ŞƏFA İBRAHİM – 1980-ci il iyulun 7-də Şəki rayonunun Baş Layısqı kəndində anadan olub. 1987-ci ildə Baş Layısqı kənd orta məktəbinin 1-ci sinfinə gedib. 1995-ci ildə natamam orta təhsilini bitirib və Şəki Pedaqoji Texnikumuna daxil olub. 1999-cu ildə həmin texnikumu – indiki Şəki Pedaqoji Kollecini müvəffəqiyyətlə bitirib. Doğulduğu kənddə müəllim işləyib.
Hazırda Bakıda yaşayır.
Ailəlidir. İki övladı var.
Şəfa İbrahim orta məktəb illərindən bədii yaradıcılıqla da məşqul olur. Şeirləri və hekayələri ilk dəfə “ZiM.Az” və “Zirve.info” saytlarında, “Borçalı”, “Şərqin səsi”, “Elm və Təhsil” qəzetlərində, daha sonra isə “Canım Azərbaycanım”, “Odlar Yurdu”, “Vətən”, “Turan”, “Buta”, “Ziya”, “Zirvə”, “Zirvəyə ucalanlar”, “Zəfər”, “Zəfəri qazananlar”, “Müəllimlərimiz”, “Heydər Zirvəsi”, “İlham çeşməsi”, “Şam işığı”, “20 Yanvar – Qan yaddaşı”, “Xocalı – əsrin faciəsi”, “Gənc istedadlar” və s. ədəbi məcmuələrdə dərc olunub.
“Borçalı” nəşriyyatı tərəfindən çap olunmuş “Dünya analarla gözəldir” (2025) və “Yaşıl qaşlı üzük” (2026) adlı iki kitabın müəllifidir.
Biz də Şəfa xanıma yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq və aşağıda onun bir hekayəsini dəyərli oxucularımıza təqdim edirik!..
Müşfiq BORÇALI,
ZiM.Az
İKİ MƏRTƏBƏLİ EV
(Hekayə)
Sərt qış. Gecə səhərə kimi yağan qar az qalsın bir metrə çatırdı. Ağ yorğanın altında qalan torpaq donmuş, küçələr buz bağlamışdı. Evlərin damından sallanan buz qılınca bənzəyirdi.
Qış tətilinə gələn Əsmər nənəsini doyunca görmək imkanı tapmışdı. Telli nənə də nəvəsinin gəlişinə çox sevinirdi. Yetmiş beş yaşı olan bu qadın çox ağır həyat yaşamışdı. Həyat yoldaşını tez itirmişdi. Tək övladı oğan oğlunu avtomobil qəzasında itirmişdi. Əsmər oğlunun yadigarı idi. Gəlini Əsməri qoyaraq ərə getmişdi. Telli nənə Əsməri bir dəstə gül kimi bəsləyərək böyütmüşdü. Ona yetim olduğunu hiss etməyə qoymamışdı. Əsmər məktəbi bitirdikdən sonra nənəsini tərk etməli oldu. Ali təhsil almaq üçün şəhərə getdi. Telli nənə tək yaşayır, Əsmərin gəlməsi üçün günləri sayırdı. Səbirlə nəvəsini gözləyir, yollara baxırdı. Axır vaxtlar nənənin səhhəti çox pozulmuşdu. Özünü pis hiss edir, ancaq Əsmərə heçnə demirdi. Telli nənə iki mərtəbəli evin demək olar ikinci mərtəbəsinə heç qalxmırdı. Neçə vaxtlar idi yükə yığılmış yorğan-döşək baxımsız qalmışdı. Böyük ev altı otaqdan ibarət idi. Böyük həyəti var idi. Həyətdə meyvə ağacları və gül kolları var idi. Gül kolları da neçə vaxt idi baxımsız qalmışdı. Telli nənə bu qışın onun üçün axırıncı qış olduğunu elə bil hiss edirdi. Nəvəsindən heç doymurdu. Elə hey onun üzünə baxırdı. Əsmər də əlindən gələn qədər nənəsinə qulluq edirdi. Ancaq yaş özünü göstərirdi. Tənginəfəslik qadını əldən salırdı. Öskürəyi kəsmir, dizlərindəki şiddətli ağrılar onu yatmağa qoymurdu. Ancaq nənə bütün bunları narahat olmasın deyə Əsmərə demirdi. Yüngül soyuqdəymədir, keçib gedəcək deyirdi.
Tətil sona yetdi. Əsmər nənəsi ilə vidalaşaraq getdi. Ancaq o, bilmirdi ki, nənə ilə son görüşüdür. Nənə yaşlıda olsa Əsmər heç vaxt onun öləcəyini düşünmürdü. Elə bilirdi nənəsi onu tək qoyub gedə bilməz. Əsmər bu həyatın nə qədər amansız olduğunu hələ bilmirdi.
Əsmər getdikdən on gün sonra nənənin ölüm xəbərini aldı. Əsmər yalnız bu gün yetim olmağını, tək qalmağını hiss etdi. Nənəsi üçün çox ağladı. Ancaq bu hönkürtülər heç nəyi dəyişmədi. Hava qaraldı. Nənəsini dəfn edən kənd sakinləri ikibir-üçbir dağılışıb getdilər. Ən yaxın qonşular qaldı. Əsmər yas bitdikdən sonra qapıları qıfıllayıb çıxdı kənddən. Artıq onu kəndə bağlayan heç nə qalmamışdı. Böyük iki mərtəbəli ev boş qaldı. Telli nənənin həyat yoldaşı Kərim babanın min bir əziyyətlə tikdiyi ev indi dəyərsiz görünürdü. Bu evdən daha nə Telli nənənin səsi, nə də Əsmərin gülüşü eşidiləcəkdi.
Sərt qış öz yerini bahara vermişdi. Artıq havalar isinməyə başlamışdı. Əsmər kəndə gəlmişdi. Nənəsinin qəbrini ziyarət etməyə. Tək bir dəfə nənəsini yuxuda görmüşdü. Lakin bu yuxunu yoza bilmədi. Bəlkə də əhəmiyyət vermədi. Əsmər yuxulara heç inanmazdı. Əsmər yuxuda gördü ki, böyük iki mərtəbəli evləri yanır. Telli nənə kənardan baxıb ağlayır. Əsmərsə kənarda dayanıb, yanında da bir oğlan var. Heç kim də köməyə gəlmir. Əsmər yuxudan oyanıb, əl-üzünü yudu. bir neçə gündən sonra yuxunu unutdu. Ancaq nənəsini hər gün xatırlayırdı.
Əsmər kənddə bir gün qaldı. Nənəsinin başdaşına söykənib hönkürtü ilə ağladı. Nənəsi kədərli gözləri ilə Əsmərə baxırdı. Sanki nəsə demək istəyirdi. Qəbirstanlıqdan çıxanda Əsmər dayanıb geri döndü. Bir də nənəsinə baxdı. Baxışları toqquşdu sanki. Əsmər kənddən şəhərə gəldi. Bir müddət sonra həyatı axarına düşmüşdü. Axırıncı krusda idi. Düşünürdü ki, oxuyub sonra işləyər. Öz həyatını qurar. Ən kəskin ehtiyaclarını qarşılamaq üçün pul qazanar. Öz yarını taparsa əlbəttə ailə qurar. Tək qaldığı üçün həyatdan əlini üzməməlidir. Çalışmalıdır və hamı kimi yaşamalıdır. Bunun üçünsə əlindən gələni etməlidir.
Əsmərin kirayə qaldığı həyətə bu gün bir ailə köçdü. Ata, ana vı iki balaca qızları. Sakit bir ailə idi. Kişi işləyirdi. Ana qızları ilə evdə olurdu. Sarıbəniz bu qadın sakit təbiətli biri idi. Danışmağı sevməzdi. Qızları əksinə şən və dəcəl idilər. Həyətdə bütün günü qaçışırdılar. İki ay idi ki, artıq bir həyətdə yaşayırdılar. Bu gün ailəyə deyəsən bir oğlan qonaq gəlmişdi. Üç gün sonra Əsmər yenə oğlanı həyətdə gördü. Orta boylu, dolu bədənli, qıvrım saçlı bir oğlan idi. Əsmərlə salamlaşdı və tez söhbətə keçdi. Harda oxuduğunu, kim olacağını soruşdu. İstiqanlı oğlandı, Əsmər düşündü. Yavaş-yavaş bir-birinə alışmağa başladılar. Bir gün Kənan ona təklif etdi ki, gəzməyə çıxsınlar. Birlikdə xeyli dolaşdılar. Söhbət etdilər hər ikisi gələcək planlarından danışdı. Axşam geri döndürlər. Səhəri gün Kənan getdi.
Əsmər hiss etdi ki, Kənan üçün darıxır. Təzəcə tanıdığı bu adam üçün darıxmaq? Çox qəribə idi. Əsmər bəlkə də tək-tənha qaldığı üçün bu boşluğu doldurmaq istəyirdi. Bir aydan sonra Kənan yenə gəldi. Artıq münasibətləri daha isti, daha yaxın idi. Əsmər deyəsən qəlbindəki boşluğu doldurmaq üçün tələsirdi. Kənan heç nəyə tələsməyən, zarafatçıl, hərəkətlərini yüz ölçüb bir biçən adam idi. Gözlərində hər adamın başa düşə bilməyəcəyi bir hiyləgərlik gizlənmişdi. Elə bil baxışlarından hərdən od çıxırdı.
Kənan hər gün Əsməri aparır, onu gözləyir dərsdən çıxandan sonra evə gətirirdi. Əsmər özünü necə xoşbəxt hiss edirdi ilahi! Kənan Əsmər haqqında hər şeyi bilirdi. Nənəsi, kənddə iki mərtəbəli ev və kimsəsiz olduğunu. Kənanın ilk hədəfi Əsmərin evini görmək, beynində bu evi neçiyə sata bilmək, nə qədər məbləğ edəcəyini hesablamaq idi.
Bir gün Kənan Əsmərə dedi ki, nənəsi yadına düşür, onu ziyarət etmək istəyirmi? Əsmər kövrəldi. Kənan dedi ki, həftə sonu onu apara bilər. Beləliklə qərara aldılar ki, kəndə getsinlər. Sonra Kənan Əsmərə gələcək planlarından danışdı. Oxuyub qutaran kimi evlənərik. Bunun üçün bizə ev lazımdır. Kirayə qala bilmərik. Çünki uşaqlarımız olacaq. Dolanacaq üçün mən bir dükan açaram. Biz xoşbəxt, qayğısız yaşayarıq. Bütün bunları dinləmək necə də xoş idi. Kənan Əsməri özünə tam inandırmışdı. Qız oğlana elə sədaqətlə bağlı idi ki.
Həftəsonu çatdı. Onlar Əsmərin doğulub boya-başa çatdığı kəndə gəldilər. Əvvəl nənəsini görmək istədi Əsmər. Sonra evlərinə gəldilər. Böyük həyət iki mərtəbəli ev Kənanın gözünü tutdu. Hər mərtəbədə üç otaq var idi. Otaqları çox böyük idi. Əşyalarda yaxşı qalmışdı. Kənan Əsmərə dedi ki, kimsə yaşamadığı üçün gözəl ev əvvəl-axır uçub töküləcək. Baxımsız qalacaq. Onlarda kənddə yaşa bilməzlər. Çünki uşaqlarını şəhərdə böyüdəcəklər. Ancaq bu evi satsalar puluna şəhərdən ev ala bilərlər. Onda tez evlənə də bilərlər. Əsmər xeyli fikirləşdi və razı olduğunu dedi. Kənan özü bu işlə məşğul olacağını söylədi. Qoy Əsmər dərslərindən qalmasın. Birdən Əsmər gülümsədi söylədi ki, qoy Kənan şəhərdə bağçası olan bir ev alsın. Qoy uşaqları bütün günü güllü-çiçəkli bağçada oynasınlar. Onlar da bağçada oturub pürrəngi çay içərək uşaqlara baxsınlar. Razılaşdılar və həmin gün şəhərə qayıtdılar.
Səhər Əsmər dərsə yollandı. Kənan vaxt itirmək istəmədi.. Çox az zaman içərisində evi satmağa nail oldu. Bir gün tələsik gəldi və Əsmərə sənədlərə imza qoymağı xahiş etdi. Bir qəribəlik var idi Kənanda. Nə isə bir günah işləmiş görkəm almışdı. Qohumlarına görünmədi. Sənədləri imzaladıb, tələsik çıxdı. Əsmər Kənanı yola salıb, dərslərini oxumağa başladı. Üç gün keçdi. Bir həftə keçdi. Sonra bir ay keçdi. Əsmər nə olduğunu anlamadı. Kənanın yolunu gözləyirdi. Qohumlarından Kənanı soruşdu. Onlar Kənanı xeyli vaxtdı görmədiklərini söylədilər. Və özləri də buradan köçəcəklərini dedilər. Bura onlar üçün həqiqətən də çox narahat idi. Söylədiklərinə görə iki, ya da üç otaqlı ev kirayələmək istiyirdilər. Əsmər onlara heç nə demədi. Fikirləşdi ki, münasib bir gün əhvalatı onlara danışar. On gün keçdi. Əsmər dərsdən gələndə Kənanın qohumlarının burdan köçdüyünü gördü. İndi o kimdən xəbər alacaqdı? Bəlkə onun başına bir iş gəlib? Görəsən Kənan haradadır, necədir? Bütün bu suallar cavabsız qalmışdı.
Əsmər kənddəki uzaq qohumlarına zəng etmək qərarına gəldi. Salamlaşıb, hal-əhval tutdu. Anasının uzaq qohumu olan Bəsti xala Əsmərdən evi nə üçün satdığını və pulu hara etdiyini soruşdu. Əsmər cavab verdi ki, şəhərdən bağçası olan kiçik bir ev alıb. Əsmər Bəsti xala ilə danışdıqdan sonra, qəribə oldu. Evin satıldığını başa düşdü. Bəs Kənan niyə yoxa çıxıb? Pulları hara edib? Görəsən kimə desin dərdini? Axı hər iş onun razılığı ilə olub. Bütün sənədlərə imza atıb. Əsmər harda səhv etdim deyə düşünür, deyəsən nə baş verdiyini qismən anlayırdı. Ancaq inanmaq istəmirdi. Yox, Kənan gələcək. Biz evlənəcəyik. Biz uşaqlarımızla birlikdə bağçalı evdə yaşayacaq, birgə qocalıb, saçlarımıza dən salacaq, nəvə-nəticə sahibi olacağıq. Axı necə ola bilər ki, Kənan onu tək qoysun. Axı necə ola bilər ki, Kənan onu bu zalım dünyanın əllərinə versin.
Yaz gəlmişdi. Bahar fəsli öz gözəlliklərini yenə gözlər önünə sərmişdi. Havalar isindikcə, insanlar da təbiətdə daha sıx görünməyə başlayır.Təkcə Əsmərdi bu bahardan zövq almayan. Maddi vəziyyəti də getdikcə çox pisləşirdi. Kirayə pulu yığılıb qalmışdı. Bu gün ev yiyəsi ona dedi ki, bir iş var qohumlarında. Öhdəsindən gələ bilərmi? Dərsdən sonra gedib işləsin. Onsuzda bu il ali təhsilini başa vurur. Kirayənin də pulunu ödəmiş olarsan. Özünə əyin-baş alarsan. Ciddi ehtiyacların yığılıb, belə deyib ev yiyəsi onun ayaqqabılarına baxdı. Əsmərin razılaşmaqdan başqa çarəsi yox idi.
Bazar günü ev yiyəsi Nərgiz xala onu özü ilə qohumları evinə apardı. Əsmər yalnız nağıllarda belə ev görmüşdü. Üç qatdan ibarət ev möhtəşəm görünüşü ilə adamı valeh edirdi. Evin xanımı xəstə idi. Xərçəngdən əziyyət çəkirdi. Evdə iki az yaşlı uşaq var idi. Ev sahibi Rəşad bəy evdə yox idi. İşdə idi yəqin ki. Əsmər dərsdən sonra uşaqlara baxmaqda xanıma kömək etməli idi. Münasib məvacib də xoşa gələn idi.
Ertəsi gündən işə başladı. Ailəyə tez alışdı. Uşaqlar da onu sevdi. Rəşad bəy sübh tezdən evdən çıxır, axşam gəlirdi. Əsmər də günorta gəlir axşam evə dönürdü. Az zamanda böyük etimad qazanmışdı.
Rəşad bəy ciddi, ailəcanlı, uzaqgörən bir adam idi. İşgüzarlığı ilə ad qazanmışdı. Bu xüsusiyyətləri onun sərvətinə sərvət qatırdı.Yetəri qədər mal-mülk sahibi olan Rəşad bəy xanımının da qayğısını çəkir, onun bütün arzularını yerinə yetirirdi. Əsmərdən də razı idi. Əsmərin başına gələn əhvalatları da arvadından eşitmişdi. Xanımı Leyla zərif, gözəl, məlum xəstəliklə mübarizə aparmaqdan yorulan, bunlara rəğmən həyatı sevən biri idi.
Bütün mücadilələrə baxmayaraq Leyla xanımı itirdilər. Açılan səhər körpələrə “yetim” damğası vurdu. Acımadan, xiffət çəkmədən! Həkimlərin bütün səyləri puça getdi. Leyla öz həyatını uşaqlarına və ərinə bağışladı.
Yas mərasimi təntənə ilə keçdi. Ehsanlar verildi. Baş daşından baxan qəmli gözlər bu gün ölümün qırxıncı gününü qarşıladı.
Əsmər çəkinərək Rəşad bəyə yaxınlaşdı. Daha bu evə gələ bilməyəcəyini dedi. Körpələr onun gedəcəyini bilib ağlamağa başladılar. Rəşad bəy yalnız bir kəlmə söylədi. Qərarını vicdanına buraxıram. Özün söylə kim isə səni belə dar ayaqda qoyub getsə idi neyləyərdin?
Rəşad bəy axşam evə dönəndə mətbəxdə Əsmərin uçaqlara çay verdiyini gördü.
Leylanın ölümündən sonra Rəşad bəyin anası onlara köçmüşdü. Yaşına görə cavan qalan bu qadın mehriban idi. Gəlininin ölümündən çox pis olmuşdu. Çox ağlayırdı. Ancaq nə etmək olar? Həyat çox amansız, qəddar, güzəştə getməyəndir.
Əsmər təhsilini başa vurmuşdu. Ona evdə otaq da ayırmışdılar. Artıq burada yaşayırdı. İsrar və təkidlərə davam gətirməyən qız buraya köçdü. Evin bir üzvünə çevrilmişdi. Qayğılardan uzaq yaşayırdı. Kənanı unutmuşdu.
Bir il bitəcəkdi Əsmər burada idi. Rəşad bəyin ara-sıra nəzərlərini üzərində hiss edirdi. Nəsə anlamışdı. Özünü qəribə hiss edirdi. Uşaqlara çox bağlanmışdı. Buradan getmək istəmirdi. Rəşad bəyin qəfil edəcəyi hər hansı təklifə də deyəsən hazır idi. Xeyli müddət keçdi. Əsmərin hiss etdikləri baş verdi. Rəşad bəy ona evlənmək təklif etdi. Bunun səbəbləri çox idi. Əvvala artıq Rəşad bəy uşaqlarından çox arxayın idi. Həm Əsməri çox bəyənirdi. Anası da bu izdivaca razı idi. Əsmər də çox düşünmədi. Bu isti yuvaya “yox” demək iqtidarında deyildi. Heç yox deməyə səbəb də yox idi.
Evləndilər. Kiçik bir qonaqlıq oldu.
Əsmər xoşbəxt idi. Hər şey yolunda idi.
Bir ildən sonra Əsmər ana oldu. Onun qızı dünyaya gəldi. Əsməri bir daha xoşbəxt etdi. Əsmər qızına nənəsinin adını vermişdi. Balaca Telli eyni ilə bacısına bənzəyirdi. Qoy balaca Telli böyüsün, gəzsin. Əsmər onu kənddə aparacaq. Nənəsinin qəbrini ona göstərəcək. Özü də nənəsinin ona baxdığı kimi baxacaq körpəsinə.
Böyük çarpayıda Əsmər üç uşaq ilə uzanmışdı. Gözlərini tavana zilləyərək düşünürdü. Bütün çətinliklərə, həyatın insanlara yaşatdıqlarına rəğmən yenə insan xoşbəxt ola bilərmiş!
Əsmər həyata minnətdar idi. Çünki o xoşbəxt idi.
ŞƏFA İBRAHİM,
ZiM.Az
.




































































































Bir cavab yazın