u0259 m\u0259tl\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015flanm\u0131\u015f \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b, \u0259n m\u00fcc\u0259rr\u0259d fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259ri ifad\u0259 etm\u0259k iqtidar\u0131ndad\u0131r. Bu m\u0259nada, h\u0259r bir fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259 ist\u0259r efir verili\u015fl\u0259rinin, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u0259tbuat orqanlar\u0131n\u0131n dilind\u0259 ham\u0131n\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259r sad\u0259, ayd\u0131n, d\u0259qiq, kamil, r\u0259van, s\u0259lis, elmi v\u0259 m\u0259ntiqi c\u0259h\u0259td\u0259n sad\u0259 v\u0259 \u00fcmumi\u015fl\u0259k ifad\u0259l\u0259r v\u0259 c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259 dinl\u0259yicil\u0259r\u0259 v\u0259 oxuculara \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu bax\u0131mdan, yuxar\u0131da qeyd olunan birinci ifad\u0259 &#8220;geni\u015f fikir m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 a\u00e7\u0131q m\u00fczakir\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259&#8221;, ikinci ifad\u0259 is\u0259, &#8220;Az\u0259rbaycan radiosunun radiox\u00fclas\u0259si efird\u0259dir&#8221; kimi efird\u0259 s\u0259sl\u0259nm\u0259lidir. <br \/>Sevindirici hald\u0131r ki, t\u0259z\u0259c\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f \u0130ctimai televiziya el\u0259 ilk verili\u015fl\u0259rind\u0259n ana dilimizin safl\u0131\u011f\u0131 namin\u0259 onun qorunmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bu verili\u015fl\u0259rd\u0259, dem\u0259k olar ki, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu&#8221;na \u0259m\u0259l olunmas\u0131 a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<br \/>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 b\u0259zi m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 idar\u0259l\u0259rin ad\u0131 da ixtisarla d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131lmay\u0131b. D\u0259rd d\u0259 budur ki, bu n\u00f6qsanlar\u0131 n\u0259 b\u0259zi m\u0259tbuat orqanlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131, n\u0259 d\u0259 televiziya v\u0259 radio jurnalistl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr. H\u0259tta, bu n\u00f6qsanlar\u0131 oldu\u011fu kimi t\u0259krar edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Az\u0259riqaz&#8221; kimi yaz\u0131r v\u0259 efird\u0259 s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259, dilimizin qaydalar\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ixtisarla yaz\u0131lan s\u00f6z &#8220;Az\u0259rqaz&#8221; kimi yaz\u0131lmal\u0131 v\u0259 efird\u0259 s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259lidir.<br \/>Bu qeydl\u0259rin &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetind\u0259 \u00e7ap olunmas\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n alt\u0131 il\u0259 yax\u0131n bir vaxt ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, h\u0259l\u0259lik bu bar\u0259d\u0259 n\u0259 M\u0259tbuat \u015euras\u0131, n\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar \u00f6z s\u00f6zl\u0259rini dem\u0259yibl\u0259r. Y\u0259qin ki&#8230;<br \/>Ham\u0131ya yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur ki, h\u0259r bir m\u00fcst\u0259qil v\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas atributlar\u0131ndan birini d\u00f6vl\u0259t dili t\u0259\u015fkil edir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131&#8221;n\u0131n 21-ci madd\u0259si &#8220;D\u00f6vl\u0259t dili&#8221; adlan\u0131r. Bu madd\u0259d\u0259 konkret olaraq deyilir: &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edir&#8221;. (Madd\u0259 21, b\u0259nd 1). Dem\u0259li, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r bir gu\u015f\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn r\u0259smi t\u0259dbirl\u0259r &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezident Aparat\u0131nda da, Milli M\u0259clisin sessiyalar\u0131nda da, Respublika nazirlikl\u0259rinin v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259l\u0259rinin kollegiya iclaslar\u0131nda da, \u0130cra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n iclaslar\u0131nda da, Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 \u0130nstitutlar\u0131n\u0131n v\u0259 Ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin Elmi \u015euralar\u0131nda da, Orta ixtisas v\u0259 orta \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin Pedaqoji \u015euralar\u0131n\u0131n iclaslar\u0131nda da, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259s\u0259rr\u00fcfat m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin iclaslar\u0131nda da, siyasi partiyalar\u0131n v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n qurultay, konfrans v\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259, d\u00f6vl\u0259tin daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tinin xalqa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda ba\u015fl\u0131ca rol oynayan h\u0259mkarlar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n iclaslar\u0131nda da, bir s\u00f6zl\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259n ki\u00e7ik v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck idar\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00fcmumi \u00fcnsiyy\u0259t dili &#8211; d\u00f6vl\u0259t dili &#8211; Az\u0259rbaycan dili olmal\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin, respublikam\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 aras\u0131nda da \u00fcmumxalq \u00fcnsiyy\u0259t dili, m\u0259i\u015f\u0259t dili d\u0259 Az\u0259rbaycan dili olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar ist\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq qanunlar\u0131n t\u0259l\u0259bind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir&#8230;<br \/>Lakin b\u0259zi d\u00f6vl\u0259t idar\u0259l\u0259rinin v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rliyi &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131n\u0131n &#8220;D\u00f6vl\u0259t dili&#8221; madd\u0259sin\u0259 riay\u0259t etmir, ana dilimizin &#8220;d\u00f6vl\u0259t dili&#8221; statusunu unudur, onun ham\u0131l\u0131qla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 z\u0259ruri \u015f\u0259rait yaratm\u0131r, b\u0259lk\u0259 d\u0259, bil\u0259r\u0259kd\u0259n bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r. Respublikam\u0131z\u0131n Ali qanununa soyuqqanl\u0131l\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259r\u0259, onun t\u0259l\u0259bl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcbariz\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki ana dili \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t statusunu qoruyub saxlamal\u0131d\u0131r. Dilimizin daha da z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si, s\u0259lisl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunu \u00f6z do\u011fma dilini \u0259srl\u0259rl\u0259 yad t\u0259sirl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qoruyub bu g\u00fcnk\u00fc s\u0259viyy\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaran xalq t\u0259l\u0259b edir, onun Ali qanunu &#8211; Konstitusiyas\u0131 t\u0259l\u0259b edir&#8230;<br \/>Burada xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6rk\u0259mli o\u011flu, t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadimi, h\u0259rbi s\u0259rk\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u0259\u015fhur \u015fair \u015e.\u0130.X\u0259tainin bir k\u0259lam\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r. O, g\u0259ncl\u0259rimiz\u0259 n\u0259sih\u0259tind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r: &#8220;V\u0259t\u0259nin bir ovuc torpa\u011f\u0131n\u0131 bir ovuc altundan, dilimizin bir k\u0259lm\u0259sini bir \u00f6l\u00e7\u00fc m\u00fcc\u0259fh\u0259rd\u0259n \u00fcst\u00fcn bildim. Dilimizin v\u0259 V\u0259t\u0259nimizin \u0259b\u0259diyy\u0259n ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni etdim. M\u0259ni l\u0259n\u0259tl\u0259 yad etm\u0259yin! Yax\u015f\u0131 n\u0259 etdims\u0259 davam etdirin, x\u0259talar\u0131m\u0131 t\u0259krar etm\u0259yin&#8230; Atalar siz\u0259 \u00fc\u00e7 \u0259man\u0259t qoyublar: Dilimiz, Qeyr\u0259timiz, V\u0259t\u0259nimiz!&#8221;<br \/>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu, d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli siyas\u0259t\u00e7isi v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadimi, respublikam\u0131z\u0131n sabiq prezidenti H.\u018f.\u018fliyev d\u0259 h\u0259yat\u0131 boyu \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 bu devizl\u0259ri \u0259sas tutmu\u015fdur. O, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin birinci formunda demi\u015fdir: &#8220;M\u0259n g\u0259ncl\u0259rimiz\u0259 bu t\u00f6vsiy\u0259ni verir\u0259m&#8230; \u00f6z ana dilimizi, Az\u0259rbaycan dilini m\u0259nims\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r, bu dild\u0259 yax\u015f\u0131 dan\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r, bu dili ana dili kimi duymaq laz\u0131md\u0131r, bu dili sevm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00d6z dilini bilm\u0259y\u0259n, \u00f6z dilini sevm\u0259y\u0259n adam \u00f6z tarixini yax\u015f\u0131 bil\u0259 bilm\u0259z&#8221;. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu m\u00fcdrik k\u0259lamlar\u0131 d\u0259rind\u0259n duymayan, d\u0259rk etm\u0259y\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar aras\u0131nda r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n h\u0259m yuxar\u0131, h\u0259m d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 manqalar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259s\u0259rr\u00fcfat idar\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259dir. Lakin&#8230;Lakin?..<br \/>Burada yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, dil m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir fakt\u0131 da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. Biz 21 oktyabr v\u0259 6 noyabr 1997-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti H.\u018f.\u018fliyev c\u0259nablar\u0131na iki d\u0259f\u0259 teleqramla m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdik. Birinci teleqramda deyilirdi: &#8220;Bak\u0131. Prezident aparat\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev c\u0259nablar\u0131na. M\u0259ni xidm\u0259ti v\u0259zif\u0259m v\u0259 elmi-pedaqoji probleml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq, q\u0259bul etm\u0259yinizi xa\u015fhi\u015f edir\u0259m. Filologiya elml\u0259ri doktoru, professor M\u0259d\u0259d Namaz o\u011flu \u00c7obanov. Bak\u0131 Ali H\u0259rbi D\u0259niz\u00e7ilik M\u0259kt\u0259binin &#8220;Dill\u0259r&#8221; kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri&#8221;. (21.10.1997)<br \/>\u0130kinci teleqramda is\u0259 yaln\u0131z &#8220;\u0130kinci d\u0259f\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir\u0259m&#8221; c\u00fcml\u0259si art\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>Bizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, biz\u0259 \u0259n \u00e7ox t\u0259sir ed\u0259n odur ki, bizim do\u011fma ana dilimizd\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u0259ktublar\u0131m\u0131za indiki \u015f\u0259raitd\u0259 Rabit\u0259 Nazirliyinin po\u00e7t \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n rus dilind\u0259 cavablar g\u00f6nd\u0259rilir. H\u0259min cavablar\u0131 oldu\u011fu kimi oxucu k\u00fctl\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram. Birinci teleqram\u0131n prezident aparat\u0131nda q\u0259bul edilm\u0259si haqq\u0131nda cavab teleqram\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: <br \/>&#8220;21-10-1, \u00c1\u00e0\u00ea\u00f3 66-36 \u00c1\u00c2\u00c2\u00cc\u00d3 &#8211; \u00f4\u00e8\u00eb\u00ee\u00eb\u00ee\u00e3\u00e8\u00f7. \u00f4\u00e0\u00ea. \u00d7\u00ee-\u00e1\u00e0\u00ed\u00ee\u00e2\u00f3. \u00d2\u00e5\u00eb. 18-12 21-10 \u00c0\u00eb\u00e8\u00e5\u00e2\u00f3 \u00e2\u00f0\u00f3\u00f7\u00e5\u00ed\u00e0 21-10 15 -00 \u00ee\u00e1\u00f8\u00e8\u00e9 \u00ee\u00f2\u00e4\u00e5\u00eb \u00ef\u00f0\u00e5\u00e7\u00e8\u00e4\u00e5\u00ed\u00f2\u00f1\u00ea\u00ee\u00e3\u00ee \u00e0\u00ef\u00ef\u00e0\u00f0\u00e0\u00f2\u00e0&#8221;.<br \/>(&#8220;21-10-1, Baku 66-36 BVVMU &#8211; filoloqi\u00e7. fak. \u00c7obanovu. Tel. 18-12 21-10 Alievu vru\u00e7ena 21-10 15 -00 ob\u015fiy otdel prezidentskoqo apparata&#8221;.)<br \/>Prezident aparat\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu cavab m\u0259ktubundan ayd\u0131n olur ki, aparat\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259ktublar\u0131na bigan\u0259likl\u0259 yana\u015f\u0131rlar. H\u0259tta, \u00f6zl\u0259rini \u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131b, v\u0259t\u0259nda\u015flardan al\u0131nm\u0131\u015f m\u0259ktublar\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxuyub onun m\u0259zmunu il\u0259 tan\u0131\u015f olmam\u0131\u015f t\u0259l\u0259sik yar\u0131 do\u011fru, yar\u0131 s\u0259hv cavab yazmaqla v\u0259zif\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetirmi\u015f hesab edirl\u0259r. Birincisi, bizim teleqramda &#8220;filologiya fak\u00fclt\u0259si&#8221; ifad\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131 halda cavab teleqram\u0131nda &#8220;filoloqi\u00e7. fak.&#8221; ifad\u0259si il\u0259 cavab yaz\u0131rlar. \u0130kincisi, onlar d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r ki, Bak\u0131 Ali H\u0259rbi D\u0259niz\u00e7ilik M\u0259kt\u0259bind\u0259 &#8220;filologiya fak\u00fclt\u0259si&#8221; haradan ola bil\u0259r? H\u0259rbi s\u0259n\u0259t hara, filologiya hara?..\u0130kinci teleqram\u0131n Prezident Aparat\u0131nda q\u0259bul edilm\u0259si haqq\u0131nda cavab teleqram\u0131nda yaz\u0131rlar:<br \/>&#8220;\u00c1\u00e0\u00ea\u00f3 66-11502. \u00c1\u00c2\u00c2\u00cc\u00d3 \u00ef\u00f0\u00ee\u00f4 \u00d7\u00ee\u00e1\u00e0\u00ed\u00ee\u00e2\u00f3 18-4 6-11 \u00c0\u00eb\u00e8\u00e5\u00e2\u00f3 \u00e2\u00f0\u00f3\u00f7\u00e5\u00ed\u00e0 6-11 17-55 \u00ee\u00e1\u00f8\u00e8\u00e9 \u00ee\u00f2\u00e4\u00e5\u00eb \u00ef\u00f0\u00e5\u00e7\u00e8\u00e4\u00e5\u00ed\u00f2-\u00f1\u00ea\u00ee\u00e3\u00ee \u00e0\u00ef\u00ef\u00e0\u00f0\u00e0\u00f2\u00e0 \u00f2\u00e5\u00eb\u00e5\u00e3\u00f0\u00e0\u00f4\u00e8\u00f1\u00f2\u00ea\u00e0 &#8211; \u00d0\u00e0\u00f1\u00f3\u00eb\u00ee\u00e2\u00e0&#8221;.<br \/>&#8220;Baku 66-11502. BVVMU prof \u00c7obanovu 18-4 6-11 Alievu vru\u00e7ena 6-11 17-55 ob\u015fiy otdel prezidentskoqo apparata teleqrafistka &#8211; Rasulova&#8221;.<br \/>Prezident aparat\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z x\u0259b\u0259rdarl\u0131q teleqram\u0131n\u0131n h\u0259r ikisinin rus dilind\u0259 yaz\u0131lmas\u0131 bir yana, acnacaql\u0131 c\u0259h\u0259ti odur ki, h\u0259m m\u0259ntiqsiz, h\u0259m d\u0259 savads\u0131z yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu oxucular \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 maraql\u0131 olar. G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu teleqramlar\u0131 haz\u0131rlayan \u015f\u0259xs kimdir? Onun Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 varm\u0131? \u018fg\u0259r, o, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131d\u0131rsa, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s qanununa &#8211; Konstitusiyas\u0131na v\u0259 onun &#8220;D\u00f6vl\u0259t dili&#8221; adlanan 21-ci madd\u0259sin\u0259 &#8211; ana dilimizin d\u00f6vl\u0259t dili statusuna bigan\u0259lik g\u00f6st\u0259rir? Respublikam\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f teleqramlara niy\u0259 rus dilind\u0259 cavab haz\u0131rlay\u0131r&#8230; Niy\u0259?&#8230; Yoxsa, b\u0259zi b\u00fcrokratlar &#8220;b\u0259lk\u0259 d\u0259 qaytard\u0131lar&#8221; laylas\u0131ndan h\u0259l\u0259 oyanmay\u0131blarm\u0131?&#8230;<\/p>\n<p>Bizim ham\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259si is\u0259, M\u00fcst\u0259qil D\u00f6vl\u0259timizin r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dilini, ana dilimizi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli s\u0259rv\u0259tini g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qorumaqdan ibar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki &#8220;\u00d6z mill\u0259tini \u0259b\u0259di saxlamaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00f6z ana dill\u0259rini saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar v\u0259 o dild\u0259 elm v\u0259 f\u0259nni \u00f6vladi &#8211; mill\u0259t\u0259 verm\u0259lidirl\u0259r&#8221;. (&#8220;K\u0259\u015fk\u00fcl&#8221; q\u0259zetind\u0259n. XIX \u0259srin 80-ci ill\u0259ri).<\/p>\n<p><b>M\u0259d\u0259d \u00c7OBANOV,<br \/>Nyu-York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, <br \/>filologiya elml\u0259ri doktoru, professor.<br \/>\u00abAz\u0259rbaycan\u00bb q\u0259zeti, 2001.<\/b><\/p>\n<p>ZiM.Az<\/p>\n<p> Mu\u0259llif huquqlar\u0131 qorunur. <\/p>\n<p>    M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad mutl\u0259qdir.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><script src=\"http:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/all.js#xfbml=1\"><\/script><br \/>\n<br \/>[ad_2]<br \/>\n<br \/><a href=\"http:\/\/zim.az\/elm\/humanitar\/6476-db-dlmz-xalqimizin-mll-srvtdr.html\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] Bu ba\u015fl\u0131q bizim &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetinin 26 fevral 2000-ci il tarixli say\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015f eyni adl\u0131 m\u0259qal\u0259mizd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4590,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti","wpcat-1-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yurd.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}